Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (dalej jako ustawa o AML; ustawa) nakłada na instytucje obowiązane szereg obowiązków w zakresie stosowania środków bezpieczeństwa finansowego. Jednym z nich jest obowiązek przeprowadzania regularnych szkoleń w przedsiębiorstwie, które musi wdrożyć obowiązki z zakresu AML. Przypomnienia wymaga, że niewdrożenie któregokolwiek z obowiązków może nieść ze sobą negatywne skutki dla przedsiębiorcy, które uwzględniają m.in. administracyjne kary pieniężne. Potencjalne problemy może powodować także przeprowadzenie szkolenia niespełniającego wymogów z ustawy o AML. Warto zatem wiedzieć, jak powinno wyglądać szkolenie z przeciwdziałania praniu pieniędzy w 2021 roku.

Czym jest szkolenie AML?

Obowiązek szkoleń z zakresu AML, które obowiązkowo mają odbyć pracownicy instytucji obowiązanej, jest wprost wymieniony w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz z akresu stosowania środków bezpieczeństwa finansowego często też w połączeniu ze szkoleniem w związku z przetwarzaniem danych osobowych.

    Dane podane w formularzu będą przetwarzane przez Kancelarię Prawną RPMS z siedzibą w Poznaniu wyłącznie w celu realizacji zgłoszenia oraz według zasad zawartych w Polityce prywatności

    Zgodnie z art. 52 ustawy o AML, instytucje obowiązane zapewniają udział osób związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy w programach szkoleniowych dotyczących realizacji tychże obowiązków tj. np. zapobieganiu finansowaniu terroryzmu.

    W związku z powyższym, szkolenie AML spełniające wymogi ustawy są to regularne (np kwartalne) zajęcia dla osób wykonujących zadania z zakresu AML w przedsiębiorstwie. Szkolenie z zakresu AML powinno obejmować tylko materię, która jest kluczowa dla docelowej grupy pracowników. Szkolenie nie ma zatem dotyczyć AML w ogólności, tylko wybranych fragmentów problematyki jak np. środki bezpieczeństwa finansowego oraz szkolenie klienta charakteru stosunków gospodarczych.

    Co ważne, ustawa nie przewiduje w jakiej formie powinny odbywać się szkolenia. Możliwe jest zatem Szkolenie zdalne AML. Powstaje jednak pytanie, czy forma zdalna szkolenia będzie odpowiednia dla pracowników i spełni główny cel z art. 52 ustawy o AML, czyli czy pogłębią i utrwalą wiedzę pracowników instytucji obowiązanej z zakresu wykonywanych obowiązków na gruncie AML i środków bezpieczeństwa finansowego czy jeśli chodzi o monitorowanie stosunków gospodarczych lub uzyskiwanie informacji dotyczących celu.

    Kogo dotyczy obowiązek szkoleń?

    W zasadzie ten punkt należy podzielić na dwie części:

    • Jakie “rodzaje” przedsiębiorstw muszą zapewnić dla swojej kadry szkolenia z zakresu AML?
    • w zakresie ww. przedsiębiorstw: których pracowników konkretnie szkolić?

    Jak wspomniano powyżej, obowiązek przeprowadzania szkoleń dotyczy “instytucji obowiązanych”. W związku z powyższym, aby odpowiedzieć na pytanie “kogo dotyczy obowiązek szkoleń z AML?”, należy przede wszystkim wyjaśnić, czym jest instytucja obowiązana w myśl ustawy.

    Instytucje obowiązane są wymienione w art. 2 ustawy o AML. W tymże akcie prawnym sprecyzowano 25 rodzajów podmiotów, które muszą spełniać obowiązki wynikające z ustawy. Należą do nich m.in banki, fundusze inwestycyjne i SKOKI, ale także biura pośredników nieruchomości, instytucje kredytowe, biura księgowe, kantory i podmioty zajmujące się prowadzeniem ksiąg rachunkowych, a także krajowe i małe instytucje płatnicze. Jeżeli mają Państwo wątpliwości, czy przedsiębiorstwo spełnia kryteria instytucji obowiązanej, zachęcamy do lektury tego artykułu

    Po stwierdzeniu, czy dane przedsiębiorstwo jest instytucją obowiązaną, należy prawidłowo “wytypować” pracowników przedsiębiorstwa zobowiązanych do odbycia szkolenia.

    Co ważne, obowiązek szkoleń z zakresu AML nie dotyczy tylko pracowników. W art. 52 ustawy wskazano, że szkolenia AML dotyczą “osoby wykonującej obowiązki z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu” W praktyce oznacza to zatem, że obowiązek szkoleń będzie dotyczył także zleceniobiorców, osób współpracujących z przedsiębiorcą na podstawie innych umów cywilnoprawnych, jak i osoby współpracujące na zasadach B2B.

    Szkolenie AML- jak powinno wyglądać, co zawiera?

    O ile “plan” szkolenia i jego szczegółowy zakres nie został uregulowany w ustawie o AML, o tyle akt prawny zawiera pewne wskazówki co do tego, co powinno zawierać dobre szkolenie AML.

    Ustawodawca w art. 52 ustawy przewidział, że osoby wykonujące obowiązki z zakresu AML nie zawsze będą ekspertami w zakresie całości AML i CFT. Tym samym, szkolenie z zakresu AML w przedsiębiorstwie powinno przede wszystkim dotyczyć realizacji obowiązków pracowników. Innymi słowy- szkolenie z AML w firmie powinno uwzględniać jej specyfikę, a prowadzący musi przede wszystkim omówić ten zakres AML, który dotyczy dane przedsiębiorstwo (i w konsekwencji jego pracowników).

    Myślę, że na pytanie zawarte we wstępie należy odpowiedzieć przez pryzmat celu szkolenia, który ustawodawca również sprecyzował w art. 52. ustawy o AML. Szkolenie AML ma zapewniać pracownikom instytucji obowiązanej aktualną wiedzę w zakresie realizacji ich obowiązków. 

    Warto jednak przy okazji szkolenia zapewnić odpowiedni czas na pytania (których zazwyczaj pojawia się bardzo dużo), a także opowiedzieć o celu wprowadzenia dodatkowych regulacji i obowiązków. Pozwoli to pracownikom instytucji obowiązanej zrozumieć pewną całość i odnaleźć sens ich pracy (np. w zakresie raportowania do GIIF).

    Szkolenie AML: certyfikat- czy jest potrzebny? Ustawa nie zawiera takiego wymogu. Co za tym idzie szkolenie nie musi być zakończone certyfikatem.

    Niemniej jednak, mając na uwadze jak problematyka przeciwdziałania praniu pieniędzy jest skomplikowana, na pewno certyfikat z referencjami prowadzącego będzie cennym dowodem ukończenia szkolenia, który może być przedłożony w razie ewentualnej kontroli.

    Należy zadać pytanie: jak często się szkolić z AML? Ustawa nie udziela odpowiedzi na to pytanie, zatem nie ma “terminu” na przeprowadzenie szkolenia dla pracowników. Zdaniem zespołu kancelarii (mając na uwadze cel szkolenia czyli utrzymanie wysokiego poziomu wiedzy z AML w odniesieniu do wykonywanych obowiązków), minimum to coroczne szkolenia z tej materii. Dobrze byłoby dane szkolenia organizować częściej (np. kwartalnie lub raz na pół roku lub częściej niż szkolenia o ochronie danych osobowych), co jeszcze pełniej pozwoli zrealizować cel z art. 52 ust. 2.

    Zależność pomiędzy procedurą a szkoleniem – czy tylko procedura wystarczy?

    Szkolenie AML to tylko jeden z obowiązków nakładanych na instytucje obowiązane. Innym obowiązkiem jest sporządzenie i wdrożenie procedury AML w firmie.

    Procedura AML jest dokumentem, który zawiera całokształt polityki instytucji obowiązanej w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy. Procedura powinna przede wszystkim zawierać:

    • identyfikację oraz ocenę ryzyka z zakresu AML
    • działania ograniczające przypadki prania pieniędzy w działalności przedsiębiorstwa (i jego klientów)
    • zasady współpracy z GIIF (w tym zasady raportowania potencjalnych naruszeń)
    • zasady szkolenia pracowników
    • opis i reguły kontroli wewnętrznych.

    Procedura AML powinna być dostosowana do działalności konkretnej instytucji obowiązanej. Nie zawsze zatem sprawdzi się wzór procedury AML, ogólnodostępny w sieci, który nie uwzględnia specyfiki przedsiębiorstwa. Poza tym bardzo często potrzebne są oprócz samej procedury dodatkowe szkolenia jak np. to z zakresu przepisów prawa podatkowego, jeśli chodzi o stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego czy też w zakresie systematycznego odświeżania wiedzy.

    Samo sporządzenie procedury AML nie będzie pełną realizacją obowiązków instytucji obowiązanej. Procedura AML musi być przede wszystkim wdrożona, czyli przestrzegana w firmie. Jak powiedziano wyżej, procedura AML zawiera w sobie zasady szkoleń, te dwa obowiązki zatem są ze sobą ściśle związane. Jeżeli zatem procedura AML zawiera w sobie zasady szkoleń, to prawidłowe sporządzenie i wdrożenie procedury, będzie ze sobą zawierało wdrożenie szkoleń z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy w przedsiębiorstwie i zaopatrzenie się w środki bezpieczeństwa finansowego a także monitorowanie stosunków gospodarczych czy wdrażaniem oceny ryzyka.

    Szerzej o samej procedurze AML przeczytają Państwo również w innym artykule zespołu kancelarii.

    Dlaczego procedura AML i szkolenie w firmie są ważne?

    Dlaczego konieczne jest poświęcenie uwagi na prawidłowe sporządzenie i wdrożenie procedury (i co za tym idzie szkoleń w firmie)? Przede wszystkim dlatego, że pełna realizacja obowiązków nakładanych na instytucje obowiązane przez ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy może zaoszczędzić przedsiębiorcy wielu problemów podczas potencjalnej kontroli, szczególnie że nie zrobienie tego , stanowi niedopełnienie obowiązków ustawowych.

    Po drugie, podczas szkolenia AML można rozwiać wiele pytań i wątpliwości związanych z AML. Stały rozwój kadry jest zjawiskiem oczywiście korzystnym dla przedsiębiorcy. Dobrze wykwalifikowani pracownicy mogą oznaczać dobrą renomę na rynku oraz zadowolenie klientów, zatem w mojej ocenie są podstawą do dalszego rozwoju całego przedsiębiorstwa a możliwość szkolenie online sprawia, że przeprowadzenie samych szkoleń jest łatwiejsze.

    Po trzecie wreszcie, po poprawnie przeprowadzonym szkoleniu sama jakość pracy osób obowiązanych za realizację AML w firmie może się zwiększyć, gdyż zamiast szukać odpowiedzi na wątpliwości pojawiające się podczas codziennej pracy, mogą zadać pytanie ekspertowi, który jest biegły w zakresie całości AML, a nie tylko w danym “wycinku”, który jest przedmiotem szkolenia.

    Jakie szkolenie jest wymagane, aby być bezpiecznym zgodnie z AML?

    Ustawa o AML zawiera tylko pewne “wskazówki” jak powinno wyglądać szkolenie z AML dla instytucji obowiązanej. Przypomnijmy, że w ustawie nie doprecyzowano ani formy, ani nie wskazano zakresu takiego szkolenia (pozostawiając jedynie cel, który ma być zrealizowany). Nie ma także wymogów dla osoby prowadzącej szkolenie, przy czym nie powinno ulegać wątpliwości, że osoba ta winna cechować się ponadprzeciętną wiedzą z zakresu AML, co często objawia się zaopatrzeniem w autorskie materiały szkoleniowe obejmujące główne założenia ustawy i nietylko.

    W sieci można znaleźć szkolenia AML przeprowadzane przez GIIF, a także szkolenia AML 2021 przeprowadzane przez inne podmioty z witryny GOV (np. Ministerstwo Finansów). Takie szkolenia jednak przeprowadzane są dość rzadko, a ogólnodostępne kursy otwarte nie zawsze będą dostosowane do działalności konkretnej instytucji obowiązanej, a już z pewnością nie rozwiążą wątpliwości słuchaczy.

    Te popularne darmowe szkolenia z AML mogą okazać się niewystarczające

    Na gruncie ustawy o AML aby być bezpiecznym szkolenie przede wszystkim powinno realizować cel określony w art. 52, czyli zapewniać pracownikom wykonującym obowiązki z zakresu AML konkretną wiedzę co do realizacji ich codziennych obowiązków.

    Organizacja szkolenia na “własną rękę” to nie zawsze będzie dobre rozwiązanie. Problematyka przeciwdziałania praniu pieniędzy jest bardzo złożona, zatem warto powierzyć wykonanie szkolenia ekspertom w tym zakresie.

    Gdzie znaleźć szkolenie AML i kto może je przeprowadzić?

    Tak jak wskazano powyżej, ustawa o AML nie zawiera szczególnych wymogów dla osoby (czy podmiotu) przeprowadzającego szkolenie. Nie oznacza to jednak, że każdy może przeprowadzić szkolenie z zakresu AML. Przede wszystkim prowadzący szkolenie musi posiadać dużą wiedzę z zakresu AML. Ponadto, musi też umieć przekazać konkretny wycinek tej wiedzy słuchaczom. Są to jednak cechy które wynikają z celu szkolenia (zwiększenie wiedzy pracowników), nie są jednak wymienione wprost w ustawie.

    Można znaleźć liczne szkolenia AML dostępne online. Takie szkolenie jednak nie będzie “spersonalizowane” pod konkretną instytucję obowiązaną. Jeżeli szukają Państwo szkolenia z przeciwdziałania praniu pieniędzy dla pracowników, polecamy jednak zgłosić się do

    W zespole kancelarii RPMS znajdują się eksperci, którzy wiedzą co powinny zawierać szkolenia AML i mają doświadczenie w ich przeprowadzaniu. Możemy pomóc w organizacji szkolenia i wdrożeniu innych obowiązków nakładanych na przedsiębiorstwo w związku z tzw. V Dyrektywą AML.

    Korzyści ze szkolenia

    Powyżej opisano wymogi szkolenia, jego zawartość oraz podstawę prawną. Czy jednak szkolenie AML ma korzyści?

    Przede wszystkim efektem prawidłowo przeprowadzonego szkolenia jest bezpieczeństwo instytucji obowiązanej. Brak przeprowadzonego szkolenia w przedsiębiorstwie może wiązać się z nałożeniem kar przewidzianych przez ustawę o AML, w tym administracyjnej kary pieniężnej, cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności czy czasowe ograniczenie swobody jej prowadzenia.

    W 2021 szkolenie GIIF kończyło się certyfikatem. Nie ma jednak przeszkód, aby każde szkolenie, nawet prowadzone przez podmiot prywatny, kończyło się certyfikatem. Certyfikat ukończenia szkolenia z AML również może być korzyścią nie tylko dla samych pracowników, ale przede wszystkim dla przedsiębiorcy- ułatwia jego sytuację dowodową podczas ew. kontroli.

    Regularnie przeprowadzone szkolenia także zwiększają kompetencje pracowników, co może pozytywnie wpłynąć na ich efektywność w codziennej pracy. Efektywność natomiast może nieść za sobą doskonałe podstawy do dalszego wzrostu przedsiębiorstwa (instytucji obowiązanej).

    Odpowiedzialne podejście do tematu regularnych szkoleń z zakresu AML ma zatem wiele korzyści.

    Zachęcamy do kontaktu w razie ewentualnych pytań, oraz zachęcamy do zapoznania się z innymi materiałami zespołu kancelarii w zakresie AML (linki zostały umieszczone w tekście powyżej). 

    Zaufali nam

    Zobacz wszystkie

    FAQ

    Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, przeprowadzanie cyklicznych szkoleń z zakresu AML jest obowiązkowe w instytucji obowiązanej. Tak jak wspominaliśmy w tekście, w naszej opinii szkolenia z zakresu AML powinny odbywać się co najmniej raz do roku.

    Ustawa o AML nie przewiduje żadnych szczególnych wymogów co do osoby szkoleniowca. Osoba ta jednak musi mieć wiedzę merytoryczną w zakresie AML, aby cel szkolenia przewidziany w prawie został osiągnięty. Zlecenie szkolenia kancelarii specjalizującej się w AML może być w tym zakresie dobrym rozwiązaniem.

    Ustawa o AML milczy o formie szkolenia. Kluczowe jest, aby szkolenie z AML było wartością dodaną dla pracowników jednostki i pomogło im w codziennej pracy. W związku z powyższym uzasadnione jest przyjęcie, że szkolenie z AML może odbyć się zarówno stacjonarnie, jak i w formie zdalnej.

    Nasze Aktualności prawne

    5/5 - (liczba głosów: 5)

    Zaufali nam