Przekształcona spółka cywilna może przybrać postać dowolnej spółki osobowej, w tym także spółki partnerskiej. Wybór tego rozwiązania nie jest zbyt częsty z uwagi na istotę docelowej formy, która narzuca ograniczenie w postaci konieczności wykonywania jednego z tak zwanych wolnych zawodów przez wspólników.

Niekiedy jednak taka decyzja okazuje się strzałem w dziesiątkę. Wyjaśniamy, czym jest spółka partnerska, jak przebiega przekształcenie spółki cywilnej w partnerską i kiedy taki manewr jest opłacalny.

Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę partnerską

Zanim szczegółowo omówimy, jak przebiega proces przekształcenia spółki cywilnej w partnerską, przyjrzyjmy się istocie tej spółki osobowej prawa handlowego.

Ustawodawca przyjął, że konstrukcja spółki partnerskiej jest przeznaczona dla osób wykonujących wolne zawody. Choć jako spółka osobowa, model partnerski nie posiada osobowości prawnej, został on wyposażony w zdolność do czynności prawnych, co upoważnia go do samodzielnego występowania jako uczestnik obrotu (spółka partnerska posiada więc własną firmę, pod którą występuje na zewnątrz). Spółka będzie więc zatrudniała pracowników , zawierała umowy i brała udział w postępowaniu sądowym jako strona. Będąc oddzielnym podmiotem, spółka może także ubiegać się o udzielenie zewnętrznego finansowania.

Zasadniczą różnicą, która oddziela inne spółki osobowe od partnerskiej, jest to, że wspólnikami mogą być wyłącznie osoby fizyczne wykonujące wolne zawody.

Kodeks spółek handlowych wprawdzie nie wprowadza legalnej definicji tego pojęcia, ale w doktrynie przyjmuje się, że za wolny zawód uważa się przedstawicieli zawodów, którzy:

  • posiadają specjalne kwalifikacje, których zdobycie zostało potwierdzone dokumentami wydanymi przez stosowne organy samorządu zawodowego (często wiąże się z to z koniecznością odbycia kilkuletniego szkolenia, zdawaniem egzaminów zawodowych itp.),
  • nie podlegają zwierzchnictwu przy wykonywaniu czynności zawodowych (które świadczą osobiście) i są niezależni w podejmowaniu decyzji z tym związanych,
  • podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej uregulowanej w pragmatykach zawodowych i zorganizowanej w obrębie danego samorządu.

Kto zatem może być wspólnikiem spółki partnerskiej? Przede wszystkim przedstawiciele korporacyjnych zawodów prawniczych, członkowie służby zdrowia (m.in. lekarze, lekarze dentyści, położne), architekci i inżynierowie Ustawodawca dopuścił do tej formy także szereg innych zawodów, które wiążą się z daleko idącą samodzielnością oraz odpowiedzialnością za podejmowane działania, jak np. broker finansowy.

Istotne jest także to, że nie można w sposób dowolny łączyć ze sobą wykonywania wolnych zawodów i radca prawny lub adwokat nie mogą prowadzić spółki partnerskiej wespół z maklerem giełdowym. Szczegóły i ograniczenia każdorazowo będzie regulowała ustawa poświęcona danemu zawodowi.

Co do zasady, reprezentacja spółki partnerskiej spoczywa w rękach każdego z partnerów, chyba że zdecydują się oni na wprowadzenie odmiennego zapisu w umowie. Ustawa dopuszcza także powołanie zarządu, ale w jego składzie musi znajdować się przynajmniej jeden partner.

Jeżeli chodzi o odpowiedzialność za błędy partnerów, to zasadniczo odpowiada za nie spółka, ponieważ to ona zawiera umowę. Dopiero kiedy egzekucja z jej majątku stanie się niemożliwa, napotykamy na unikalne ograniczenie reżimu odpowiedzialności.

Zgodnie z treścią art. 95 § 1 k.s.h., partner nie odpowiada za zobowiązania, jakie powstały w wyniku wykonywania zawodu przez innego partnera lub osób zatrudnionych przez spółkę i podlegających kierownictwu osoby, która doprowadziła swoim działaniem do powstania zobowiązania.

Aby móc dokonać przekształcenia spółki cywilnej w partnerską, wszyscy wspólnicy powinni posiadać uprawnienia do wykonywania wolnego zawodu (za wyjątkiem sytuacji, kiedy w spółce osobowej zostanie utworzony zarząd, w skład którego wejdą osoby bez takich uprawnień).

Przekształcenie ma charakter całkowicie dobrowolny i zależy od woli wspólników. Przyjrzyjmy się, jak przebiega przekształcenie spółki cywilnej w partnerską.

Pierwsza część to etap przygotowawczy (zwany także menedżerskim). Istotą drugiej fazy, właścicielskiej, jest podjęcie uchwały o przekształceniu. Wreszcie ostatnie obowiązki dotyczą rejestracji wspólników. Wszystkie fazy zostały objęte dyspozycja art. 556 k.s.h., w myśl którego do przekształcenia spółki wymaga się:

a. sporządzenie planu przekształcenia spółki wraz z załącznikami,

b. powzięcia uchwały o przekształceniu spółki,

c. określenie wspólników prowadzących sprawy spółki oraz reprezentujących ją na zewnątrz,

d. dokonanie w rejestrze wpisu spółki przekształconej oraz wykreślenie spółki przekształcanej (w przypadku społki cywilnej wykreśleniu ulega wzmianka o tej formie prowadzenia działalności z CEIDG).

Ustawodawca ograniczył obowiązek biegłego rewidenta, eliminując konieczność badania planu przekształcenia wyłącznie do formy docelowej spółki akcyjnej. Wspólnicy decydujący się na założenie spółki partnerskiej nie będą musieli już czekać na opinię.

Niezbędnymi załącznikami planu przekształcenia jest m.in. projekt uchwały w sprawie przekształcenia, projekt umowy spółki przekształconej oraz sprawozdanie finansowe.

Wszyscy wspólnicy cywilnej muszą zostać zawiadomieni o zamiarze przekształcenia, a następnie musi zostać podjęta uchwała o przekształceniu.

Kolejnym krokiem jest zgłoszenie spółki przekształconej do sądu rejestrowego. Prawo i obowiązek zgłoszenia przysługuje wszystkim wspólnikom, mającym prawo reprezentowania spółki. Wniosek powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu (czyli dzień podjęcia uchwały o przekształceniu). Sąd rejestrowy rozpatruje wniosek o wpis w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia jego złożenia.

Z dniem wpisu do rejestru przedsiębiorców zaczyna istnieć spółka partnerska, która – zgodnie z zasadą kontynuacji – przejmuje wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Zostaje także podmiotem zezwoleń, koncesji oraz ulg, które przysługiwały wcześniej wspólnikom spółki cywilnej, chyba że z danej decyzji lub ustawy wynika co innego.

Wspólnicy (teraz już spółki partnerskiej) muszą także zadbać o ogłoszenie o przekształceniu spółki.

Każdy proces przekształcenia jest żmudny i czasochłonny. Dlatego przed podjęciem decyzji należy rozważyć zarówno aspekt biznesowy, jak i prawny takiej zmiany. Pomogą w tym konsultacje z prawnikiem oraz doradcą podatkowym.

Jakie względy przemawiają za dokonaniem przekształcenia spółki cywilnej w spółkę partnerską:

Za pomocą konstrukcji spółki partnerskiej można w łatwy sposób połączyć kapitał kilku osób. Jednocześnie, każdy partner ponosi odpowiedzialność za własne działania związane z wykonywaniem wolnego zawodu lub za działania pracowników działających pod jego kierownictwem. Wspólnicy nie muszą wnosić żadnego określonego kapitału zakładowego. Spółka partnerska korzysta także z uproszczonej księgowości.

Dużą zaletą jest jednokrotne opodatkowanie spółki. Partnerzy nadal płacą tylko PIT i – przynajmniej na razie – nic nie wskazuje, aby w najbliższej przyszłości ustawodawca planował objąć ich podatkiem dochodowym od osób prawnych tak, jak miało to miejsce w przypadku spółek komandytowych.

Nie jest to jednak rozwiązanie zupełnie pozbawione wad. Jakie ograniczenia dotyczą spółki partnerskiej?

Przede wszystkim mogą prowadzić ją wyłącznie osoby wykonujące wolne zawody, nie jest to więc wybór dostępny dla wszystkich przedsiębiorców. Każdy z partnerów musi także samodzielnie opłacać składki społeczne i zdrowotne. Wreszcie, spółka partnerska jako ułomna osoba prawna nie jest do końca „pełnoprawnym” uczestnikiem obrotu z uwagi na brak osobowości prawnej. Nadal jednak jest to twór daleko bardziej sformalizowany i samodzielny od spółki cywilnej.

Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę partnerską daje partnerom zupełnie nowe możliwości i uwiarygadnia ich działania w oczach potencjalnych adresatów świadczonych przez nich usług. Z pewnością jest to forma, którą warto rozważyć, kiedy wspólnicy spółki cywilnej planują zmianę formy prowadzonej działalności.

Nasze Aktualności prawne

Kancelaria Prawna RPMS
Staniszewski & Wspólnicy

ul. Polska 114
Poznań 60-401