Kinga Grzelak
|
26 stycznia 2023
Spis treści

W dobie ekspansywnej zabudowy, wiele inwestycji ma spory wpływ na środowisko naturalne. Realizacja niektórych obiektów w sposób istotny może zmniejszyć powierzchnię biologicznie czynną, ingerować w miejsca bytowania zwierząt, zanieczyszczać powietrze czy generować ponadprzeciętny hałas. By ograniczyć negatywne oddziaływania ustawodawca wprowadził wymóg uzyskania tzw. decyzji środowiskowej przed realizacją określonych przedsięwzięć. Kluczowe aspekty tego zagadnienia uregulowane zostały w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [dalej jako: „uooś”].

Czym jest decyzja środowiskowa i jakie inwestycje wymagają jej uzyskania?

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jedną z pierwszych decyzji uzyskiwanych w procesie inwestycyjnym – poprzedza ona wydanie np. decyzji o warunkach zabudowy czy pozwolenia na budowę.

Decyzja środowiskowa wydawana jest dla przedsięwzięcia. W myśl definicji ustawowej, przedsięwzięcie to zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Ostatnie zdanie przytoczonej definicji ma zapobiegać dzieleniu jednej planowanej inwestycji na kilka mniejszych, co mogłoby umożliwić inwestorom obejście uciążliwej i często długotrwałej procedury oceny oddziaływania na środowisko poprzez nieuwzględnienie oddziaływań skumulowanych. Takie działania w doktrynie oraz w orzecznictwie określa się terminem „salami slicing”.

Przedsięwzięcia wymagające uzyskania decyzji środowiskowej zostały ujęte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie to przewiduje dwie kategorie przedsięwzięć: mogące zawsze znacząco (1) i mogące potencjalnie znacząco (2) oddziaływać na środowisko. W przypadku gdy planowana inwestycja zalicza się do którejś z powołanych kategorii, przejście do kolejnego etapu procesu inwestycyjnego będzie możliwe po uzyskaniu decyzji środowiskowej, która będzie warunkować przebieg realizacji przedsięwzięcia.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest również wymagana w przypadku rozbudowy, przebudowy lub montażu zrealizowanego bądź realizowanego przedsięwzięcia, które znajduje się na liście przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Na jakim etapie wydaje się decyzję środowiskową?

Decyzja środowiskowa jest jedną z pierwszych decyzji administracyjnych uzyskiwanych w toku procesu inwestycyjnego. Obowiązujące przepisy stanowią, że wydanie decyzji środowiskowej następuje przed uzyskaniem m.in.:

  • decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

  • decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych;

  • pozwolenia wodnoprawnego na regulację wód, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów;

  • decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia działek bądź wymiany gruntów;

  • decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej;

  • decyzji o zmianie lasu w użytek rolny;

  • decyzji o lokalizacji sieci szerokopasmowej (szerzej znanej jako światłowód);

  • decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji przeciwpowodziowych.

Przedsiębiorca nie musi uzyskiwać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jeśli wyłącznym celem danej inwestycji jest:

  • obronność i bezpieczeństwo państwa;

  • prowadzenie działań ratowniczych i zapewnienie bezpieczeństwa cywilnego w związku z przeciwdziałaniem lub usunięciem bezpośredniego zagrożenia dla ludności.

Pomimo faktu, że inwestycje wpisujące się w wyżej wymienione kategorie nie wymagają decyzji środowiskowej, to i tak przedsiębiorca odpowiedzialny za ich realizację musi zgłosić ten fakt regionalnej dyrekcji ochrony środowiska.

Jakie organy są upoważnione do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?

Ustawa przewiduje kilka organów właściwych do wydania decyzji środowiskowej w zależności od tego jakiego rodzaju przedsięwzięcie jest objęte wnioskiem.

Ustawodawca wprowadził domniemanie właściwości wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta. Oznacza to, że organ ten pozostaje, co do zasady, właściwy w sprawach decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, chyba że w ustawie przewidziana została kompetencja któregoś ze wskazanych niżej organów.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska jest organem właściwym do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej (np. zakład wytwarzania paliwa jądrowego, obiekt do przechowywania odpadów promieniotwórczych).

Do wydawania decyzji środowiskowych dla przedsięwzięć związanych ze scalaniem, wymianą lub podziałem gruntów właściwy jest starosta.

Decyzje dla przedsięwzięć polegających na zmianie lasu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, na użytek rolny wydaje dyrektor regionalnej dyrekcji lasów państwowych.

Szerokie kompetencje do wydawania decyzji środowiskowych posiada regionalny dyrektor ochrony środowiska. Szczegółowa lista przedsięwzięć, dla których właściwy jest RDOŚ znajduje się w art. 75 uooś.

Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko

Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko („ooś”) jest częścią postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej. Postępowanie to ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego oraz terminowego przebiegu procesu inwestycyjno – budowlanego. OOŚ planowanych przedsięwzięć ma na celu zbadanie ewentualnego wpływu określonej inwestycji na środowisko i uzgodnienie takich warunków jej realizacji, które pozwolą ograniczyć, a jeśli to możliwe – wyeliminować ryzyko negatywnego wpływu na środowisko.

Procedura przeprowadzenia oceny składa się z kilku etapów, w tym m.in. weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

OOŚ wymagana jest dla:

  • przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz

  • przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko ale jedynie wtedy, gdy właściwy organ stwierdził obowiązek przeprowadzenia OOŚ.

Jakie dokumenty powinny być dołączone do wniosku?

Gdy wniosek dotyczy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, do wniosku należy dołączyć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Można jednak, zamiast składania raportu, wystąpić do urzędu o ustalenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. W takim przypadku do wniosku dołącza się kartę informacyjną przedsięwzięcia wraz z wnioskiem o ustalenie zakresu raportu.

Jeśli wniosek dotyczy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy złożyć kartę informacyjną przedsięwzięcia. Nie dołącza się wówczas do wniosku raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Niezależnie od rodzaju przedsięwzięcia, do wniosku należy dołączyć dokumenty szczegółowo wymienione w art. 74 ust. 1 uooś. Są to między innymi:

  • poświadczona przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, obejmująca przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę;

  • mapa sytuacyjno-wysokościowa (jeżeli dany typ przedsięwzięcia tego wymaga);

  • wypis z rejestru gruntów;

  • dla przedsięwzięć, dla których organem prowadzącym postępowanie jest regionalny dyrektor ochrony środowiska – wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku;

  • wykaz działek, które są przewidziane do prowadzenia prac przygotowawczych takich jak wycinka drzew i krzewów (o ile jest ona przewidziana w inwestycji, a wniosek dotyczy przedsięwzięć wymagających decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej);

  • dowód uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Należy również pamiętać, że decyzja środowiskowa nie jest bezterminowa. Decyzja ta jest co do zasady „ważna” jest 6 lat od dnia, w którym stała się ostateczna. Art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej dopuszcza jednak możliwość przedłużenia tego okresu do 10 lat.

Okres „ważności” decyzji środowiskowej oznacza, że inwestor może w tym czasie ubiegać się o wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 uooś np. warunków zabudowy czy pozwolenia na budowę.

Kinga Grzelak

Radca Prawny

FAQ

Jedną z konsekwencji braku decyzji środowiskowej w sytuacji, gdy była ona wymagana jest możliwość unieważnienia decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wszelkich innych decyzji, które były wydane dla określonej inwestycji. Dodatkowo, istnieje możliwość wszczęcia postępowania zmierzającego do eliminacji negatywnego oddziaływania na środowisko lub nawet wstrzymania eksploatacji instalacji.

Jeżeli podmiot realizujący przedsięwzięcie nie wykonuje postanowień decyzji środowiskowej lub narusza określone w niej warunki, naraża się na karę pieniężną w wysokości od 5000 zł do 1 000 000 zł.



Zaufali nam:


5/5 - (liczba głosów: 1)