Mikołaj Janczyk
|
9 lipca 2021

Spis treści

Już 1 grudnia 2021 r. na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych [Dz.U.2019.55] wejdzie w życie nowy rejestr – Krajowy Rejestr Zadłużonych. Zgodnie z art. 34 ustawy powstanie on jako następca prawny Centralnego Rejestru Restrukturyzacji i Upadłości. Nowy rejestr będzie zgodnie z zapowiedziami spełniać szereg funkcji, w tym funkcję rejestru, funkcję informacyjną, komunikacyjną oraz stanie się kompleksowym portalem orzeczniczym.

Bezpłatność i jawność – tymi właśnie przymiotami można określić nowy rejestr. Wszystkie dane znajdujące się platformie będą całkowicie darmowe, a każdy kto będzie posiadał odpowiednie dane będzie mógł bez najmniejszego problemu odnaleźć dowolną osobę.

Kto będzie się znajdował w rejestrze?

Dowolna osoba, czyli kto dokładnie? art. 2 ustawy zawiera zupełny katalog osób fizycznych i prawnych, które będą wpisane do rejestru.

1. Osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niebędące os. prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, wobec których są lub były prowadzone postępowania restrukturyzacyjne, upadłościowe lub wtórne postępowania upadłościowe, jak i te wobec których były prowadzone postępowania zakończone prawomocnym orzeczeniem zakazu.

2. Wspólnicy osobowych spółek handlowych, którzy ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem, jeżeli ogłoszono upadłość spółki, wszczęto wtórne postępowanie upadłościowe wobec spółki lub oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki

3. Osoby fizyczne, osoby prawne oraz spółki, wobec których umorzono postępowanie egzekucyjne z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.

4. Osoby fizyczne, wobec których toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczenia wypłacanego w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. Osoby fizyczne zostaną wpisani do rejestru, jeżeli będą zalegać ze spłatą przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Jakie informacje o dłużniku będzie zawierać rejestr?

Artykuł 5 i następne ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych zawierają kompletne katalogi zawierające enumeratywnie wymienione dane, które w określonym stanie faktycznym będą ujawniane w rejestrze. Co do zasady, są to dane umożliwiające precyzyjne określenie sytuacji dłużnika, dla zobrazowania postanowiliśmy przedstawić jedynie część danych, takich które z pewnością, pojawiać się będą najczęściej:

1. imię i nazwisko albo nazwa dłużnika,

2. miejsce zamieszkania albo siedziba dłużnika,

3. numer PESEL albo numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku ich braku – inne dane umożliwiające jednoznaczną identyfikację dłużnika,

4. informacja o postępowaniu upadłościowym którego stroną był dłużnik,

5. nazwa sądu prowadzącego postępowanie,

6. sygnatura akt sprawy,

7. informacja o składzie i stanie masy upadłości,

8. informacja o uznaniu orzeczenia o wszczęciu zagranicznego postępowania upadłościowego.

Powyższa lista przedstawia jedynie czubek góry lodowej w porównaniu do reszty danych, które będą zawarte w rejestrze. Dane te będą jednak uzależnione już od konkretnej sytuacji faktycznej w jakiej znajduje się dłużnik tj. jaki dług posiada dłużnika, kogo dotyczy wpis.

KRZ vs. RODO – Ochrona danych osobowych

Możliwość odnalezienia dowolnej osoby rejestrze stanowi najbardziej kontrowersyjny temat w obecnej dyskusji na temat słuszności samego rejestru, z jednej strony podnoszone są argumenty, że jest to krok w przyszłość, a dane takie jak PESEL czy NIP i tak podawane są na wszelakich umowach powszechnie przyjętych w obrocie. Należy zwrócić tu uwagę na fakt, że już w pozwach umieszcza się takie dane, a co za tym idzie, możliwość weryfikacji będzie pojawiać się już na bardzo wczesnym etapie postępowania. Z drugiej strony, pojawiają się słuszne obawy, że może to pogłębiać niekorzystną sytuację dłużnika, ponieważ każdy – pracodawca, wspólnik, ale też przyszła żona będą mogli bez najmniejszych problemów sprawdzić sytuację dłużnika.

W kwestii legalności samych danych to należy zauważyć, że biura mają takie uprawnienie dzięki ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych osobowych. Dłużnik może zatem dowolnie apelować do biura o usunięcie swoich danych i argumentować, że RODO uniemożliwia wpisanie do rejestru długów. Nie przyniesie to jednak żadnych efektów.

Usunięcie danych z rejestru

Co do zasady zgodnie z art. 11 ustawy, dane zawarte w rejestrze nie mogą zostać usunięte, chyba że ustawa stanowi inaczej. Poniżej przedstawiamy katalog okoliczności, w razie wystąpienia których dane o zadłużonych zostaną usunięte.

1. Zgodnie z art. 5 ustawy – Dane z zakresu ujawnianych informacji o osobach, wobec których są lub były prowadzone postępowania upadłościowe, restrukturyzacyjne, w przedmiocie uznania orzeczenia o wszczęciu zagranicznego postępowania upadłościowego oraz o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej – zostają ujawniane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe jednocześnie z dokonaniem obwieszczenia albo dokonaniem innej czynności, z którą ustawa wiąże skutek ujawnienia w Rejestrze. Dane te usuwane są po 10 latach od dnia prawomocnego zakończenia lub umorzenia postępowania, którego dotyczą, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeśli został zawarty układ albo ustalony plan spłaty wierzycieli to 3 lata od dnia uprawomocnienia się postanowienia albo 10 lat od uchylenia postanowienia.

2. Zgodnie z art. 6 – Dane ujawniające informacje o wspólnikach osobowych spółek handlowych ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem. Dane zostają ujawniane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe jednocześnie z dokonaniem obwieszczenia albo dokonaniem innej czynności, z którą ustawa wiąże skutek ujawnienia w Rejestrze. Dane te usuwane są po 10 latach od dnia prawomocnego zakończenia lub umorzenia postępowania, którego dotyczą, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeśli został zawarty układ albo ustalony plan spłaty wierzycieli, to 3 lata od dnia uprawomocnienia się postanowienia albo 10 lat od uchylenia postanowienia.

3. Zgodnie z art. 7 – Dane z zakres ujawnianych informacji o osobach, wobec których umorzono postępowanie egzekucyjne ze względu na brak możliwości uzyskania sumy wyższej niż koszty lub wydatki egzekucyjne usuwane są po 7 latach od dnia ich zamieszczenia. Organami zamieszczającymi dane w rejestrze będzie odpowiednio:

– Szef Krajowej Administracji Skarbowej,

– Właściwy naczelnik urzędu skarbowego,

– Właściwy dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

– Komornik albo sąd, który wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

4. Zgodnie z art. 8 – Danych z zakresu ujawnianych informacji o osobach, wobec których toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych zamieszczane są przez komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne, a w przypadku, gdy komornik nie prowadzi postępowania egzekucyjnego, dane zamieszcza organ, który wypłacił świadczenia przyznawane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. Dane usuwane są po 7 lat od dnia zamieszczenia informacji o ukończeniu postępowania egzekucyjnego lub informacji o spłacie całości wierzytelności w przypadku ich zgłoszenia przez organ, który wypłacił świadczenia przyznawane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.

5. Dane osoby, wobec której prawomocnie orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, wraz z danymi dotyczącymi postępowania, w którym orzeczono zakaz. Dane te zostają ujawniane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe jednocześnie z dokonaniem obwieszczenia albo dokonaniem innej czynności, z którą ustawa wiąże skutek ujawnienia w Rejestrze. Dane usuwane są po 3 latach od dnia następującego po upływie okresu zakazu.

Podsumowanie

Mikołaj Janczyk

Na tym etapie trudno jest ocenić faktyczne możliwości jakie będzie przyznawać nowy rejestr. Początkowo miał on wejść w życie 1 lipca 2021 r. co zostało bez zapowiedzi przeniesione na koniec 2021 r. Wobec tego możemy jedynie założyć, iż w swej oryginalnej formie nie spełniał on wymogów. Celem projektu jest stworzenie jednego rejestru dla wszystkich podmiotów, które są niewypłacalne lub są zagrożone niewypłacalnością. Ma on ponadto zapobiec dalszemu paraliżowi sądów restrukturyzacyjnych i upadłościowych.

Należy jednak zaznaczyć, iż na rynku znajduje się już szereg przedsiębiorców pełniących funkcję prywatnego rejestru dłużników, jak i szereg publicznych rejestrów takich jak chociażby rejestr dłużników niewypłacalnych. Natomiast to co ma odróżniać nowy rejestr to właśnie przede wszystkim to, że nie będzie on pełnić funkcji jedynie informacyjnej, ale również wiążącej i kompletnej bazy danych – w znacznym stopniu upraszczających uzyskiwanie informacji na temat m.in. przyszłego kontrahenta.




Zaufali nam: