Marcin Staniszewski
|
22 października 2021
Spis treści

Branża marketingowa to przestrzeń niezwykle kreatywna, najczęściej zajmująca się tworzeniem kampanii, kreacją produktów oraz wsparciem przedsiębiorców w prowadzeniu odpowiednich kanałów reklamy, promocji i przekazu informacji o swojej działalności. Najważniejszym aspektem agencji marketingowej są ludzie. To na ich kreatywności i umiejętnościach opiera się cała działalność. Ciężko więc znaleźć dwie takie same agencje marketingowe, które w tożsamy sposób tworzą projekty i przeprowadzają kampanie. Ze względu właśnie na ten aspekt kreatywny i ludzki prowadzenie agencji marketingowej wiąże się z potrzebą znajomość przepisów prawa, dzięki którym będzie można spokojnie i bez zbędnego ryzyka prowadzić swoje przedsiębiorstwo.

Agencja marketingowa – od czego zacząć?

Aby agencja marketingowa mogła funkcjonować, w pierwszej kolejności należy rozpocząć działalność gospodarczą. Agencje marketingowe mogą być prowadzone w dowolnej formie w zależności od uznania przedsiębiorcy. Nie ma konieczności prowadzenia jej wyłącznie jako jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG), choć ta forma nadal jest najbardziej popularna i najmniej sformalizowana. Wpisu do CEIDG można dokonać przez Internet, a sama procedura trwa kilka minut.

Inną popularną formą prowadzenia działalności marketingowej jest spółka z ograniczoną odpowiedzialność. Podobnie jak w przypadku JDG można założyć ją przez Internet, lecz w tym przypadku konieczny będzie wpis do innego rejestru – Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to forma znacznie bardziej sformalizowana i wymagająca prowadzenia pełnej dokumentacji finansowe, lecz wymierne korzyści z jej prowadzenia skutecznie niwelują te drobne niedogodności.

W przypadku rozpoczęcia działalności jako JDG nic nie stoi na przeszkodzie aby później przekształcić ją w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

PKD dla agencji reklamowej

Ze względu na charakter czynności dokonywanych przez agencje marketingowe dla swoich klientów, jej działalność najczęściej nie sprowadza się wyłącznie do jednego kodu PKD. Najważniejszym co prawda będzie kod PKD 73.11.Z – działalność agencji reklamowych, ale oprócz niego warto pamiętać o dopisaniu innych kodów, które umożliwią elastyczne świadczenie usług dla klientów agencji.

Niektóre kody PKD dla agencji marketingowych:

  • 47.91.Z – Sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet;
  • 63.12.Z – Działalność portali internetowych;
  • 63.11.Z – Przetwarzanie danych; zarządzanie stronami internetowymi i podobna działalność;
  • 62.01.Z – Działalność związana z oprogramowaniem;
  • 73.12.C – Pośrednictwo w sprzedaży miejsca na cele reklamowe w mediach elektronicznych (Internet);
  • 73.12.D – Pośrednictwo w sprzedaży miejsca na cele reklamowe w pozostałych mediach;
  • 73.20.Z – Badanie rynku i opinii publicznej;
  • 74.20.Z – Działalność fotograficzna;
  • 59.11.Z – Działalność związana z produkcją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych;
  • 90.03.Z – Artystyczna i literacka działalność twórcza;

Wskazać trzeba, że z perspektywy praktyki lepiej dopisać więcej obszarów działalności przedsiębiorstwa niż mniej. Choć w późniejszym czasie istnieje możliwość dopisania kolejnych kodów PKD do działalności, to wiąże się to każdorazowo z koniecznością nanoszenia zmian w rejestrze przedsiębiorców, a w przypadku spółek prawa handlowego również z tworzeniem uchwał i zmianą statutu lub umowy spółki.

Kto może założyć agencję marketingową?

Nie ma specjalnych obowiązków, które musi spełnić przedsiębiorca, aby móc rozpocząć działalność reklamową. Niezależnie od wykształcenia, umiejętności i posiadanego doświadczenia można zostać właścicielem agencji marketingowej. Jest to działalność, która nie wymaga uzyskiwania zezwoleń ani wpisów do specjalnych rejestrów.

Każda osoba fizyczna, posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych może rozpocząć działalność agencji reklamowej.

Prawne regulacje, które warto znać

Prowadzenie agencji marketingowej to nieustanny kontakt z ludźmi, tworzenie autorskich projektów, udzielanie licencji swoim klientom, zatrudnianie pracowników, zleceniobiorców i artystów, a także współpraca B2B. Wskazać trzeba, że nie istnieje jeden akt prawny, który zbierałby wszystkie regulacje dotyczące reklamy, marketingu i promocji w poszczególnych mediach. W związku z tym ilość meandrów prawa w jakich przedsiębiorca prowadzący działalność marketingową musi być biegły jest ogromna.

Sprawa dodatkowo może się skomplikować, gdy klientem agencji okaże się na przykład przedstawiciel zawodów prawniczych, medycznych, wyrobów tytoniowych lub produktów leczniczych. Wówczas agencja marketingowa powinna wykazać się szczególną uważnością przy proponowaniu swoich produktów, gdyż podstawowa działalność może okazać się nieskuteczna a nawet nie zgodna z obowiązującym prawem w przypadku takich branż. Wynika to z tego, że oprócz aktów prawnych w Polsce obowiązują również kodeksy etyki zawodowej, które w przypadku wolnych zawodów regulują zagadnienia związane z etyką reklamy.

Najważniejsze akty prawne dla marketingowca:

  1. Kodeks Cywilny – to właśnie w nim znajdują się przepisy dotyczące regulacji stosunków zobowiązań, umów cywilnoprawnych i wszystkie podstawowe instytucje związane z obecnością na rynku gospodarczym;
  2. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów – ustawa ta reguluje zasady konkurencji, które chronią nie tylko konsumentów ale też przedsiębiorców. Ma za zadanie zapobiegać praktyką niekorzystnie wpływającym na rozwój konkurencji i naruszenia z punktu widzenia konsumenta.
  3. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym – ta ustawa reguluje stosunki w sektorze B2C. W uproszczeniu, dostarcza ona narzędzi konsumentom do ochrony interesów i dochodzenia praw w razie naruszenia. Dla przedsiębiorców jest to drogowskaz postępowania tak, aby nie działać w sprzeczności z dobrymi obyczajami i nie manipulować konsumentem. Z perspektywy agencji marketingowych jest to jedna z najważniejszych ustaw, gdyż wskazuje przesłanki, które mogą zostać uznane za niedozwolone w prezentacji konsumentom reklamy.
  4. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Akt prawny, który porządkuje relacje w sektorze B2B, również w zakresie nieuczciwości i zakazu reklamy. Czyn nieuczciwej reklamy opisany jest w art. 16 ustawy, gdzie wymienione są przykładowe przesłanki. Co ważne, agencja reklamowa również może być uznana za sprawcę czynu nieuczciwej konkurencji, nie tylko przedsiębiorca, którego reklama dotyczy.
  5. Ustawa o prawach autorskich i prawach pokrewnych – Kluczowa ustawa, której zapisy są wykorzystywane praktycznie każdego dnia w działalności marketingowej. Jej głównym założeniem jest ochrona praw autorskich do utworów, a także sposób korzystania i opracowywania utworów. Zawarte są w niej informacje o dostępnych formach umów wykorzystywanych w działalności artystycznej.

RODO w działalności marketingowej

Oprócz wyżej wskazanych aktów prawnych kluczową regulacją jest również rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Ma ono za zadanie chronić konsumentów, oznacza to, że sposób kontaktu z nimi musi być przede wszystkim transparentny i za uprzednio wyrażoną zgodą.

Bezdyskusyjnym jest, że agencje marketingowe najczęściej tworzą content skierowany do konsumentów. Agencja reklamowa praktycznie w każdym przypadku okaże się administratorem danych, gdyż wystarczy, że na jej stronie zostanie zawarty formularz kontaktowy.

Privacy by design

Na agencjach marketingowych ciąży obowiązek wprowadzania zabezpieczeń adekwatnych do sposobu i rodzaju przetwarzanych danych. Ponadto RODO uwzględnia zasadę privacy by design, która oznacza, że każde rozwiązanie techniczne czy projekt marketingowy już na wstępie należy sprawdzić pod względem konsekwencji dla ochrony prywatności. Może się to okazać kluczowe dla agencji, które prowadzą innowacyjne produkty mające na celu skuteczne dotarcie reklamy do odbiorców.

Przejrzyste informacje i dobrowolne zgody

Oprócz badania ryzyka dla prywatności kluczowy jest również aspekt pozyskiwania zgód na przetwarzanie danych, który jest niezbędny w przypadku tworzenia newslettera, konkursów czy choćby wcześniej wspomnianych formularzy kontaktowych.

Obowiązek informacyjny dotyczący przetwarzania danych osobowych czyli tzw. polityka prywatności jest obecnie wymagany dla wszystkich stron internetowych. Ponadto posiadając stronę internetową lub prowadząc kampanie reklamowe należy przejrzyście określić sposób jej funkcjonowania w regulaminie.

Wskazać trzeba, że niejednokrotnie działalność agencji marketingowej ma za zadanie rozszerzyć rozpoznawalność marek za pomocą konkursów przeprowadzonych za pośrednictwem portalu Instagram lub Facebook. Wówczas kluczowe jest również stworzenie odpowiednich, w takich przypadkach zdecydowanie bardziej skomplikowanych wytycznych i regulacji zawartych w regulaminie konkursu. Warto pamiętać również o prawnych aspektach takich wydarzeń, które znacznie się różnią w przypadku przeprowadzenia konkursu lub loterii czy rozdania.

W ramach swojej działalności, agencje marketingowe mogą spotkać się z wieloma sytuacjami, w których potrzebna będzie baza dokumentów prawnych. Dlatego warto wyposażyć się we wzory lub stale współpracować z kancelarią, która na zlecenie będzie w stanie przygotować niezbędne dokumenty do stworzenia stron internetowych, e-sklepów czy kampanii reklamowych dla klientów agencji.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że Unia Europejska szykuje kolejny akt prawny który ma ułatwić działalność na jednolitym rynku cyfrowym, którego celem jest między innymi wprowadzenie jasnych zasad i wyjaśnień dotyczących reklam i profilowania użytkowników Internetu. Szerzej o nim pisaliśmy tutaj.

Przegląd typów umów

Na początku funkcjonowania agencji marketingowej warto przygotować wzorce umowne, które pozwolą na sprawne zawieranie umów z klientami. Najlepszym rozwiązaniem jest powierzenie tego aspektu kancelarii prawnej, która rzetelnie zabezpieczy interes agencji i stworzy umowy uszyte na indywidualne potrzeby klientów.

Choć kodeks cywilny reguluje wiele umów polegających na świadczeniu usług, kluczowej umowy regulującej stosunki między agencją marketingową a klientami niestety nie. Taką umową jest umowa o świadczenie usług reklamowych i zawarta jest na zasadzie kodeksowej swobody umów. Oznacza to, że strony mogą swobodnie i dowolnie kształtować treść umowy, jedynym ograniczeniem jest działalność w zgodzie z przepisami prawa.

Elementy umowy o świadczenie usług reklamowych

Kształtując umowę o świadczenie usług reklamowych zamawiający zleca, a wykonawca zobowiązuje się do świadczenia usług na zasadach określonych w tej umowie. Pomimo tego, że nie jest to umowa nazwana przy jej tworzeniu można wzorować się na umowie zlecenie, a kluczowymi elementami umowy są:

  • Określenie stron umowy, daty i miejsca zawarcia;
  • Przedmiot umowy;
  • Obowiązki stron;
  • Określenie wynagrodzenia;
  • Czas trwania umowy;
  • Warunki odpowiedzialności stron.

Dodatkowo w umowie o świadczenie usług reklamowych mogą znaleźć się zapisy dotyczące sytuacji, w których może dojść do rozwiązania umowy a także kary umowne.

Umowa o współpracy z Influencerem

Oprócz umowy obowiązującej między agencją a kontrahentem warto pamiętać, że przedsiębiorca może zawierać umowy również z innymi osobami.

Popularnym ostatnio sposobem promocji jest współpraca z influencerami. Choć niejednokrotnie odbywa się ona na zasadach ustaleń mailowych, z pominięciem spisania sformalizowanej wersji umowy warto pamiętać o tym, że umowę podpisuje się na gorsze czasy, po to aby w przypadku nieudanej współpracy móc skutecznie dochodzić swoich praw.

Uniwersalna umowa regulująca influencer marketing nie istnieje, wybranie odpowiedniego wariantu zależy w szczególności od tego, jakie usługi mają zostać spełnione w ramach kontraktu.

Najbardziej typowymi umowami są:

  • Umowa o świadczenie usług czyli tzw. umowa starannego działania (art. 750 kodeksu cywilnego)
  • Umowa o dzieło (art. 627 kodeksu cywilnego) – można ją zawrzeć w momencie kiedy przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła
  • Umowa najmu lub dzierżawy powierzchni reklamowej (art. 659 KC lub art. 693 KC) – do jej zawarcia dochodzi gdy influencer oddaje powierzchnię reklamową do korzystania na przykład na swojej stronie internetowej;

Podczas tworzenia umów warto mieć na uwadze kilka aspektów, które są kluczowe dla przejrzystych relacji biznesowych. Najważniejszymi klauzulami, na które należy zwrócić uwagę są zasady poufności i te dotyczące działalności konkurencyjnej.

Dodatkowo ważnym elementem umów zawieranych z agencją marketingową będą klauzule związane z problematyką korzystania z własności intelektualnej, a więc licencji do tekstów, zdjęć, filmów, obszarów ich wykorzystywania w dalszej swojej działalności przez reklamodawcę.

Licencje i przeniesienie praw autorskich majątkowych

Oprócz umów, o współpracę agencje marketingowe mogą pozyskiwać również materiały do publikacji. Często współpracują z podwykonawcami tworzącymi artykuły, grafiki, zdjęcia, strony internetowe czy inne utwory w rozumieniu prawa autorskiego. Wówczas oprócz umów, na podstawie których dzieło powstaje lub toczy się współpraca konieczne są zapisy umowne umożliwiające korzystanie i rozpowszechnianie tego dzieła.

Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych to pierwszy sposób na oddanie przez twórcę swoich praw majątkowych do stworzonego utworu. Taka umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Aby była skuteczna i przejrzysta warto precyzyjnie określić w niej utwór, do którego prawa mają być zbyte, a ponadto wyraźne wskazanie pół eksploatacyjnych. Nie można bowiem przenieś praw majątkowych w ogóle. Aby umowa była bez wad musi dotyczyć pól, które w momencie zawarcia umowy są znane, nie można zawrzeć w niej pól, które być może w przyszłości będą istniały.

Umowa licencyjna określa zasady i warunki korzystania z utworu, w szczególności określa pola eksploatacji, zakres, miejsce i czas w jakim można z niego korzystać. Różnica między umową o przeniesienie praw autorskich, a umową licencyjną jest taka, że w przypadku tej drugiej prawa majątkowe pozostają przy twórcy, a więc sam nadal może korzystać ze swojego dzieła, a także w niektórych przypadkach udzielać licencji innym osobom. Istnieją dwa typy licencji. Pierwszym z nich jest licencja wyłączna, która umożliwia wyłączność na korzystanie z utworu w określony sposób. Aby była skuteczna należy zachować dla niej formę pisemną, pod rygorem nieważności. Wskazać trzeba, że korespondencja mailowa nie jest formą pisemną, w związku z tym nawet jeśli twórca w taki sposób oświadczy o udzieleniu licencji wyłącznej jest ona nieważna. Drugim typem umów są licencje niewyłączne – udzielając ich twórca upoważnia inne, różne podmioty do korzystania z utworu na tym samym polu eksploatacyjnym.

Podsumowanie

Niewątpliwie powyższe rozważania nie są wyczerpujące, a jedynie określają problematykę, z jaką muszą na co dzień borykać się przedsiębiorcy prowadzący działalność agencji marketingowej. Jednak wiedza zawarta w artykule powinna nieco rozjaśnić kwestie, na które należałoby zwrócić uwagę w trakcie tworzenia biznesplanu i początkach prowadzenia działalności.

Szybkie zdiagnozowanie obszarów problematycznych w biznesie może zaoszczędzić w późniejszym czasie wielu nerwów, problemów i przede wszystkim czasu na rozwiązywanie zagadnień, które można było wyeliminować już na starcie.



Zaufali nam:


5/5 - (3 votes)