Marcin Staniszewski
|
15 lutego 2022
Spis treści

Wraz z nadejściem 2022 roku w życie weszła największa zmiana systemu podatkowego od lat. Nazywana powszechnie Polskim Ładem nowelizacja ustaw podatkowych zmienia zasady rozliczania działalności gospodarczej i strukturę obciążeń podatkowych. Jak w świetle zmian przepisów wygląda branża transportowa i czym będzie skutkował wybór poszczególnych form prowadzenia działalności?

Co zmienia Polski Ład?

Nowelizacja systemu podatkowego wprowadza szereg zmian, które wymuszają optymalizację działań firmy.Do jednej z najważniejszych modyfikacji należy zaliczyć zmianę zasad wyliczania składki zdrowotnej. Do tej pory była ona kalkulowana w formie zryczałtowanej (jako procent od 75% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku).

Obecnie sytuacja uległa skomplikowaniu i wysokość składki zdrowotnej obliczana jest różnie, w zależności od wybranej formy opodatkowania.

  • przedsiębiorcy, którzy zdecydowali się na skalę podatkową, za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu wyliczają składkę zdrowotną od miesięcznej podstawy wymiaru stanowiącej dochód z działalności gospodarczej uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który opłacana jest składka (wyniesie ona 9%),

  • obliczanie składki w modelu podatku liniowego wygląda bardzo podobnie do zasad ogólnych z tą różnicą, że zamiast 9% trzeba będzie zapłacić 4,9% podstawy wymiaru,

  • w modelu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych składka jest uzależniona od wysokości przychodu osiągniętego w danym roku kalendarzowym. Podstawę wymiaru składki będzie stanowiło 9% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. W tym przypadku możliwe jest także skorzystanie ze „składki uproszczonej”,

  • firmy, które rozliczają się kartą podatkową, jako podstawę wymiaru uwzględniają kwotę minimalnego wynagrodzenia w danym roku kalendarzowym. W tym przypadku składka zdrowotna również wyniesie 9%.

Od 1 stycznia 2022 roku ta forma opodatkowania nie będzie jednak dostępna dla nowych przedsiębiorców. Zniknęła także możliwość zmiany formy opodatkowania na kartę podatkową. Mogą z niej korzystać wyłącznie przedsiębiorcy, którzy byli opodatkowani w ten sposób już w 2021 roku.

Dla skali podatkowej, podatku liniowego oraz ryczałtu ustawodawca przewidział kilka progów – odpowiednio – dochodu oraz przychodu, które mają wpływ na wysokość składki. Sama podstawa wymiaru składki również nie jest jednolita i może wynosić od 60 do nawet 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Warto pamiętać, że sposób opodatkowania wybiera się raz do roku (do 20. stycznia, a w bieżącym roku wyjątkowo do 20. lutego, wyjąwszy przedsiębiorców rozliczających się na karcie podatkowej). Z uwagi na liczne zmiany w systemie prawnym przed podjęciem decyzji warto rozważyć skorzystanie z pomocy doradcy podatkowego, który pomoże znaleźć optymalne rozwiązanie.

Kwota wolna od podatku

Przedsiębiorcy, opierający się na ogólnym modelu rozliczania, mogą teraz skorzystać z większej kwoty wolnej od podatku. Przed zmianą przepisów było to 8000 zł. Obecnie została ona podniesiona do 30 000 zł i jest to kwota stała (a nie mechanizm degresywny tak jak wcześniej).

W praktyce oznacza to, że kwota wolna jest taka sama dla wszystkich podatników, bez względu na wysokość zarobków. Podatek musi być zapłacony od nadwyżki ponad kwotę wolną od podatku.

Progi podatkowe

Jedną z bardziej znaczących zmian jest też podniesienie pierwszego progu podatkowego. Przed zmianą przepisów kwota graniczna wynosiła 85528 zł. Poniżej tej kwoty podatek wynosił 17% i był pomniejszany o kwotę zmniejszającą podatek. Nadwyżka ponad próg była opodatkowana podatkiem 32%.

Obecnie pierwszy próg został przesunięty do kwoty 120000 zł. To dosyć istotna zmiana dla początkujących firm, które nie osiągają jeszcze dużych przychodów, ponieważ dłużej będą mogły płacić niższy podatek.

Wspólnicy dobrze prosperujących spółek powinni także pamiętać o tzw. trzecim progu podatkowym, czyli daninie solidarnościowej wprowadzonej w rozdziale 6a ustawy o PIT. Jest ona wyliczana od nadwyżki ponad 1 000 000 zł (niezależnie od opodatkowania 32% ponad kwotę 120 000 zł) i obejmuje osoby fizyczne przekraczające określone kryterium dochodowe. Do wyliczenia daniny solidarnościowej uwzględnia się następujące kwoty:

  • dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu świadczenia pracy)

  • dochody z odpłatnego zbycia udziałów lub akcji, a także instrumentów finansowych i papierów wartościowych,

  • dochody z działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej przy wyborze liniowej formy opodatkowania,

  • dochody zagranicznej spółki kontrolowanej.

Złożenie deklaracji dotyczącej daniny solidarnościowej oraz jej zapłata powinna nastąpić do dnia 30 kwietnia. Obciążenie wynosi 4% nadwyżki ponad trzeci próg podatkowy.Warto pamiętać, że otrzymywane dywidendy nie są brane pod uwagę przy wyliczaniu podstawy do ustalenia daniny solidarnościowej.

Brak możliwości odliczania składki zdrowotnej

Dotkliwym ciosem dla wielu przedsiębiorców jest wyłączenie przez ustawodawcę możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku. Przed zmianą możliwe było odliczenie 7,75% z 9% podstawy wymiar składki. W praktyce oznaczało to niższe opodatkowanie podatkiem dochodowym.

Obecnie takiej możliwości nie ma, a w efekcie przedsiębiorca musi zapłacić kwotę ubezpieczenia zdrowotnego w całości. Częściowo niedogodność tę rekompensuje większa kwota wolna od podatku oraz podniesienie pierwszego progu podatkowego. Należy jednak pamiętać, że składka zdrowotna nie jest już wyliczana ryczałtowo, ale od dochodu, więc wyższy zysk przekłada się na większe obciążenie.

Nowy „Pakiet mobilności”

Przedsiębiorcy z branży transportowej oprócz zmian związanych z Polskim Ładem muszą także zmierzyć się z szeregiem nowych regulacji, jakie dotknęły branżę TSL. Są one wprowadzane konsekwentnie od 2020 roku i do tej pory objęły m.in.:

  • zakaz regularnych odpoczynków w kabinie pojazdu,

  • obowiązek pracodawcy umożliwienia pracownikowi powrotu do bazy lub miejsca zamieszkania minimum raz na 4 tygodnie,

  • ograniczenie możliwości skrócenia czasu odpoczynku oraz wydłużenia godzin pracy.

Te zapisy spowodowały, że koszty prowadzenia działalności transportowej uległy znaczącemu podwyższeniu i wymusiły reorganizację pracy firmy. Szykują się jednak dalej idące zmiany:

  • w przypadku przewozów transgranicznych pracownik musi otrzymać dietę oraz ryczałt za noclegi w wysokości określonej w przepisach (odmiennie dla każdego kraju) i kwoty te nie mogą już stanowić części wynagrodzenia zasadniczego,

  • obowiązek sprowadzenia każdego pojazdu do bazy minimum raz na 8 tygodni,

  • regularna przerwa w przejazdach kabotażowych (między różnymi państwa członkowskimi UE lub EFTA),

  • szczegółowe uzupełnianie zapisów z tachografu cyfrowego,

  • zabezpieczenie finansowe na samochody (a nie tylko licencję i zezwolenia jak dotychczas),

  • obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy (w formie papierowej lub elektronicznej).

Co ciekawe, wiele z tych zmian dotyczy nie tylko transportu ciężkiego, ale także pojazdów z DMC do 3,5 tony.Dla przedsiębiorców z branży transportowej oznacza to znaczący wzrost kosztów pracy (szacuje się skokowe ich zwiększenie od 20% do nawet 40%). Wiele firm obawia się w związku z tym utraty płynności finansowej, a także trudności związanych z wdrożeniem zmian (konieczność szkoleń wśród pracowników biurowych, kierowców i kadr).

Aby zapewnić możliwie bezproblemowe przejście na nowe zasady rozliczeń, można rozważyć zmianę dotychczasowej formy prowadzenia działalności gospodarczej. Która z nich będzie najbardziej atrakcyjna?

Jaka forma prowadzenia biznesu w Polskim Ładzie opłaca się najbardziej?

Wybór formy prowadzenia działalności gospodarczej w wymiernym stopniu przekłada się na wiele aspektów biznesu. Przede wszystkim będzie to:

  • koszt działalności i obciążenia podatkowe,

  • stopień sformalizowania działalności,

  • zakres odpowiedzialności za zobowiązania.

Warto także pamiętać, że rozpoczęcie działalności transportowej wiąże się z koniecznością spełnienia określonych warunków. Są to:

  • dobra reputacja, która oznacza niekaralność prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne (karno-skarbowe oraz skierowane m.in. przeciwko obrotowi gospodarczemu i prawom pracownika),

  • posiadanie stałej i rzeczywistej siedziby,

  • legitymowanie się certyfikatem kompetencji zawodowych,

  • posiadanie zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika i ewentualnie także licencję wspólnotową,

  • wykazanie zdolności finansowej (poprzez przedłożenie sprawozdania finansowego lub danie zabezpieczenia np. w postaci gwarancji bankowej lub polisy OC).

Zmiana jednej formy prowadzenia działalności gospodarczej na inną to czasochłonny i skomplikowany proces. Dlatego przed podjęciem decyzji warto zasięgnąć porady prawników, którzy specjalizują się w obsłudze prawnej przedsiębiorców. Co wyróżnia najczęściej wybierane formy działalności?

Działalność jednoosobowa

Indywidualna działalność gospodarcza to nadal najpopularniejsza forma prowadzenia biznesu w Polsce. Przedsiębiorcy zarejestrowani w CEIDG opłacają składkę społeczną i zdrowotną, ale wysokość tej drugiej jest uzależniona od formy opodatkowania oraz wysokości przychodów lub wysokości dochodów.

Firmy jednoosobowe opłacają podatek dochodowy od osób fizycznych PIT, a w niektórych sytuacjach także VAT. W przypadku branży transportowej objęcie podatkiem VAT (a także jego stawka) będzie zależała od kilku czynników:

  • rodzaju transportu (krajowy, wewnątrzwspólnotowy, międzynarodowy, wykonywany poza granicami kraju w całości),

  • statusu nabywcy (krajowy podatnik, podatnik z innego państwa UE, podatnik spoza UE),

  • miejsca świadczenia (terytorium kraju, terytorium nabywcy w UE, kraj poza UE).

Zasadniczą zaletą prowadzenia własnej działalności gospodarczej jest brak konieczności wnoszenia określonego kapitału i samodzielność w podejmowaniu wszystkich decyzji biznesowych.

Sama rejestracja w CEIDG jest prosta, a prowadzenie firmy nie jest tak skomplikowane, jak w przypadku np. spółek kapitałowych.

Wśród wad z pewnością należy wymienić nieograniczoną odpowiedzialność właściciela. Przedsiębiorca odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania wobec kontrahentów i odpowiedzialności tej nie można ograniczyć ani wyłączyć.

Spółka cywilna

Spółka cywilna to umowa cywilno-prawna, którą podpisuje przynajmniej dwóch wspólników. Zgodnie z przepisami, to oni są przedsiębiorcami, spółka cywilna nie ma osobowości prawnej.

To forma działalności, która często jest wybierana do realizacji przedsięwzięć krótkoterminowych, jeżeli wspólnikom zależy na maksymalnej elastyczności zapisów umownych. Przepisy kodeksu cywilnego w praktyce nie narzucają żadnych rozwiązań imperatywnych, poza brakiem możliwości wyłączenia odpowiedzialności za zobowiązania wobec osób trzecich.

Każdy ze wspólników staje się płatnikiem składki zdrowotnej, jako wspólnik spółki cywilnej i przedsiębiorca, a także składki społecznej.Płatnikami podatku dochodowego w spółce cywilnej są wspólnicy (proporcjonalnie do zysków wynikających z umowy), ale VAT płaci spółka.

Podobnie jak przy działalności jednoosobowej, także dla spółki cywilnej największą zaletą jest prosta procedura założenia firmy i niskie koszty jej prowadzenia. Wspólnicy nie muszą wnosić kapitału w określonej wysokości, a umowę można niemal dowolnie modyfikować.

Wśród wad należy wymienić brak osobowości prawnej. Spółka nie może występować w obrocie jako samodzielny podmiot (dotyczy to wszystkich czynności prawnych i procesowych – zarówno zawierania umów, jak i uczestnictwa w sporze sądowym. Mankamentem jest także solidarna i nieograniczona odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki.

Spółka jawna

Spółka jawna to podstawowy model spółki handlowej. Może ona samodzielnie występować w obrocie, nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. ZUS każdego ze wspólników traktuje jako przedsiębiorcę, co oznacza, że składki społeczne i zdrowotne opłacają oni osobno. Jeżeli wspólnicy są dodatkowo zatrudnieni w spółce (np. jako radca prawny na umowę zlecenie), od drugiej i kolejnych umów opłacają tylko ubezpieczenie zdrowotne.

Spółki jawne są podatnikami podatku VAT. Jeżeli wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, każdy wspólnik rozlicza także podatek PIT z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej proporcjonalnie do udziału w zyskach spółki. Opodatkowanie CIT, zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT może wystąpić, jeżeli siedziba lub zarząd spółki jawnej znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, a spółka jawna nie złoży:

  • informacji o podatnikach CIT będących wspólnikami spółki jawnej,

  • aktualizacji informacji w przypadku zmiany składu osobowego spółki jawnej albo jej przekształcenia lub utworzenia.

Odpowiednie oświadczenie należy złożyć do:

  • naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki,

  • naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla każdego podatnika osiągającego dochody ze spółki jawnej.

Do zalet spółki jawnej, obok podmiotowości prawnej, należy zaliczyć łatwość procedury jej zakładania i niskie koszty prowadzenia. Przepisy nie określają minimalnych wkładów wspólników i pozwalają z dużą swobodą kształtować postanowienia umowy.

Jako wady należy wskazać konieczność przeprowadzenia procedury rejestrowej w celu wpisania spółki do KRS. Zniechęcać może także nieograniczona (choć subsydiarna) odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki.

Spółka z o.o.

Spółka z .o.o. jest spółką kapitałową. Oznacza to, że dysponuje podmiotowością prawną oraz osobowością prawną. W obrocie występuje jako odrębny od wspólników podmiot wpisany do KRS. W przeciwieństwie do spółek osobowych spółka z o.o. może być założona przez jedną osobę.

Spółki z o.o. są opodatkowane podwójnie – na poziomie osoby prawnej występuje podatek CIT w wysokości 9 lub 19% (niższą stawkę mogą zastosować tzw. mali podatnicy). Dywidendy wypłacane wspólnikom opodatkowane są 19-procentowym podatkiem PIT.Wszystkie spółki z o.o. są podatnikami VAT, na zakończenie roku obrotowego składają sprawozdanie finansowe i muszą prowadzić pełną księgowość.

Płatnikiem składek w ZUS jest spółka, wspólnicy nie mają takiego obowiązku (chyba, że są zatrudnieni w oparciu o umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną). Obowiązek złożenia deklaracji ciąży także na wspólniku jednoosobowej spółki z o.o. (ponieważ opłaca on de facto własne ubezpieczenie).

Do zalet spółki z o.o. należy zaliczyć brak osobistej odpowiedzialności wspólników, niski kapitał początkowy (5000 złotych) oraz możliwość zarejestrowania jednoosobowej spółki.

Wady to przede wszystkim większa formalizacja rejestracji (umowa i jej zmiany w formie aktu notarialnego), a także podwójne opodatkowanie oraz obowiązek prowadzenia pełnej księgowości.

Wszędzie tam, gdzie spółka wypłaca wspólnikom dywidendę, po spełnieniu przesłanek możliwe jest skorzystanie z tzw. zwolnienia dywidendowego, o którym mowa w ustawie o CIT.

Warto pamiętać, że zarówno spółkę jawną, jak i z o.o. możesz założyć przez internet, korzystając z systemu S-24. Informatyzacja upraszcza proces rozpoczęcia działalności gospodarczej i obniża jego koszty, ale przekłada się też na mniejszą elastyczność przy formułowaniu postanowień umowy.

Świadomy wybór formy prowadzenia działalności wymaga szczegółowego przeanalizowania wad i zalet każdego z dostępnych rozwiązań. Firmę transportową można prowadzić w każdej postaci, ale nie zawsze wszystkie z nich będą równie opłacalne.

Jeżeli planujesz wejść do branży TSL, skorzystaj z pomocy kancelarii prawnej z wieloletnim doświadczeniem w obsłudze sektora transportu, spedycji i logistyki. Doświadczeni prawnicy nie tylko pomogą Ci w założeniu działalności, ale zadbają także o optymalizację opodatkowania i ułatwią bezpieczne prowadzenie biznesu.

FAQ

Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, a wybór formy prawnej prowadzonej działalności powinien być poprzedzony analizami potrzeb i korzyści płynących z danej formy. Przykładowo, przyjmuje się, że JDG (spółka cywilna w przypadku kilku przedsiębiorców) są korzystne dla małych działalności o niskim poziomie ryzyka. Z kolei sp. z o.o. może być korzystniejsza dla dużych podmiotów.

Świadomy wybór formy prawnej na początku prowadzenia działalności jest bardzo ważny, bo późniejsza zmiana nie jest prosta. Co do zasady możliwa jest zmiana formy prowadzonej działalności w procesie przekształcenia. Ta procedura jednak może być bardzo skomplikowana i wymagać profesjonalnej asysty prawnej.

Dodatkowe obowiązki podmiotów działających w branży TSL obowiązują w Polsce od 20 sierpnia 2020 roku. Pakiet mobilności został wydany w formie kilku rozporządzeń unijnych, co w praktyce oznacza, że jest bezpośrednio stosowany w polskim porządku prawnym i nie wymaga implementacji.

Marcin Staniszewski

Radca Prawny



Zaufali nam:


5/5 - (liczba głosów: 3)