Anna Maria Sobczak
|
16 października 2022
Spis treści

O powodzeniu firmy nie zawsze przesądza wyłącznie dobrze skonstruowany biznesplan. Coraz częściej wpływ na sukces mają czynniki związane z ochroną marki. Rejestracja wzorów przemysłowych, znaków towarowych, czy wynalazków pozwala skutecznie chronić aktywa IP i hamować w zarodku nieuczciwe zamiary konkurencji. Od czego zależy koszt ochrony marki i z jakimi wydatkami musi liczyć się przedsiębiorstwo?

Dlaczego warto chronić markę?

Marka firmy (ang. brand) to nic innego jak szereg elementów, które wyróżniają dane przedsiębiorstwo na tle konkurencji. Będzie to m.in.:

  • nazwa;

  • oznaczenia;

  • znaki, symbole graficzne;

  • wzornictwo;

  • innowacyjność;

Zadaniem marki jest indywidualizacja dóbr i usług oraz uczynienie ich widocznymi dla potencjalnych odbiorców. Ochrona marki ma znaczenie dla każdej firmy, której celem jest zdobycie nowych klientów lub wejście na inne rynki.

Coraz więcej przedsiębiorstw kieruje swoją działalność do kontrahentów zagranicznych, dlatego działania ochronne powinny być rozumiane kompleksowo. Co dla przedsiębiorcy oznacza ochrona marki?

  • możliwość ochrony zarejestrowanych oznaczeń przed skutkami działań konkurencji. Zarejestrowanie znaku towarowego, czy wzoru przemysłowego we właściwym urzędzie patentowym pozwala na zgłaszanie konkretnych roszczeń w stosunku do naruszycieli, w tym roszczeń odszkodowawczych;

  • uzyskanie wartościowego aktywa w majątku przedsiębiorstwa, na którym można zarobić w drodze udzielenia licencji lub w razie potrzeby sprzedać;

  • ułatwione wykazywanie naruszeń w przypadku sporu sądowego – niekiedy wystarczy okazanie samego świadectwa rejestracji, aby wygrać proces!

  • możliwość ochrony wizerunku firmy w sieci;

  • renomowane znaki towarowe zyskują daleko większą ochronę niż ich „zwykłe” odpowiedniki.

W szczególności, o ochronę marki powinny zadbać przedsiębiorstwa, które bazują na nowych technologiach, innowacyjnym designie. Dotyczy to zwłaszcza firm z sektora IT, healthcare, czy start-upów technologicznych.

Co wpływa na koszt ochrony marki?

O tym, ile będzie kosztowało zabezpieczenie dóbr IP, decyduje wiele czynników. Kluczowe spośród nich to:

  • rodzaj ochrony – każdy aspekt ochrony marki jest wyceniany według innego cennika;

  • zakres ochrony – dla przykładu znaki towarowe mogą być chronione w kraju, w Europie lub na terytorium wybranych krajów świata. W każdym przypadku wysokość opłat będzie się różnić;

  • ilości dokonanych zgłoszeń – właściwe urzędy patentowe pobierają odrębne opłaty za każde zgłoszenie. Dodatkowo może wystąpić opłata publikacyjna lub za załączoną dokumentację. W przypadku znaków towarowych, czy wzorów przemysłowych pojawiają się też klasy towarów i usług. Im jest ich więcej, tym opłaty będą wyższe.

  • konieczności okresowego przedłużania ochrony – większość przejawów ochrony IP gwarantowanych przez prawo jest ograniczona czasowo. Po upływie danego okresu zgłaszający musi zdecydować się, czy planuje przedłużać ochronę, czy z niej rezygnuje.

Planowanie strategii ochrony marki z wyprzedzeniem pozwala na przemyślane zarządzanie portfolio IP, dopasowanie go do realizowanej kampanii reklamowej i bieżącej sytuacji rynkowej.

Firmy, które korzystają z usług kancelarii prawnych, często decydują się na wykupienie usługi ochrony marki przed działaniami konkurencji. Do takich działań zalicza się m.in.:

  • regularne skanowanie baz danych (np. TMView, eSearch Plus, Patentscope) w poszukiwaniu zagrożeń;

  • monitorowanie konkurencji;

  • podejmowanie odpowiednich działań w odpowiedzi na wykryte naruszenia (np. składanie sprzeciwów, udział w postępowaniach sądowych);

  • przeciwdziałanie nieuczciwej konkurencji;

  • ochrona domen internetowych.

Działania zmierzające do ochrony marki zawsze wyceniane są indywidualnie, w zależności od nakładu pracy, zapotrzebowania klienta oraz innych czynników.

Ile kosztuje ochrona znaków towarowych (ang. Trade marks)?

Znak towarowy może został zarejestrowany w jednym z trzech trybów:

  • krajowym;

  • wspólnotowym;

  • na wybraną wiązkę krajów świata.

Koszt ochrony krajowej

Procedura krajowa wiąże się z kosztami w wysokości 450 zł za zgłoszenie znaku towarowego w jednej klasie towarowej i 120 zł za każdą następną klasę. Dodatkowo po okresie 5-6 miesięcy otrzymujemy decyzję warunkową o przyznaniu prawa ochronnego i konieczne jest uregulowanie opłaty za 10 letni okres ochronny w wysokości 400 zł za każdą klasę towarów i usług oraz 90 zł publikację zgłoszenia.

Jeżeli Urząd Patentowy RP stwierdzi brak opłaty, wzywa zgłaszającego do jej uiszczenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem umorzenia postępowania.

Przedłużenie ochrony na kolejny okres 10-letni kosztuje 400 zł za za każdą klasę towarową. Jeżeli zgłaszający spóźni się z przedłużeniem nie więcej niż o 6 miesięcy, mimo to może uzyskać ochronę, ale opłata będzie wynosiła wtedy już 520 zł (400 zł+ 30% tej kwoty).

Koszt ochrony na terenie UE

Ochrona znaku towarowego obowiązuje na terytorium całej Unii Europejskiej (w tym Polski). W tym przypadku:

  • opłata podstawowa za zgłoszenie indywidualnego znaku towarowego UE wynosi 850 euro przy zgłoszeniu elektronicznym;

  • opłata podstawowa za zgłoszenie unijnego znaku wspólnego lub unijnego znaku certyfikującego wynosi1500 euro przy zgłoszeniu elektronicznym;

  • opłata za drugą klasę towarów lub usług znaku indywidualnego albo znaku wspólnego wynosi 50 euro;

  • opłata za każdą klasę towarów lub usług znaku indywidualnego lub znaku wspólnego powyżej dwóch klas wynosi 150 euro.

Dodatkowo naliczane są opłaty za przedłużenie znaku towarowego:

  • indywidualnego – 850 przy przedłużaniu elektronicznie, 50 euro dla drugiej klasy i 150 euro dla każdej kolejnej.

  • wspólnego – 1500 przy przedłużaniu elektronicznie, 50 euro dla drugiej klasy i 150 euro dla każdej kolejnej.

W przypadku opóźnienia w złożeniu wniosku o przedłużenie lub uiszczeniu opłaty koszt wzrasta o 25% do maksymalnej kwoty 1500 euro.

Koszt ochrony międzynarodowej

Ochrona międzynarodowa znaku towarowego jest możliwa dla danej wiązki krajów po uprzednim zastrzeżeniu znaku w Polsce lub na terenie UE. Zgłoszenia należy dokonać w Biurze Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). W tym przypadku wszystkie opłaty naliczane są we frankach szwajcarskich (CHF) i wynoszą:

  • 653 CHF – jeżeli znak nie jest odzwierciedlony w kolorach;

  • 903 CHF – jeżeli znak jest odzwierciedlony w kolorach.

Do tej kwoty doliczana jest opłata indywidualna dla każdego państwa będącego stroną protokołu madryckiego, np. 263 CHF za jedną klasę towarów lub usług za zgłoszenie znaku nieodzwierciedlonego w kolorach w Australii lub 249 CHF za zgłoszenie w jednej klasie znaku nieodzwierciedlonego w kolorach na terenie Chin.

Ile kosztuje ochrona wzorów przemysłowych (ang. Industrial designs)?

Ochrona wzorów przemysłowych udzielana jest na 5-letnie okresy, maksymalnie na 25 lat. Opłata za zgłoszenie wzoru przemysłowego na terenie Polski wynosi 300 zł. Dodatkowo konieczne jest uiszczenie opłaty za I okres ochronny w wysokości 150 złotych oraz 70 zł za publikację wzoru przemysłowego. Przed upływem okresu ochrony zgłaszający musi podjąć decyzję, czy chce dalej korzystać z ochrony i uiścić opłatę, która w polskim urzędzie wynosi:

  • za I okres ochrony (lata 1-5) – 150 zł;

  • za II okres ochrony (lata 6-10) – 250 zł;

  • za III okres ochrony (lata 11-15) – 500 zł;

  • za IV okres ochrony (lata 16-20) – 1000 zł;

  • za V okres ochrony (lata 21-25) – 2000 zł.

Po upływie 25-letniego okresu ochrona definitywnie wygasa.

W przypadku wspólnotowej ochrony wzorów przemysłowych opłata za rejestrację wynosi:

  • 230 euro za rejestrację pierwszego wzoru, 115 euro od 2 do 10 wzoru oraz 50 euro za każdy kolejny wzór;

  • 120 euro za publikację pierwszego wzoru, 60 euro od 2 do 10 wzoru oraz 30 euro za każdy kolejny wzór;

  • 40 euro za odroczenie publikacji pierwszego wzoru, 20 euro od 2 do 10 wzoru oraz 10 euro za każdy kolejny wzór.

Opłata za publikację wynosi 120 euro przy pierwszym wzorze, 60 euro od 2 do 10 oraz 30 euro za każdy kolejny wzór. Tym samym łączny koszt zgłoszenie jednego wzoru wspólnotowego na okres 5 lat wynosi 350 euro.

Dodatkowo za odnowienie każdego wzoru pobierana jest opłata od każdego okresu przedłużenia:

  • 90 euro za pierwszy okres przedłużenia (lata 6-10);

  • 120 euro za drugi okres przedłużenia (lata 11-15);

  • 150 euro za trzeci okres przedłużenia (lata 16-20);

  • 180 euro za czwarty okres przedłużenia (lata 21-25).

W przypadku opóźnienia opłat naliczane jest 25% opłaty dodatkowej.

W przypadku zastrzeżenia wzoru przemysłowego na wybrane kraje świata opłata jest naliczana w walucie CHF i wynosi:

  • 397 CHF za pierwszy zgłoszony wzór;

  • 19 CHF za każdy kolejny zgłoszony wzór;

  • 17 CHF za każdą reprodukcję wzoru;

  • 150 CHF za każdą stronę ponad pierwszą, na której reprodukcje wzoru są pokazane.

Ile kosztuje ochrona wzorów użytkowych (ang. utility models)?

Ochrona wzoru użytkowego, czyli nowe i nadające się do przemysłowego zastosowania rozwiązanie o charakterze użytkowym może być udzielona w reżimie krajowy lub międzynarodowym. Nie ma w tym przypadku reżimu wspólnotowego.

Opłaty za ochronę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynoszą:

  • 550 zł za zgłoszenie do dwóch wzorów (lub 500 zł przy procedurze elektronicznej), powyżej drugiego wzoru doliczana jest opłata 50%;

  • 25 zł za każdą stronę dokumentacji wzoru powyżej 20 stron.

Maksymalny czas ochrony wzoru użytkowego wynosi 10 lat i wymaga cyklicznego jej odnawiania wraz z uiszczaniem opłaty:

  • I okres ochrony (lata 1-3) – 250 zł;

  • II okres ochrony (lata 4-5) – 300 zł;

  • III okres ochrony (lata 6-8) – 900 zł;

  • IV okres ochrony (lata 9-10) – 1100 zł.

O udzielenie ochrony międzynarodowej można wystąpić bezpośrednio do urzędu patentowego w danym kraju albo do WIPO w ramach procedury PCT. W pierwszym przypadku procedura będzie tańsza, ponieważ uwzględnia jedynie opłaty administracyjne, koszt tłumaczenia dokumentów oraz ewentualne koszty pełnomocnika. W drugim przypadku należy doliczyć koszty rejestracyjne WIPO. Opłaty PCT wynoszą 40 lub 250 euro w zależności od tego, czy dotyczą zgłoszenia, czy poszukiwania stanu techniki.

Opłaty administracyjne w każdym kraju będą inne. Dla przykładu, we Włoszech zgłoszenie kosztuje 120 euro (lub 50 w trybie elektronicznym). Opłata za drugi, 5-letni okres ochrony wynosi 500 euro (600 euro w przypadku opóźnienia).

Ile kosztują patenty na wynalazki (ang. patents for inventions)?

Ochrona patentów może być udzielona w procedurze krajowej, regionalnej i międzynarodowej.

Patenty na wynalazki według polskiego prawa są udzielane na 20 lat z koniecznością odnowy corocznej opłaty. W polskiej procedurze pierwsze 3 lata kosztują 480 zł. Każdy kolejny rok ochrony to wyższa opłata – od 250 zł za 4. rok do 1550 zł za 20. rok. Samo zgłoszenie wynalazku kosztuje 550 zł (lub 500 zł drogą elektroniczną).

Europejskie zgłoszenie patentowe jest rozpoznawane przez Europejski Urząd Patentowy. W tym przypadku opłaty wynoszą:

  • opłata podstawowa – 270 euro (130 euro przy zgłoszeniu drogą elektroniczną);

  • opłata 16 euro za każdą stronę powyżej 16.;

  • opłata za poszukiwanie – 1390 euro;

  • opłata za zgłoszenie patentowe od 16. do 50. – 250 euro;

  • opłata za zgłoszenie patentowe powyżej 50. – 630 euro;

  • opłata za badanie merytoryczne – 1750 euro;

  • opłata za wyznaczenie jednego lub więcej państwa członkowskiego, gdzie patent ma być oceniany – 630 euro;

  • bazowa opłata za udzielenie patentu – 990 euro.

W przypadku patentu europejskiego oszacowanie kosztów jest dosyć trudne z uwagi na wielość składników. W praktyce warto liczyć się z wydatkiem rzędu 8-12 tysięcy euro.

Procedura międzynarodowa polega na pośrednictwie WIPO między zgłaszającym a właściwym urzędem patentowym. W tym przypadku opłaty dla Polski wyniosą:

  • 300 zł za przekazanie zgłoszenia przez UPRP do WIPO;

  • 1330 CHF opłaty zgłoszeniowej (lub 1130 CHF za zgłoszenie online);

  • 1775 euro za poszukiwanie stanu techniki.

Do tego należy doliczyć krajowe opłaty rejestracyjne, koszt tłumaczenia dokumentacji i wynagrodzenie pełnomocnika.

Czy opłaty administracyjne to całkowity koszt ochrony marki?

Warto pamiętać, że opłaty związane z uzyskaniem i utrzymaniem ochrony formalnej to tylko część kosztów ochrony marki. Na dodatkowe wydatki składają się:

  • koszty postępowań sądowych;

  • opłaty za wnoszone sprzeciwy;

  • wynagrodzenie kancelarii prawnej i / lub rzecznika patentowego.

Dbając o brand firmy, można jednak uprzedzić nieuczciwe działanie konkurencji oraz zdobyć i utrzymać dominację na docelowych rynkach.

Pytania i odpowiedzi:

Wydanie dowodu pierwszeństwa może mieć znaczenie w sytuacji, kiedy przewidujesz, że o ochronę będzie ubiegało się kilka podmiotów. W ten sposób można uprzedzić działania konkurencji.

Procedura przyznania patentu może trwać od 2 do nawet 6 lat w zależności od trybu ubiegania się o ochronę (krajowa, regionalna, międzynarodowa) i stopnia skomplikowania zgłoszenia.

Służy do tego np. anglojęzyczna wyszukiwarka Patentscope. Filtry wyszukiwania uwzględniają m.in. ID patentu, wewnętrzną klasyfikację IPC, czy datę publikacji.



Zaufali nam:


Oceń