Upadłość konsumencka dla jednoosobowych przedsiębiorców. Co warto wiedzieć?

Upadłość konsumencka – słowem wstępu

Od początku zawirowań rynkowych związanych z pandemią koronawirusa wielu przedsiębiorców, szczególnie tych mniejszych, znalazło się w trudnej sytuacji finansowej. Niestety w niektórych przypadkach może skończyć się to koniecznością ogłoszenia upadłości przez tych przedsiębiorców.

Czy przedsiębiorca w ogóle może ogłosić upadłość konsumencką? Na jakich zasadach?

Upadłość konsumencka – Jak było a jak jest teraz?

Nowelizacja ustawy Prawo upadłościowe, która weszła w życie w dniu 24 marca 2020 r. de facto zrównuje sytuację osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą z tą dotyczącą osób fizycznych, które takiej działalności nie prowadzą. Ustawodawca uznał bowiem, że bezcelowe jest traktowanie przedsiębiorców wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w sposób bardziej restrykcyjny niż zwykłych konsumentów a zatem nie ma powodu by blokować im dostępu do ogłaszania upadłości na zasadach identycznych do tych, jakimi obarczeni są konsumenci.

A więc możliwe jest aktualnie ogłoszenie upadłości konsumenckiej przez przedsiębiorcę. Niemniej dotyczy to jedynie tego prowadzącego działalność w formie jednoosobowej lub wspólnika spółki cywilnej. Spółki nadal pozostają w zasięgu upadłości przedsiębiorców, czyli mocno sformalizowanej procedury. Ponadto nie zapominajmy o tym, że by w ogóle mówić o upadłości przedsiębiorca musi najpierw utracić status przedsiębiorcy to jest wykreślić się z CEIDG.

Przypomnijmy jednak najpierw jak wygląda klasyczny proces ogłoszenia upadłości konsumenckiej:

  1. Po pierwsze należy podjąć decyzję o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.
  2. Rozpoczyna to etap przygotowawczy, który trwa ok. 1-2 miesiące i polega na analizie sytuacji, zgromadzeniu wszystkich niezbędnych dokumentów poświadczających zadłużenie oraz kontaktami z wierzycielami.
  3. Dalej przygotowujemy kompletny i spójny wniosek o ogłoszenie upadłości oraz niezbędne załączniki, czyli m.in. listę wierzytelności, spis majątku dłużnika, uzasadnienie.
  4. Wniosek składamy do sądu, który przeprowadza kontrolę formalną i rozpoczyna trwające ok. 2 miesiące postępowanie.
  5. Sąd na posiedzeniu podejmuje decyzję o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, która następnie się uprawomocnia. W tym momencie upadły zyskuje zawieszenie postępowań windykacyjnych, egzekucyjnych i sądowych o zapłatę oraz zaprzestanie naliczania odsetek od zobowiązań.
  6. Następnie następuje tzw. właściwe postępowanie upadłościowe.
  7. Sąd wyznacza syndyka masy upadłościowej w celu ustalenia składu i wartości masy upadłości, tj. majątku i dochodów upadłego konsumenta oraz listy wierzytelności.
  8. Gdy syndyk to ustali, rozpoczyna sprzedaż majątku należącego do upadłego i podział uzyskanych środków między wierzycieli.
  9. Oprócz powyższego Sąd wydaje postanowienie o ustaleniu Planu Spłaty Wierzycieli, co rozpoczyna trwający do 36 miesięcy okres ratalnych spłat wierzycieli.
  10. Wierzyciel dokonuje spłat zgodnie z planem.
  11. Jeśli pozostały jeszcze jakieś niewykonane w postępowaniu upadłościowym długi to sąd postanowieniem zarządza o ich umorzeniu.

ważne zmiany w postępowaniu o ogłoszenie upadłości

Przyjrzyjmy się zatem jakie inne najważniejsze zmiany zostały wprowadzone przy nowelizacji prawa upadłościowego w marcu 2020 r.:

I. Dotychczas głównym celem postępowania upadłościowego względem osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą było możliwie maksymalne zaspokojenie jej wierzycieli. Najczęściej przynosiło to taki skutek, że upadli przedsiębiorcy kończyli postępowanie upadłościowe (to właściwe dla przedsiębiorców), mimo likwidacji ich majątku, z długami. Wymuszało to konieczność przeprowadzenia jeszcze dodatkowej upadłości – tym razem konsumenckiej, bo niezaspokojeni wierzyciele dalej domagali się spłat. Teraz przedsiębiorca może wybrać, czy składa wniosek o upadłość jako przedsiębiorca (musi wtenczas dysponować środkami na koszty postępowania i na częściowe chociaż zaspokojenie wierzycieli), czy od razu jako konsument.


II. Wprowadzono możliwość ogłoszenia upadłości przez dłużnika nawet w sytuacji jego zawinienia w doprowadzeniu do niewypłacalności lub winy w pogłębieniu stanu takiej niewypłacalności. Uproszczono zatem uzyskiwanie statusu upadłego. Natomiast jeśli okaże się, że dłużnik samodzielnie i celowo doprowadził się do stanu niewypłacalności lub celowo zwiększył stopień swojej niewypłacalności, to sąd może odmówić oddłużenia w postanowieniu kończącym postępowanie, czyli umorzenia pozostałych po planie spłaty zobowiązań.


III. Kolejnym novum jest umożliwienie osobom prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą zachowania części środków z tych uzyskanych ze sprzedaży w postępowaniu upadłościowym mieszkania lub domu jednorodzinnego, celem umożliwienia im znalezienia innego lokalu.


IV. Zmianie uległy także formy oddłużania i są teraz tożsame z tymi przysługującymi konsumentowi. Choć wciąż istnieje możliwość klasycznego sporządzenia planu spłaty wierzycieli na wniosek dłużnika, ale teraz dodatkowo:

  • istnieje możliwość całkowitego umorzenia zobowiązań i to bez ustalenia planu spłaty wierzycieli w sytuacji, gdy sytuacja osobista dłużnika będzie wskazywała, że jest on trwale niezdolny do dokonywania spłat w ramach planu spłaty wierzycieli;
  • wprowadzono możliwość warunkowego umorzenia zobowiązań bez planu spłaty wierzycieli na okres 5 lat wtedy gdy niezdolność do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach spłaty wierzycieli wyniknie z osobistej sytuacji dłużnika, która jednak nie będzie miała charakteru trwałego.

V. Objęto planem spłaty maksymalnie okres 3 lat, a w przypadku umyślnych działań dłużnika prowadzących do jego niewypłacalności od minimum 3 do 7 lat.


Jako ostatnią należy wskazać możliwość ochrony części dochodów z masy upadłości na poziomie umożliwiającym pokrywanie kosztów niezbędnego utrzymania (zwykle jest to kwot minimalnego wynagrodzenia).

Upadłość konsumencka – jak oceniać zmiany?

Należy pozytywnie ocenić wprowadzone zmiany. Zastosowanie ich w praktyce może przyczynić się do umożliwienia szybkiego odnalezienia się w nowych realiach nie tylko przez konsumentów, ale i przez przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Pomogą też w szerszym dostępie do oddłużania niż dotychczas, co przyniesie ulgę wielu podmiotom.

Masz pytania lub potrzebujesz pomocy ?
Daj nam znać w sekcji komentarz poniżej lub poprzez FORMULARZ KONTAKTOWY

Pozostałe artykuły

Zostaw komentarz

Translate »