Maciej Szukała
|
21 grudnia 2022
Spis treści

Postępowanie upadłościowe i restrukturyzacyjne pozwalają na dochodzenie roszczeń od dłużnika, który nie posiada majątku wystarczającego do terminowej realizacji zobowiązań. Zasadnicza różnica między nimi polega na tym, że restrukturyzacja pozwala na uratowanie przedsiębiorstwa przed niewypłacalnością, natomiast postępowanie upadłościowe zmierza do ogłoszenia jego niewypłacalności. Znajomość obu procedur przyda się wszystkim firmom, które regularnie borykają się z nieterminowymi płatnościami i obawiają się ogłoszenia niewypłacalności przez kontrahenta.

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości

Pierwszym etapem procedury upadłościowej jest złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Do jego zgłoszenia jest uprawniony zarówno wierzyciel, jak i każdy z dłużników. Wniosek o wszczęcie upadłości jest sformalizowanym dokumentem, który powinien odpowiadać surowym wymogom ustawowym. Ich niedochowanie może okazać się równoznaczne z niezłożeniem wniosku i odpowiedzialnością dłużnika w tym zakresie. Warto pamiętać, że część wydatków w postępowaniu upadłościowym ma postać zryczałtowaną co oznacza, że co roku będą się zmieniały w zależności od danych publikowanych przez GUS.

W ramach świadczonych przez nas usług tłumaczymy takie zagadnienia, jak:

  • przesłanki ogłoszenia upadłości;
  • tryby postępowania upadłościowego;
  • legitymacja do złożenia wniosku upadłościowego;
  • przesłanki oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości;
  • termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości;
  • wymogi formalne wniosku o ogłoszenie upadłości;
  • opłaty i zaliczki w toku postępowania upadłościowego.

Postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości

Postępowanie upadłościowe toczy się przed sądem upadłościowym i obejmuje zarówno samo rozpoznanie wniosku wraz z wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości, jak i właściwe postępowanie upadłościowe. Kluczową rolę w postępowaniu upadłościowym odgrywa syndyk masy upadłości, który obejmuje pieczą majątek upadłego i zarządza nim tak, aby sfinalizować postępowanie zgodnie z jego celem i oczekiwaniami wierzycieli. W toku postępowania upadłościowego dłużnik i wierzyciele mają prawo do aktywnego działania i reprezentowania swoich interesów.

Zgłoszenie wierzytelności

Wierzyciel osobisty, który chce dochodzić zaspokojenia swoich należności od upadłego, musi zgłosić swoją wierzytelność do masy upadłości. W określonych przez prawo przypadkach (np. wierzytelności ze stosunku pracy, zabezpieczone rzeczowo – hipoteką, zastawem zwykłym lub rejestrowym) wierzytelności są uwzględniane nawet bez zgłaszania ich do masy upadłości. Wierzyciel dokonuje zgłoszenia wierzytelności na formularzu urzędowym. Powinien ją odpowiednio udowodnić, jeśli syndyk lub sąd upadłościowy nie uznają żądania za dostatecznie wiarygodne, mogą zamieścić na liście wierzytelność w mniejszym zakresie albo całkowicie odmówić jej uwzględnienia.

Ustalenie masy upadłości

Masa upadłości to majątek dłużnika po ogłoszeniu jego upadłości, który może służyć do zaspokojenia wierzycieli. Ma ona charakter każdoczesny, czyli trafiają do niej również te składniki majątku, które zostały nabyte już po wydaniu postanowienia przez sąd. Ustalenie składu masy upadłości następuje w systemie teleinformatycznym oraz w formie pisemnej, poprzez spis składników majątku. Może ulegać zmianie na wniosek upadłego lub dłużników. Omawiając kwestie związane z masą upadłości, nasza kancelaria porusza takie zagadnienia, jak:

  • skład masy upadłości;
  • wyłączenia z masy upadłości;
  • możliwość ograniczenia masy upadłości na wniosek;
  • ustawowe ograniczenia masy upadłości;
  • powództwo o wyłączenie składnika majątku z masy upadłości;
  • zakres uprawnień upadłego w stosunku do masy upadłości.

Likwidacja masy upadłości

Likwidacja masy upadłości zmierza do zaspokojenia dłużników m.in. poprzez spieniężenie majątku dłużnika, ściągnięcie wierzytelności od jego dłużników albo zajęcie innych praw majątkowych (np. z własności intelektualnej).

Podział majątku dłużnika między wierzycieli

Likwidacja masy upadłości to jeszcze nie koniec postępowania upadłościowego. Uzyskaną kwotę należy jeszcze podzielić między wierzycieli tak, aby zostali oni zaspokojeni w możliwie największym stopniu. Sąd upadłościowy nie może jednak dokonać tego w sposób dowolny, ale musi kierować się kolejnością spłaty przedstawioną w ustawie.

Odpowiedzialność za niezłożenie wniosku upadłościowego

Obowiązujące przepisy przewidują odpowiedzialność osób zarządzających spółką prawa handlowego za nieterminowe złożenie wniosku upadłościowego. Niedopełnienie tego obowiązku może pociągnąć za sobą dotkliwe konsekwencje, w tym odpowiedzialność odszkodowawczą, karną, a także zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Podczas spotkania i pracy nad konkretnymi tematami omawiamy przesłanki i odpowiedzialności oraz sankcję za nieterminowe złożenie wniosku upadłościowego na tle:

  • ustawy prawo upadłościowe;
  • ustawy ordynacja podatkowa;
  • ustawy kodeks spółek handlowych (odszkodowawczą i karną);
  • ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (w związku z wpisem dłużnika do RDN).

Upadłość konsumencka

Upadłość konsumencka pozwala na oddłużenie osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie są w stanie uregulować swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. To instytucja, która z jednej strony pozwala na umorzeniu całości lub części długu konsumenta, z drugiej natomiast na zaspokojenie wierzycieli w możliwie największym stopniu. W toku spotkania omawiamy zagadnienia dotyczące:

  • przesłanek ogłoszenia upadłości konsumenckiej;
  • wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej;
  • planu spłaty i umorzenie zobowiązań;
  • propozycji układowych;
  • warunków oddłużenia konsumenta.

Postępowanie restrukturyzacyjne

Celem postępowania restrukturyzacyjnego jest ochrona firmy przed bankructwem. Poprzez zawarcie układu z wierzycielami dłużnik może nadal prowadzić działalność gospodarczą, nie musi od razu jej likwidować. Przykładowe sposoby restrukturyzacji przedsiębiorstwa obejmują:

  • odroczenie terminu wykonania zobowiązania;
  • rozłożenie spłaty długu na raty;
  • zmniejszenie wysokości zobowiązania;
  • konwersję wierzytelności na udziału lub akcje;
  • zmianę, zamianę lub uchylenie prawa zabezpieczającego określoną wierzytelność.

Warunki restrukturyzacji zobowiązań muszą być takie same dla wszystkich wierzycieli lub ich grup, chyba że wierzyciel wyrazi zgodę na mniej korzystną restrukturyzację. W przeciwieństwie do upadłości restrukturyzacja może być wszczęta wyłącznie na wniosek dłużnika, choć oba postępowania toczą się przed sądem upadłościowym. 

Maciej Szukała

Pytania i odpowiedzi

Q: Co dzieje się w sytuacji, kiedy upadły (osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej) nie wyda syndykowi całego majątku lub poda niezgodne z prawdą albo niezupełne dane we wniosku o ogłoszenie upadłości?

A: W obu sytuacjach sąd umarza postępowanie, chyba że miałoby przyczynić się to do pokrzywdzenia wierzycieli.

Q: Jakie kategorie wierzytelności wyróżnia postępowanie upadłościowe?

A: Ustawodawca w art. 342 prawa upadłościowego dzieli wierzytelności na 4 kategorie:

  • kategoria pierwsza – m.in. należności ze stosunku pracy, alimentacyjne, z tytułu renty i odszkodowania;
  • kategoria druga – m.in. podatki i inne daniny publicznoprawne oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne;
  • kategoria trzecia – m.in. odsetki, sądowe kary i grzywny oraz należności z tytułu darowizn i zapisów;
  • kategoria czwarta – należności wspólników albo akcjonariuszy z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej o podobnych skutkach.


Zaufali nam:


5/5 - (liczba głosów: 1)