Prawo konkurencji i antymonopolowe

Kompleksowa obsłga prawna prawa konkurencji oraz antymonopolowego

Prawo konkurencji od dawna przestało być domeną wielkich graczy z rynku międzynarodowego. Dziś równie uważnie przygląda się lokalnym producentom, dystrybutorom, sieciom handlowym, firmom usługowym czy platformom e-commerce. Niezależnie od skali działalności, każda firma funkcjonuje w otoczeniu rynkowym, w którym obowiązują surowe zasady gry. Ich złamanie – nawet nieświadome – może kosztować więcej, niż niejeden budżet reklamowy.

W ostatnich latach Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów znacznie rozszerzył spektrum kontroli – od klasycznych karteli, przez pozornie niewinne uzgodnienia między kontrahentami, po nadużycia w relacjach z odbiorcami. Kary? Do 10% rocznego obrotu przedsiębiorcy, a od niedawna również osobista odpowiedzialność menedżerów za świadomy udział w naruszeniu. Wraz z rosnącą cyfryzacją rynku i rozwojem AI ryzyko naruszeń staje się jeszcze bardziej ukryte – algorytmy potrafią wyręczyć człowieka nawet w zmowie cenowej.

Właśnie dlatego tak ważne jest wdrażanie realnych działań prewencyjnych: audytów, szkoleń, programów compliance oraz rzetelnej analizy strategii rynkowych. Zarówno krajowe regulacje, jak i przepisy unijne wymagają od firm coraz większej czujności – nie tylko wobec konkurentów, ale i wobec siebie samych. W dzisiejszym otoczeniu prawnym zasada „lepiej zapobiegać niż płacić” nabiera bardzo dosłownego znaczenia.

Co robimy – kompleksowa obsługa prawna w zakresie prawa konkurencji

Zapewniamy pełne wsparcie prawne w obszarze krajowego i unijnego prawa konkurencji. Nasze usługi obejmują:

1. Audyty i compliance antymonopolowe

Identyfikacja ryzyk naruszeń przepisów konkurencji w działalności operacyjnej.
Przegląd dokumentów, struktur sprzedaży i polityk cenowych.
Wdrażanie wewnętrznych procedur zgodności – polityki antykartelowe, whistleblowing.
Szkolenia dla zarządów, działów handlowych i compliance.

2. Analiza umów i modeli współpracy

Ocena umów dystrybucyjnych, agencyjnych i franczyzowych pod kątem zgodności z prawem.
Wskazywanie i eliminowanie klauzul ograniczających konkurencję.
Doradztwo w tworzeniu bezpiecznych modeli sprzedażowych i aliansów rynkowych.

3. Zgłoszenia koncentracji i transakcje

Ocena obowiązku notyfikacji planowanej koncentracji (UOKiK / KE).
Kompleksowe przygotowanie i prowadzenie zgłoszeń.
Wsparcie przy przejęciach, fuzjach i reorganizacjach kapitałowych.

4. Postępowania przed UOKiK

Reprezentacja w postępowaniach wyjaśniających i administracyjnych.
Wsparcie podczas dawn raids – zabezpieczanie interesów firmy na miejscu.
Prowadzenie procedur leniency i doradztwo w zakresie współpracy z organem.

5. Doradztwo branżowe i sektorowe

Rozwiązania dopasowane do branży: e-commerce, retail, IT, FMCG, usługi.
Analiza ryzyk algorytmicznych, platform sprzedażowych i systemów lojalnościowych.
Pomoc przy wdrażaniu innowacji zgodnie z regułami rynku.

Nasze działania nie tylko zabezpieczają przed sankcjami, ale też pozwalają rozwijać biznes w oparciu o stabilne i zgodne z prawem fundamenty.

Dlaczego warto nam zaufać – nasze doświadczenie i przewagi

Prawo konkurencji to dziedzina, w której liczy się nie tylko znajomość przepisów, ale też wyczucie realiów rynkowych i strategii organów nadzoru. Posiadamy doświadczenie w reprezentowaniu przedsiębiorców w postępowaniach przed Prezesem UOKiK i sądami – zarówno w sprawach zmów, jak i koncentracji czy nadużyć dominacji.

Nasze podejście jest kompleksowe – łączymy doradztwo antymonopolowe z tematami compliance, kontraktów handlowych, RODO i prawa korporacyjnego. Dzięki temu możemy zaproponować rozwiązania uwzględniające cały model działania firmy, a nie tylko jego fragment.

Działamy elastycznie – oferujemy współpracę abonamentową, rozliczenia godzinowe lub w formule projektowej. Obsługujemy firmy z różnych branż: technologicznej, handlowej, produkcyjnej i usługowej. W każdym przypadku dostosowujemy zakres wsparcia do potrzeb i dynamiki biznesu.

Każdy Klient współpracujący z RPMS otrzymuje dedykowanego opiekuna. To prawnik odpowiedzialny za komunikację, koordynację prac zespołu i terminową realizację zleceń.

Dzięki temu Klient ma jedno, stałe źródło informacji o stanie spraw i budżecie, a kancelaria może szybko reagować na wszelkie potrzeby biznesowe i prawne. Klienci cenią sobie w nas szybkie działanie i responsywność – wiemy bowiem, że biznes wymaga sprawnego i życiowego podejścia.

Marcin Staniszewski

RADCA PRAWNY | WSPÓLNIK

staniszewski@rpms.pl

Proces rozpoczęcia współpracy

Współpracę rozpoczynamy od wstępnej rozmowy – telefonicznej, mailowej, spotkania lub wideokonferencji, podczas którego poznajemy potrzeby i priorytety Klienta.

Następnie przedstawiamy propozycję współpracy, rekomendowany model rozliczeń i harmonogram. Po podpisaniu umowy przydzielamy opiekuna, organizujemy przekazanie dokumentów i ustalamy zasady komunikacji.

Dzięki temu proces wdrożenia przebiega sprawnie i bez zbędnych formalności.

Case study

Case Study

Case study: zmiana formy działalności na spółkę z o.o. i utworzenie fundacji rodzinnej

Przedsiębiorca z branży turystycznej prowadził przez wiele lat jednoosobową działalność gospodarczą, lecz ze względu na charakter rynku — silne wahania popytu i ryzyka sezonowego —…

Case Study

Case study – przekształcenie spółki jawnej na spółkę z o.o. z estońskim CIT

W wyniku zmian podatkowych wprowadzonych w ramach tzw. „polskiego ładu”, obciążenia publicznoprawne wielu przedsiębiorców – szczególnie osób prowadzących jednoosobowe działalności, spółki cywilne i jawne –…

Więcej z Case Studies

Podstawy prawne i praktyka: co obejmuje ochrona konkurencji

Prawo konkurencji to zbiór zasad, które chronią uczciwą rywalizację między przedsiębiorcami. W Polsce jego fundamentem jest ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, natomiast na poziomie unijnym – art. 101 i 102 TFUE. Oba porządki obowiązują równolegle i mogą być podstawą odpowiedzialności za działania naruszające rynek.

Najczęstsze naruszenia obejmują:

zmowy przetargowe i cenowe – np. ustalanie stawek, podział rynku, składanie ofert pozorowanych;
ograniczenia wertykalne – zakaz sprzedaży online, narzucanie sztywnych cen odsprzedaży, ograniczenia terytorialne;
nadużycie dominacji – dyskryminowanie kontrahentów, ceny drapieżne, uzależnianie współpracy od dodatkowych warunków.

UOKiK nadzoruje przestrzeganie tych reguł – prowadzi kontrole, wszczyna postępowania i nakłada kary do 10% obrotu. Interwencja może nastąpić także przy nieformalnych porozumieniach – liczy się praktyczny efekt dla rynku.

Najczęstsze naruszenia prawa konkurencji

W praktyce rynkowej najczęściej identyfikowane naruszenia prawa konkurencji dotyczą porozumień i praktyk, które w sposób bezpośredni lub pośredni ograniczają swobodę rywalizacji pomiędzy przedsiębiorcami.

Do najczęstszych naruszeń należą zmowy cenowe i przetargowe, obejmujące m.in. ustalanie cen sprzedaży, podział rynku, uzgadnianie warunków handlowych czy składanie ofert pozorowanych w postępowaniach przetargowych. Praktyki te są uznawane za najpoważniejsze naruszenia prawa antymonopolowego i niemal zawsze skutkują wysokimi karami.

Drugą kategorią są ograniczenia wertykalne, występujące w relacjach pomiędzy podmiotami działającymi na różnych szczeblach obrotu, np. producent–dystrybutor. W praktyce obejmują one narzucanie sztywnych lub minimalnych cen odsprzedaży, zakazy sprzedaży online, ograniczenia terytorialne czy nieuzasadnione selektywne systemy dystrybucji.

Trzeci obszar to nadużywanie pozycji dominującej, które może przyjmować formę dyskryminowania kontrahentów, stosowania cen drapieżnych, uzależniania zawarcia umowy od dodatkowych świadczeń lub blokowania dostępu do rynku konkurentom. W tego typu sprawach ocena opiera się na analizie pozycji rynkowej przedsiębiorcy oraz skutków jego działań dla struktury konkurencji.

Za naruszenia prawa konkurencji grożą kary finansowe sięgające do 10% rocznego obrotu przedsiębiorcy, a w określonych przypadkach również osobista odpowiedzialność menedżerów za świadomy udział w naruszeniu przepisów antymonopolowych.

Zakres obsługi prawnej w prawie konkurencji

Świadczymy kompleksową obsługę prawną w zakresie krajowego i unijnego prawa konkurencji, dostosowaną do realiów działalności przedsiębiorców działających w różnych sektorach gospodarki. Wspieramy klientów zarówno na etapie prewencji i planowania strategii rynkowych, jak i w sytuacjach spornych, kontrolnych oraz transakcyjnych.

Zakres obsługi obejmuje analizę modeli biznesowych i struktur sprzedaży, ocenę ryzyk antymonopolowych związanych z polityką cenową, dystrybucją lub współpracą z kontrahentami, a także przygotowanie i aktualizację dokumentacji wewnętrznej. Reprezentujemy przedsiębiorców przed Prezesem UOKiK, Komisją Europejską oraz sądami, zapewniając spójne wsparcie na każdym etapie postępowania.

Audyty i compliance antymonopolowe

Prowadzimy audyty antymonopolowe obejmujące działalność operacyjną przedsiębiorstwa, stosowane modele sprzedaży, polityki cenowe, relacje z dystrybutorami oraz praktyki handlowe. Celem audytu jest identyfikacja potencjalnych naruszeń prawa konkurencji oraz obszarów zwiększonego ryzyka regulacyjnego.

Na podstawie wyników audytu wdrażamy programy compliance antymonopolowego, obejmujące m.in. polityki antykartelowe, procedury zgłaszania naruszeń (whistleblowing), instrukcje postępowania na wypadek kontroli UOKiK oraz szkolenia dla zarządów, działów handlowych i compliance. Takie działania pozwalają ograniczyć ryzyko naruszeń oraz przygotować organizację na ewentualne postępowania antymonopolowe.

Umowy, modele współpracy i ryzyka wertykalne

Analizujemy i opiniujemy umowy dystrybucyjne, agencyjne, franczyzowe oraz inne modele współpracy pod kątem ich zgodności z przepisami prawa konkurencji i prawa antymonopolowego. W praktyce szczególną uwagę poświęcamy klauzulom dotyczącym cen, terytoriów, kanałów sprzedaży oraz wyłączności.

Wskazujemy zapisy mogące prowadzić do ograniczenia konkurencji oraz doradzamy w zakresie ich modyfikacji lub eliminacji. Wspieramy również przedsiębiorców przy projektowaniu bezpiecznych modeli sprzedaży, systemów rabatowych, programów lojalnościowych oraz współpracy z platformami cyfrowymi i marketplace’ami.

Koncentracje, fuzje i przejęcia

Zapewniamy obsługę prawną koncentracji przedsiębiorców, obejmującą ocenę obowiązku zgłoszenia zamiaru koncentracji do Prezesa UOKiK lub Komisji Europejskiej. Analizujemy progi obrotowe, strukturę transakcji oraz potencjalne ryzyka antymonopolowe.

Przygotowujemy i prowadzimy postępowania notyfikacyjne, reprezentując klientów na etapie zgłoszenia, negocjacji warunków koncentracji oraz realizacji decyzji organu. Pominięcie obowiązku zgłoszenia koncentracji może skutkować wysokimi karami finansowymi oraz poważnymi konsekwencjami dla całej transakcji, w tym jej unieważnieniem.

Postępowania przed UOKiK i działania kryzysowe

Reprezentujemy przedsiębiorców w postępowaniach wyjaśniających i administracyjnych prowadzonych przez Prezesa UOKiK. Zapewniamy wsparcie podczas kontroli typu dawn raid, w tym zabezpieczenie interesów przedsiębiorcy na miejscu, koordynację komunikacji z organem oraz analizę zabezpieczonych materiałów.

Prowadzimy również sprawy związane z programem leniency, doradzając w zakresie współpracy z organem antymonopolowym w sytuacjach podwyższonego ryzyka odpowiedzialności.

Doradztwo branżowe i ryzyka cyfrowe

Zapewniamy doradztwo sektorowe w zakresie prawa konkurencji, uwzględniające specyfikę branż takich jak e-commerce, retail, IT, FMCG czy usługi. Analizujemy ryzyka związane z algorytmicznym ustalaniem cen, funkcjonowaniem platform sprzedażowych, systemami lojalnościowymi oraz wykorzystaniem sztucznej inteligencji w procesach rynkowych.

W praktyce szczególną uwagę poświęcamy nowym formom ryzyka antymonopolowego wynikającym z cyfryzacji rynku i automatyzacji decyzji handlowych.

Kiedy wsparcie prawnika antymonopolowego jest niezbędne?

Wsparcie prawnika specjalizującego się w prawie konkurencji jest szczególnie zasadne, gdy:

przedsiębiorca wdraża nowe modele sprzedaży, polityki cenowe lub systemy rabatowe,
planowana jest fuzja, przejęcie lub reorganizacja kapitałowa,
firma podlega kontroli UOKiK lub uczestniczy w czynnościach typu dawn raid,
dochodzi do sporu z konkurentami, dystrybutorami lub kontrahentami,
działalność opiera się na algorytmach cenowych, platformach cyfrowych lub narzędziach AI.

Zaufaj doświadczeniu – działaj zanim będzie za późno

Jeśli prowadzisz działalność na konkurencyjnym rynku, warto upewnić się, że Twoje działania są zgodne z obowiązującymi przepisami. Zapraszamy do kontaktu – oferujemy bezpłatną konsultację wstępną lub audyt compliance, który pozwoli zidentyfikować ewentualne ryzyka i odpowiednio wcześnie im zapobiec.

Współpracując z nami, zyskujesz nie tylko ochronę prawną, ale też przewagę konkurencyjną. Oferujemy długofalowe wsparcie w ramach programów zgodności – szytych na miarę branży, skali działalności i potrzeb Twojego biznesu.

Sprawdź kompetencje naszego zespołu https://rpms.pl/zespol

FAQ – obsługa prawna prawa konkurencji i UOKiK

Czy prawo konkurencji dotyczy również małych i średnich przedsiębiorców?

Tak. Prawo konkurencji i prawo antymonopolowe nie są zastrzeżone wyłącznie dla dużych podmiotów. Kontrole UOKiK coraz częściej obejmują MŚP, lokalnych producentów, dystrybutorów, firmy usługowe oraz przedsiębiorców działających w e-commerce. Decydujące znaczenie ma wpływ działań na rynek, a nie skala samego przedsiębiorstwa.

Jakie działania najczęściej prowadzą do naruszenia prawa konkurencji?

W praktyce najczęstsze naruszenia dotyczą zmów cenowych i przetargowych, nieprawidłowych ograniczeń wertykalnych (np. narzucanie cen odsprzedaży, zakazy sprzedaży online) oraz nadużywania pozycji dominującej. Naruszenia te często wynikają z nieprawidłowo skonstruowanych umów lub braku procedur compliance antymonopolowego.

Jakie kary grożą za naruszenie prawa konkurencji?

Za naruszenie przepisów prawa konkurencji UOKiK może nałożyć karę pieniężną do 10% rocznego obrotu przedsiębiorcy. W określonych przypadkach odpowiedzialność może ponosić również menedżer lub członek zarządu, który świadomie uczestniczył w naruszeniu. Sankcje mogą mieć także wymiar reputacyjny i organizacyjny.

Kiedy konieczne jest zgłoszenie koncentracji do UOKiK?

Zgłoszenie koncentracji jest wymagane, jeżeli planowana fuzja, przejęcie lub utworzenie wspólnego przedsiębiorcy spełnia ustawowe progi obrotowe. Brak zgłoszenia koncentracji może skutkować wysokimi karami finansowymi oraz zakazem realizacji transakcji lub jej unieważnieniem.

Na czym polega audyt antymonopolowy?

Audyt antymonopolowy polega na analizie działalności przedsiębiorcy pod kątem zgodności z prawem konkurencji. Obejmuje m.in. ocenę polityk cenowych, umów handlowych, relacji z dystrybutorami i konkurentami oraz praktyk sprzedażowych. Celem audytu jest identyfikacja ryzyk i wdrożenie działań zapobiegawczych.

Co zrobić w przypadku kontroli UOKiK (tzw. dawn raid)?

W przypadku kontroli UOKiK kluczowe znaczenie ma szybka reakcja i prawidłowe zachowanie pracowników. Zapewniamy wsparcie podczas kontroli typu dawn raid, w tym pomoc na miejscu, zabezpieczenie interesów przedsiębiorcy oraz bieżące doradztwo w zakresie komunikacji z organem.

Prawo spółek

Oceń

Aktualności

Finanse i podatki 💰