Zwalczanie nieuczciwej konkurencji

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów reguluje zagadnienia związane z przeciwdziałaniem praktykom ograniczającym konkurencję, niedozwolonymi koncentracjami przedsiębiorców, naruszeniem interesów zbiorowych konsumentów i niedozwolonymi klauzulami we wzorcach umownych.

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji reguluje przede wszystkim odpowiedzialność za czyny nieuczciwej konkurencji. Są to działania sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, które zagrażają lub naruszają interes innego przedsiębiorcy lub klienta.

Czynami nieuczciwej konkurencji penalizowanymi przez ustawodawcę są m.in. wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa,naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana reklama czy też organizowanie systemu sprzedaży lawinowej.

Rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o innym przedsiębiorcy godzi w jego renomę i może skutkować osłabieniem pozycji rynkowej. Takie informacje mogą przybrać postać dowolnego przekazu, w tym komunikacji reklamowej lub informacji handlowych.

Dumping, czyli sprzedaż towarów poniżej cen krajowych jest uznawany za czyn nieuczciwej konkurencji przede wszystkim wtedy, gdy chodzi o zjawisko stosowane cyklicznie lub stale albo w sposób wyjątkowo intensywny. Na rynkach europejskich oprócz instrumentów zwalczania nieuczciwej konkurencji stosuje się również tzw. cła antydumpingowe, a także zobowiązania cenowe.

Ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa jest uważane za czyn nieuczciwej konkurencji przede wszystkim wtedy, gdy zostało dokonane bez zgody osoby uprawnionej do zarządzania tymi informacjami i narusza zasady ich wykorzystania wynikające np. z ustawy lub umowy albo też, gdy informacje pozyskano w wyniku czynu nieuczciwej konkurencji. Czynem nieuczciwej konkurencji będzie też sytuacja, kiedy osoba, która weszła w posiadanie informacji będących tajemnicą przedsiębiorstwa, wiedziała lub mogła się dowiedzieć, że pozyskano je w okolicznościach wskazujących na czyn nieuczciwej konkurencji. Dlatego nabywając informacje od brokera, należy zawsze upewnić się, że zostały one nabyte zgodnie z prawem.

Przedsiębiorcy mogą bronić swoich interesów na wiele sposobów w zależności od tego, jakie dobro uległo naruszeniu. Większość przepisów przewiduje możliwość żądania zaniechania działania szkodzącego i usunięcia jego skutków, złożenie oświadczenia określonej treści oraz odszkodowanie. Niekiedy można żądać wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Katalog roszczeń jest szeroki, a z poszczególnych reżimów ochrony często można korzystać równolegle. Warto skorzystać z pomocy doświadczonych prawników, którzy zajmą się zabezpieczeniem renomy firmy.

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przewiduje możliwość żądania zaniechania niedozwolonych działań i usunięcia ich skutków. Przedsiębiorca może domagać się też złożenia oświadczenia odpowiedniej treści, a jeśli poniósł szkodę – jej naprawienia, w tym sumy pieniężnej na cel społeczny, jeśli czyn był zawiniony. Sankcje karne obejmują grzywnę, karę ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności w zależności od czynu.

W razie popełnienia czynu nieuczciwej konkurencji sąd na wniosek uprawnionego może orzec o wyrobach, ich opakowaniach, materiałach reklamowych i innych przedmiotach bezpośrednio związanych z naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie przewiduje w szczególności zniszczenie tych przedmiotów albo zaliczenie ich na poczet odszkodowania.

Przykładem żądań dotyczących usunięcia skutków niedozwolonych działań konkurencyjnych będzie np. wycofanie towarów wprowadzających w błąd z rynku, usunięcie reklam z tablic reklamowych albo wstrzymanie kampanii marketingowej w Google Ads.

Przedsiębiorca ma prawo zgłosić podejrzenie naruszenia przepisów dotyczących konkurencji do UOKiK w ramach formalnego lub nieformalnego zawiadomienia. W celu ochrony swojego interesu podmiot dochodzący ochrony może złożyć również pozew o czyn nieuczciwej konkurencji do właściwego sądu okręgowego

Zgodnie z art. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zagraniczne osoby fizyczne i prawne korzystają z uprawnień wynikających z przepisów ustawy na podstawie umów międzynarodowych obowiązujących Rzeczpospolitą Polską lub na zasadzie wzajemności. Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy ustalić, czy istnieje między Polską a krajem, w którym dany podmiot ma siedzibę umowa lub konwencja regulująca kwestie nieuczciwej konkurencji. Takimi aktami są pośrednio Konwencja paryska, Porozumienie madryckie, czy Porozumienie lizbońskie.