Ochrona praw autorskich

Prawo autorskie – obsługa prawna twórców, przedsiębiorców i platform

Kompleksowa obsługa prawna w zakresie prawa autorskiego

Kancelaria Prawna RPMS świadczy kompleksową obsługę prawną w zakresie prawa autorskiego, obejmującą ochronę, zabezpieczanie oraz zarządzanie autorskimi prawami majątkowymi i osobistymi, a także prawami pokrewnymi. Wspieramy klientów zarówno na etapie prewencyjnym, jak i w sytuacjach naruszeń, w tym w zakresie eliminowania skutków bezprawnego wykorzystania utworów.

Specjalizujemy się w obsłudze podmiotów działających w sektorach, w których ochrona praw autorskich ma kluczowe znaczenie, w szczególności:

branży programistycznej i IT,
agencji marketingowych i content marketingowych,
agencji brandingowych,
studiów graficznych i projektowych,
branży modowej oraz kreatywnej.

Nasze wsparcie prawne dostosowujemy do specyfiki działalności klientów, uwzględniając realia rynku cyfrowego oraz dynamiczny charakter obrotu utworami i prawami autorskimi.

Co robimy

apewniamy kompleksowe wsparcie prawne w sprawach związanych z ochroną, nabywaniem, zarządzaniem oraz egzekwowaniem praw autorskich i praw pokrewnych. Wspieramy klientów na każdym etapie obrotu utworami – od ich tworzenia, przez komercjalizację, aż po reagowanie na naruszenia.

W szczególności:

doradzamy w zakresie ochrony autorskich praw majątkowych i osobistych,
przygotowujemy i opiniujemy umowy przeniesienia praw autorskich, umowy licencyjne oraz umowy o korzystanie z utworów,
wspieramy w zabezpieczaniu praw autorskich w projektach IT, marketingowych, kreatywnych i cyfrowych,
prowadzimy sprawy dotyczące naruszeń praw autorskich, w tym nieuprawnionego wykorzystania utworów,
przygotowujemy wezwania do zaprzestania naruszeń oraz żądania usunięcia ich skutków,
reprezentujemy klientów w postępowaniach przedsądowych i sądowych,
doradzamy w zakresie praw pokrewnych, w tym praw producentów, wykonawców i nadawców,
wspieramy klientów w zarządzaniu portfelem praw autorskich oraz ich komercjalizacji.

Każdą sprawę prowadzimy z uwzględnieniem specyfiki działalności klienta oraz realiów rynku cyfrowego, dbając o skuteczną ochronę interesów prawnych i biznesowych związanych z korzystaniem z utworów.

Dlaczego warto nam zaufać – doświadczenie i praktyka współpracy

Prawo autorskie wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale przede wszystkim zrozumienia sposobu tworzenia, wykorzystywania i komercjalizacji utworów w realiach współczesnego rynku. Nasze doświadczenie obejmuje zarówno bieżące doradztwo, jak i prowadzenie sporów dotyczących naruszeń praw autorskich.

Doświadczenie w obsłudze projektów kreatywnych i technologicznych
Prowadziliśmy sprawy oraz projekty doradcze dla podmiotów z branży IT, marketingowej, kreatywnej i e-commerce. Wspieramy klientów w bezpiecznym korzystaniu z utworów oraz w prawidłowym ukształtowaniu relacji prawnych z twórcami i kontrahentami.
Praktyczne podejście do ochrony praw autorskich
Doradzamy w sposób uwzględniający zarówno aspekty prawne, jak i biznesowe. Pomagamy zabezpieczać interesy klientów na etapie tworzenia projektów, a także skutecznie reagować w przypadku naruszeń.
Wsparcie na każdym etapie obrotu utworami
Zapewniamy pomoc prawną od przygotowania i opiniowania umów, przez doradztwo przy komercjalizacji praw autorskich, aż po reprezentację w postępowaniach przedsądowych i sądowych.
Jasna komunikacja i przewidywalna strategia działania
Każdą sprawę prowadzimy w oparciu o jasno określony plan działania, przedstawiając klientowi możliwe scenariusze, ryzyka oraz rekomendowane rozwiązania.
Doświadczenie w sporach o naruszenie praw autorskich
Reprezentujemy klientów w sprawach dotyczących bezprawnego wykorzystania utworów, dochodzenia roszczeń oraz eliminowania skutków naruszeń, dążąc w pierwszej kolejności do skutecznych rozwiązań przedsądowych.

Dzięki połączeniu wiedzy prawniczej z praktyką współpracy z podmiotami kreatywnymi i technologicznymi zapewniamy klientom rzetelną i skuteczną obsługę prawną w zakresie prawa autorskiego.

Każdy Klient współpracujący z RPMS otrzymuje dedykowanego opiekuna. To prawnik odpowiedzialny za komunikację, koordynację prac zespołu i terminową realizację zleceń.

Dzięki temu Klient ma jedno, stałe źródło informacji o stanie spraw i budżecie, a kancelaria może szybko reagować na wszelkie potrzeby biznesowe i prawne. Klienci cenią sobie w nas szybkie działanie i responsywność – wiemy bowiem, że biznes wymaga sprawnego i życiowego podejścia.

Anna-Maria Sobczak

RADCA PRAWNY, Profesjonalny pełnomocnik przed UPRP, EUIPO, WIPO

sobczak@rpms.pl

Proces rozpoczęcia współpracy

Współpracę rozpoczynamy od wstępnej rozmowy – telefonicznej, mailowej, spotkania lub wideokonferencji, podczas którego poznajemy potrzeby i priorytety Klienta.

Następnie przedstawiamy propozycję współpracy, rekomendowany model rozliczeń i harmonogram. Po podpisaniu umowy przydzielamy opiekuna, organizujemy przekazanie dokumentów i ustalamy zasady komunikacji.

Dzięki temu proces wdrożenia przebiega sprawnie i bez zbędnych formalności.

Jakie doświadczenie posiadamy w prawie autorskim

Posiadamy doświadczenie w prowadzeniu spraw oraz projektów doradczych z zakresu prawa autorskiego i ochrony własności intelektualnej, w ramach których wspieraliśmy klientów na różnych etapach tworzenia, wykorzystywania i egzekwowania praw do utworów.

W szczególności prowadziliśmy sprawy obejmujące:

przygotowanie, negocjowanie i analizę umów licencyjnych oraz umów o przeniesienie autorskich praw majątkowych,
wsparcie w procesach rejestracji znaków towarowych, wzorów przemysłowych oraz patentów,
ochronę autorskich praw osobistych i majątkowych, w tym doradztwo w zakresie prawidłowego korzystania z utworów,
reprezentację klientów w sporach przedsądowych i sądowych, w tym w sprawach o naruszenie praw autorskich oraz dochodzenie należnych wynagrodzeń autorskich,
sprawy związane z nieuczciwą konkurencją, w tym z bezprawnymi reklamami (również internetowymi) oraz działaniami naruszającymi renomę klientów,
postępowania o zadośćuczynienie i odszkodowanie z tytułu naruszenia praw osobistych i autorskich.

Każdą sprawę prowadzimy w oparciu o praktyczne doświadczenie oraz znajomość realiów rynków kreatywnych i technologicznych, dostosowując strategię działania do charakteru projektu oraz interesów klienta.

Dlaczego warto chronić własność intelektualną?

Wartość pozamaterialna utworów objętych prawem autorskim jest bardzo trudna do oszacowania. Z pewnością jednak bezprawne wykorzystanie efektu cudzej pracy, to dla każdego autora wymierne i dotkliwe straty finansowe.

Pamiętaj, że kiedy dochodzisz ochrony swoich praw, możesz skorzystać z szeregu różnych roszczeń. W przypadku ochrony autorskich praw majątkowych należy do nich żądanie:

zaniechania naruszeń,
usunięcia skutków naruszenia,
naprawienia wyrządzonej szkody.

Oprócz podstawowego katalogu roszczeń, ustawa przewiduje także możliwość:

domagania się opublikowania stosownego komunikatu w prasie,
wycofania z obrotu, przekazania uprawnionemu lub zniszczenia przedmiotów, środków i materiałów wykorzystywanych przez osobę naruszającą prawo.

Nasza obsługa prawna to gwarancja pełnej zgodności z obowiązującymi regulacjami i brak ryzyka przy podpisywaniu umów licencyjnych oraz o przeniesienie praw autorskich. Z powodzeniem chronimy interesy naszych Klientów w postępowaniach przedsądowych, na etapie negocjacji, jak i w sporach sądowych, uzyskując pozytywne wyniki – zawsze z korzyścią i satysfakcją dla Klienta. Bo prawo autorskie naszych klientów jest najważniejsze.

Prawo autorskie to obszerna dziedzina prawa, która ma na celu regulację sytuacji prawnej artystów i twórców oraz ich następców prawnych. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych służy także do unormowaniu ochrony praw autorskich.

Dowiedz się, kiedy i dlaczego warto zainwestować w ochronę prawnoautorską.

Czym jest utwór w rozumieniu prawa autorskiego?

Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych (zwanej dalej ustawą) utwór to każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażania.

Zakresem przedmiotowym ustawy objęte są przede wszystkim utwory:

literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne, programy komputerowe,
plastyczne,
fotograficzne,
lutnicze,
wzornictwo przemysłowe,
architektoniczne, urbanistyczne, architektoniczno-urbanistyczne,
muzyczne i słowno-muzyczne,
sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne,
audiowizualne (w tym filmowe).

Oczywiście lista ma charakter przykładowy, dlatego w każdym przypadku należy indywidualnie analizować dokonania twórcy, aby stwierdzić, czy noszą one cechy charakterystyczne utworu.

W doktrynie wskazuje się na trzy przesłanki, które muszą być spełnione kumulatywnie, aby dane dzieło zyskało ustawową ochronę: Utwór musi być:

Rezultatem pracy człowieka

Pierwsza przesłanka wyklucza objęcie ochroną prawnoautorską m.in. dzieła natury lub wykonane w wyniku automatyzacji procesu maszynowego.

Możliwy do ustalenia

Ustalenie utworu polega na uzewnętrznieniu go w takiej postaci, aby mogła się z nim zapoznać przynajmniej jedna osoba inna niż twórca. Z momentem ustalenia ochrona zaczyna obowiązywać z mocy samego prawa.

Nie ma przy tym znaczenia, czy ustalenie będzie miało charakter trwały (np. namalowany obraz), czy chwilowy (np. wizualizacje świetlne). Należy podkreślić, że ochronie polega także utwór nieukończony, jego etap wstępny (np. wersja beta oprogramowania), a nawet taki, który nie został w żaden sposób utrwalony.

Twórczością o indywidualnym charakterze.

Indywidualizacja pracy danego twórcy może nastręczać sporo trudności. Nie chodzi bowiem wyłącznie o sam fakt kreacji i urzeczywistnienia się koncepcji autora, ale o uchwycenie charakterystycznych dla niego umiejętności, wiedzy i wrażliwości. Utwory powinny wyróżniać się „piętnem twórcy” i charakterystycznym rysem.

Dlatego ochronie prawnoautorskiej zasadniczo nie podlegają utwory banalne i rutynowe (należy jednak podkreślić niestałość linii orzeczniczej sądów w tym przedmiocie i brak jednolitego stanowiska co do tego, jak bardzo dzieło musi być „inne” niż utwory konkurencyjne).

Programujesz? A może planujesz kampanie reklamowe? Jeżeli masz wątpliwości, czy tworzone przez Ciebie dzieła mogą być objęte ochroną prawnoautorską, skontaktuj się z kancelarią prawną mającą wieloletnie doświadczenie w ochronie twórców.

Jakie branże i działalności podlegają regulacjom prawa autorskiego?

Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych, autorskie prawa do utworu co do zasady przysługują jego twórcy lub współtwórcom. Jednocześnie przepisy wprowadzają szereg domniemań i szczególnych regulacji, które mogą modyfikować zakres tej ochrony, zwłaszcza w obrocie profesjonalnym.

W praktyce szczególne znaczenie mają regulacje dotyczące:

utworów powstałych w ramach stosunku pracy,
programów komputerowych,
utworów naukowych i badawczych.

Prawo autorskie znajduje zastosowanie w bardzo szerokim spektrum działalności zawodowej i gospodarczej. Ochroną prawnoautorską objęci są m.in.:

artyści plastycy (np. malarze, rzeźbiarze, ilustratorzy),
muzycy, kompozytorzy i producenci muzyczni,
pisarze, poeci i autorzy treści,
programiści i twórcy oprogramowania,
tancerze i choreografowie,
copywriterzy i twórcy contentu,
projektanci i graficy,
naukowcy i badacze,
fotografowie.

Wraz z dynamicznym rozwojem rynku cyfrowego oraz powstawaniem nowych zawodów i modeli biznesowych, zakres praktycznego zastosowania prawa autorskiego stale się rozszerza. Wymaga to każdorazowo indywidualnej analizy statusu twórcy, charakteru utworu oraz zasad korzystania z praw autorskich w danym projekcie.

Rodzaje praw autorskich

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewiduje ochronę twórców na dwóch odrębnych, lecz wzajemnie powiązanych płaszczyznach. Każda z nich pełni inną funkcję i podlega odmiennym zasadom dysponowania.

Wyróżnia się:

autorskie prawa osobiste,
autorskie prawa majątkowe.

Autorskie prawa osobiste służą ochronie więzi twórcy z utworem i mają charakter niezbywalny. Z kolei autorskie prawa majątkowe umożliwiają korzystanie z utworu oraz czerpanie z niego korzyści ekonomicznych i mogą być przedmiotem obrotu prawnego.

Rozróżnienie obu kategorii praw ma istotne znaczenie praktyczne – w szczególności przy zawieraniu umów, komercjalizacji utworów oraz ocenie zakresu uprawnień twórcy i podmiotów korzystających z utworu. W ramach doradztwa pomagamy ustalić, jakimi prawami można rozporządzać, w jakim zakresie oraz na jakich warunkach, tak aby skutecznie zabezpieczyć interesy klienta.

Czas ochrony autorskich praw majątkowych

To, jak długo twórca może korzystać z ustawowej ochrony, zależy przede wszystkim od typu utworu. Wprawdzie okres ochronny zawsze wynosi 70 lat, ale sposób liczenia terminu może się różnić.

Co do zasady prawa wygasają po upływie 70 lat od śmierci twórcy (lub ostatniego ze współtwórców).
Jeżeli autor utworu nie jest znany, termin liczony jest od dnia pierwszego udostępnienia utworu publiczności za zezwoleniem twórcy chyba, że pseudonim autora nie budzi wątpliwości lub wcześniej ujawnił on swoją tożsamość.
Jeżeli autorskie prawa majątkowe przysługują z mocy ustawy innej osobie niż twórca, termin liczony jest od daty rozpowszechnienia lub ustalenia utworu.
W przypadku utworów audiowizualnych termin liczony jest od śmierci ostatniego spośród: głównego reżysera, autora scenariusza, autora dialogów i kompozytora ścieżki dźwiękowej skomponowanej do filmu.
W przypadku utworów słowno-muzycznych, jeżeli warstwa słowna i muzyczna zostały stworzone specjalnie na potrzeby danego utworu, termin liczony jest od dnia śmierci autora utworu słownego lub utworu muzycznego, zależnie od tego, który zgon nastąpił jako ostatni.

Ustalenia granicy ochrony nie ułatwia fakt, że dla utworów rozpowszechnianego w częściach, odcinkach lub fragmentach, bieg terminu liczony jest dla każdej partii osobno.

Jeżeli chcesz mieć pewność, że swoim działaniem nie naruszasz cudzych praw do utworu (lub wręcz przeciwnie, uważasz, że ktoś naruszył Twoje prawa autorskie), rozważ skorzystanie z pomocy wykwalifikowanych prawników.

Katalog roszczeń w przypadku naruszenia autorskich praw osobistych twórca może domagać się:

zaniechania działania,
usunięcia skutków naruszenia (np. przez złożenie odpowiedniego oświadczenia),
zasądzenia zadośćuczynienia lub odpowiedniej kwoty na wskazany cel społeczny.

Zawsze upewnij się, że korzystasz ze wszystkich przysługujących Ci roszczeń!

W jaki sposób kancelaria prawna może Ci pomóc?

Korzystając z pomocy kancelarii prawnej, która ma wieloletnie doświadczenie w zakresie praktycznego stosowaniu przepisów regulujących prawo autorskie, możesz liczyć m.in. na:

profesjonalne sporządzenie umowy przenoszącej prawa autorskie majątkowe,
reprezentację przed sądem w przypadku wystąpienia sporu o naruszenie praw autorskich,
zweryfikowanie, czy stworzone przez Ciebie dzieło będzie objęte ochroną prawnoautorską,
ustalenie, czy w związku z tworzonymi przez Ciebie utworami możesz liczyć na preferencyjne traktowanie ustawodawcy (np. programy komputerowe),
pomoc w ustaleniu, czy prawa autorskie do danego utworu wygasły i możesz z niego bezpiecznie korzystać bez zgody twórcy.

Zadbaj o sferę przysługujących Ci praw autorskich. W ten sposób zabezpieczasz swój dorobek i renomę jako twórca!

Co musisz wiedzieć o znakach towarowych (FAQ)

Co to jest prawo autorskie?

Prawo autorskie to jedna z dyscyplin prawa cywilnego. Chroni utwory jako takie, ich twórców oraz uprawnionych z praw majątkowych. Prawa autorskie przysługujące twórcy dzieli się na 2 rodzaje: osobiste prawa autorskie oraz majątkowe prawa autorskie. Pierwsze z nich są niezbywalne, zaś drugie mogą być przeniesione na inny podmiot.

Czym jest utwór według prawa autorskiego?

Z perspektywy ochrony praw autorskich nie ma znaczenia nośnik, na którym go utrwalono, dlatego samo pojęcie utworu jest bardzo rozległe i może dotyczyć wielu zróżnicowanych dziedzin. Chodzi tutaj zarówno o to, co od razu przychodzi nam go głowy na myśl o utworze (muzyczny, literacki, plastyczny, filmowy, choreograficzny) co stanowi klasyczny przedmiot praw autorskich, jak i dzieła z branż czy tematyk mniej lub bardziej odległych od typowej działalności artystycznej, np. projekty architektoniczne, mapy geograficzne, plany, wzory przemysłowe i programy komputerowe. Na wszystkie powyższe przysługują prawa autorskie.

Co reguluje prawo autorskie?

Prawo autorskie reguluje między innymi przedmiot i podmiot oraz ogólne pojęcie prawa autorskiego, wyjątki i ograniczenia praw autorskich, okres obowiązywania takich praw, a także ochronę przedmiotu prawa autorskiego.

Jak uzyskać prawa autorskie?

Nie funkcjonuje żaden rejestr przedmiotów chronionych prawem autorskim. Trzeba pamiętać, że ochrona prawa autorskiego powstaje automatycznie w chwili stworzenia/ustalenia dzieła. Co więcej, autorskie prawa osobiste są niezbywalne i zawsze przysługują twórcy.

Kiedy wygasa prawo autorskie?

Autorskie prawa majątkowe do utworu wygasają po upływie 70 lat okresu ochrony. Utwór przechodzi wówczas do tzw. domeny publicznej. W rezultacie, po upływie 70 lat od śmierci twórcy, każdy ma prawo do swobodnego korzystania z jego dzieła.

Kiedy powstało prawo autorskie?

Źródłem prawa autorskiego w Polsce jest przyjęta w 1994 roku ustawa O prawie autorskim i prawach pokrewnych. Szczególne znaczenie dla istnienia praw autorskich ma konwencja berneńska z 1886 roku oraz genewska konwencja powszechna z 1952 roku, których Polska jest sygnatariuszem.

Czy prawo autorskie chroni twórcę przed plagiatem?

Tak, plagiat naraża naruszyciela na odpowiedź cywilną i karną. Odpowiedzialność cywilna prowadzi do zaniechania naruszenia lub wydania bezprawnie osiągniętych korzyści. Autor może domagać się też zadośćuczynienia finansowego. Poza tym plagiat to czyn kwalifikowany jako występek, zagrożony karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 3.

Jak nie naruszać praw autorskich?

Naruszenie praw autorskich grozi sporem i postępowaniem sądowym. Z tego względu warto korzystać z domeny publicznej, wykorzystywać elementy, które nie kwalifikują się jako utwór, pozyskiwać zgody autorów lub dysponentów praw, a także korzystać z utworów udostępnionych na wolnej licencji CC.

Czym się różni prawo autorskie od majątkowego?

Prawo autorskie osobiste przysługuje zawsze twórcy i ma charakter niezbywalny. Z kolei prawa majątkowe pozwalają rozporządzać utworem oraz czerpać korzyści majątkowe z powstałego dzieła, np. w ramach sprzedaży. Wiążą się więc z materialną eksploatacją utworu i mogą zostać przeniesione na inną osobę.

Jakie są prawa autorskie w internecie?

Prawa autorskie w Internecie są takie same, jak te obowiązuje poza światem wirtualnym. Przedmiotem ochrony jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze (muzyka, tekst, zdjęcie), ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od sposobu wyrażenia czy wartości. W sieci istnieją też utwory na licencji CC0, czyli przeznaczone do swobodnego wykorzystywania bez podawania autora.