Obsługa prawna AI – zgodność systemów sztucznej inteligencji z AI Act
Prawo AI – kompleksowaa obsługa prawna projektów opartych na sztucznej inteligencji
Sztuczna inteligencja przestała być eksperymentem – dziś to realne narzędzie biznesowe wykorzystywane w marketingu, rekrutacji, analizie danych, zarządzaniu ryzykiem czy automatyzacji procesów. Wraz z dynamicznym rozwojem AI pojawiło się jednak równie dynamiczne otoczenie regulacyjne. Już nie tylko etyka i dobre praktyki – dziś to twarde prawo decyduje o tym, jak wolno projektować, wdrażać i wykorzystywać systemy AI.
Unijne rozporządzenie AI Act, będące pierwszym na świecie aktem prawnym kompleksowo regulującym sztuczną inteligencję, wprowadza m.in. klasyfikację systemów według poziomu ryzyka, zakazy stosowania niektórych rozwiązań oraz surowe obowiązki dla twórców i użytkowników AI. To nie wszystko – równolegle trzeba uwzględnić inne przepisy, takie jak RODO, dyrektywy cyberbezpieczeństwa, czy krajowe regulacje dotyczące prawa pracy i odpowiedzialności cywilnej.
To oznacza jedno: każda firma, która tworzy lub stosuje narzędzia oparte na sztucznej inteligencji – niezależnie od branży czy skali działania – musi dziś podejść do AI jak do każdego innego obszaru działalności regulowanej. Brak zgodności to realne ryzyko prawne, reputacyjne i finansowe.
Co robimy – kompleksowe doradztwo prawne w obszarze AI
Zapewniamy kompleksowe wsparcie prawne dla firm rozwijających własne rozwiązania AI, jak i dla tych, które wdrażają gotowe systemy w ramach działalności operacyjnej. Współpracujemy zarówno z software house’ami, startupami technologicznymi, jak i z podmiotami korzystającymi z AI w działach HR, sprzedaży, obsługi klienta czy analizie danych.
W ramach doradztwa prawnego oferujemy m.in.:
- klasyfikację systemów AI i analizę poziomu ryzyka zgodnie z AI Act,
- opracowanie dokumentacji technicznej, procedur i polityk zgodnych z wymaganiami prawnymi,
- wsparcie w zakresie zgodności z RODO (w tym DPIA) oraz przepisami o cyberbezpieczeństwie,
- przygotowanie klauzul informacyjnych, zgód oraz regulaminów użytkowania,
- reprezentację w postępowaniach kontrolnych przed UODO, UKE, KNF i innymi organami,
- bieżącą lub projektową obsługę wdrożeń AI w organizacji – od planowania po nadzór.
Nasze podejście opiera się na połączeniu wiedzy prawnej z rozumieniem technologii – pomagamy klientom rozwijać innowacje zgodnie z prawem, zamiast je ograniczać.
Co robimy – kompleksowe doradztwo prawne w obszarze AI
Zapewniamy kompleksowe wsparcie prawne dla firm rozwijających własne rozwiązania AI, jak i dla tych, które wdrażają gotowe systemy w ramach działalności operacyjnej. Współpracujemy zarówno z software house’ami, startupami technologicznymi, jak i z podmiotami korzystającymi z AI w działach HR, sprzedaży, obsługi klienta czy analizie danych.
W ramach doradztwa prawnego oferujemy m.in.:
- klasyfikację systemów AI i analizę poziomu ryzyka zgodnie z AI Act,
- opracowanie dokumentacji technicznej, procedur i polityk zgodnych z wymaganiami prawnymi,
- wsparcie w zakresie zgodności z RODO (w tym DPIA) oraz przepisami o cyberbezpieczeństwie,
- przygotowanie klauzul informacyjnych, zgód oraz regulaminów użytkowania,
- reprezentację w postępowaniach kontrolnych przed UODO, UKE, KNF i innymi organami,
- bieżącą lub projektową obsługę wdrożeń AI w organizacji – od planowania po nadzór.
Nasze podejście opiera się na połączeniu wiedzy prawnej z rozumieniem technologii – pomagamy klientom rozwijać innowacje zgodnie z prawem, zamiast je ograniczać.
Dlaczego warto nam zaufać?
Doradzamy tam, gdzie prawo styka się z technologią. Od lat wspieramy podmioty działające w sektorach regulowanych – FinTech, MedTech, e-commerce – pomagając im bezpiecznie rozwijać innowacje w zgodzie z przepisami krajowymi i unijnymi.
W czym tkwi nasza przewaga?
- doświadczenie w obsłudze projektów wykorzystujących AI, big data i automatyzację procesów,
- praktyczna znajomość AI Act, RODO, ustawy o KSC, przepisów pracy i regulacji sektorowych,
- podejście dopasowane do realiów biznesu – dostosowujemy prawo do potrzeb, a nie odwrotnie,
- ścisła współpraca z działami IT, zarządami i inwestorami – rozumiemy język technologii i skalowania,
- elastyczne formy współpracy: stała obsługa, model projektowy, pakiety godzinowe lub doradztwo ad hoc.
Nie oferujemy zbędnej teorii – oferujemy bezpieczeństwo prawne, które pozwala działać odważnie i odpowiedzialnie.
Każdy Klient współpracujący z RPMS otrzymuje dedykowanego opiekuna. To prawnik odpowiedzialny za komunikację, koordynację prac zespołu i terminową realizację zleceń.
Dzięki temu Klient ma jedno, stałe źródło informacji o stanie spraw i budżecie, a kancelaria może szybko reagować na wszelkie potrzeby biznesowe i prawne. Klienci cenią sobie w nas szybkie działanie i responsywność – wiemy bowiem, że biznes wymaga sprawnego i życiowego podejścia.
Proces rozpoczęcia współpracy
Współpracę rozpoczynamy od wstępnej rozmowy – telefonicznej, mailowej, spotkania lub wideokonferencji, podczas którego poznajemy potrzeby i priorytety Klienta.
Następnie przedstawiamy propozycję współpracy, rekomendowany model rozliczeń i harmonogram. Po podpisaniu umowy przydzielamy opiekuna, organizujemy przekazanie dokumentów i ustalamy zasady komunikacji.
Dzięki temu proces wdrożenia przebiega sprawnie i bez zbędnych formalności.
AI Act – obowiązki dla twórców i użytkowników systemów AI
Rozporządzenie AI Act wprowadza nowy model odpowiedzialności prawnej, oparty na klasyfikacji systemów sztucznej inteligencji według poziomu ryzyka. Od tej klasyfikacji zależy zakres obowiązków nakładanych na podmioty uczestniczące w cyklu życia systemu AI – w szczególności na twórców, dostawców, integratorów oraz użytkowników końcowych.
U podstaw regulacji leży klasyfikacja systemów według poziomu ryzyka:
- niedopuszczalne – całkowicie zakazane (np. manipulacyjne systemy wywierania wpływu, masowy scoring obywateli),
- wysokie ryzyko – objęte szczegółowymi wymogami prawnymi (np. AI w rekrutacji, zarządzaniu personelem, finansach, zdrowiu),
- ograniczone ryzyko – głównie obowiązki transparentności (np. chatboty, deepfake’i),
- niskie ryzyko – brak obowiązków formalnych, ale zalecane dobre praktyki.
Dostawcy systemów AI – czyli ich twórcy, integratorzy lub podmioty wdrażające je na rynek – muszą m.in.:
- przeprowadzić klasyfikację systemu i ocenę ryzyka,
- opracować pełną dokumentację techniczną i instrukcję użytkowania,
- wdrożyć system zarządzania ryzykiem,
- zapewnić zgodność z przepisami o ochronie danych i cyberbezpieczeństwie,
- przejść procedurę oceny zgodności (oznaczenie CE) i dokonać rejestracji systemu w unijnej bazie.
W praktyce oznacza to konieczność przeprowadzenia analizy prawnej już na etapie projektowania systemu AI lub podejmowania decyzji o jego wdrożeniu w organizacji. Twórcy i dostawcy systemów AI zobowiązani są m.in. do przeprowadzenia klasyfikacji systemu, wdrożenia systemu zarządzania ryzykiem, opracowania dokumentacji technicznej oraz zapewnienia zgodności z przepisami o ochronie danych osobowych i cyberbezpieczeństwie.
Użytkownicy systemów AI – np. przedsiębiorcy stosujący gotowe narzędzia w HR, sprzedaży czy analizie danych – są zobowiązani m.in. do:
- korzystania z AI zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją,
- zapewnienia nadzoru człowieka nad systemem,
- informowania osób, których działania AI dotyczą (np. kandydatów do pracy),
- przeprowadzania szkoleń pracowników,
- zgłaszania incydentów i prowadzenia dokumentacji.
Użytkownicy systemów AI – w tym przedsiębiorcy korzystający z gotowych narzędzi opartych na sztucznej inteligencji – ponoszą odpowiedzialność za sposób ich wykorzystania w działalności operacyjnej. Do ich obowiązków należą m.in. zapewnienie nadzoru człowieka nad działaniem systemu, realizacja obowiązków informacyjnych wobec osób, których dotyczą decyzje podejmowane przez AI, a także reagowanie na incydenty i nieprawidłowości w działaniu systemów.
Zlekceważenie przepisów może prowadzić do poważnych konsekwencji – AI Act przewiduje kary sięgające nawet 35 milionów euro lub 7% rocznego obrotu. Odpowiedzialność cywilna, sankcje administracyjne i ryzyko utraty zaufania klientów to kolejne powody, by wdrożyć compliance zawczasu – zanim zrobi to organ nadzoru.
Case study
Case Study
Case study: zmiana formy działalności na spółkę z o.o. i utworzenie fundacji rodzinnej
Case Study
Case study – przekształcenie spółki jawnej na spółkę z o.o. z estońskim CIT
Zakres obsługi prawnej w obszarze sztucznej inteligencji
Świadczymy kompleksową obsługę prawną w obszarze AI, skierowaną zarówno do podmiotów rozwijających własne systemy sztucznej inteligencji, jak i do przedsiębiorców wdrażających gotowe rozwiązania w ramach codziennej działalności operacyjnej. Nasze wsparcie obejmuje projekty o różnej skali – od pojedynczych narzędzi wykorzystywanych w HR lub marketingu, po rozbudowane systemy AI stanowiące kluczowy element modelu biznesowego.
Doradztwo prawne obejmuje pełen cykl życia systemu AI: od etapu koncepcji i planowania, przez analizę ryzyk prawnych i regulacyjnych, wdrożenie wymaganych procedur i dokumentacji, aż po bieżące funkcjonowanie systemu oraz przygotowanie organizacji na ewentualne kontrole organów nadzoru. W praktyce oznacza to połączenie wiedzy z zakresu prawa nowych technologii, AI Act, ochrony danych osobowych, prawa pracy oraz regulacji sektorowych właściwych dla danej branży.
Dokumentacja, procedury i regulaminy AI
Kluczowym elementem obsługi prawnej AI jest przygotowanie i uporządkowanie dokumentacji wymaganej przez AI Act oraz przepisy towarzyszące. W wielu przypadkach to właśnie brak spójnej dokumentacji stanowi największe ryzyko prawne dla przedsiębiorców korzystających z systemów sztucznej inteligencji.
W ramach świadczonych usług zajmujemy się m.in.:
- klasyfikacją systemów AI oraz analizą poziomu ryzyka regulacyjnego,
- opracowywaniem dokumentacji technicznej i procedur wewnętrznych wymaganych przez AI Act,
- przygotowywaniem regulaminów korzystania z systemów AI oraz polityk wewnętrznych,
- tworzeniem klauzul informacyjnych, polityk transparentności i dokumentów dla użytkowników,
- wsparciem w procedurach oceny zgodności, w tym przy oznaczeniu CE i rejestracji systemów.
Dokumenty te projektujemy w sposób praktyczny, z uwzględnieniem realnych procesów w organizacji, tak aby nie były one jedynie formalnym załącznikiem, lecz rzeczywistym narzędziem zarządzania zgodnością i ryzykiem prawnym.
Zgodność AI z RODO, cyberbezpieczeństwem i prawem pracy
Zgodność z AI Act nie funkcjonuje w oderwaniu od innych regulacji. W praktyce wdrożenie systemów sztucznej inteligencji wymaga równoczesnej analizy przepisów RODO, w tym obowiązku przeprowadzenia oceny skutków dla ochrony danych (DPIA), regulacji dotyczących cyberbezpieczeństwa oraz przepisów prawa pracy i ochrony konsumentów.
Wspieramy przedsiębiorców w koordynacji tych obszarów, dbając o spójność dokumentacji, procedur i komunikacji z użytkownikami systemów AI. Doradztwo obejmuje m.in. ocenę wpływu AI na prawa i wolności osób fizycznych, obowiązki informacyjne wobec pracowników i kandydatów do pracy, zasady wykorzystywania AI w procesach decyzyjnych oraz odpowiedzialność za skutki działania systemów opartych na sztucznej inteligencji.
Postępowania kontrolne i odpowiedzialność prawna
Reprezentujemy klientów w postępowaniach kontrolnych prowadzonych przez właściwe organy nadzoru, w tym Prezesa UODO, KNF, UKE oraz inne instytucje sektorowe. Zapewniamy wsparcie na etapie wyjaśnień, kontroli zgodności, a także w toku ewentualnych postępowań administracyjnych związanych z wykorzystaniem systemów AI.
Zakres pomocy obejmuje również analizę ryzyka odpowiedzialności cywilnej i administracyjnej, w tym ocenę potencjalnych sankcji finansowych przewidzianych przez AI Act oraz przepisów towarzyszących. W praktyce celem obsługi jest przygotowanie organizacji na kontakt z organem nadzoru oraz ograniczenie skutków ewentualnych naruszeń.
Kiedy wsparcie prawnika AI jest niezbędne
Wsparcie prawnika specjalizującego się w prawie AI jest szczególnie zasadne, gdy:
- przedsiębiorca rozwija lub wdraża systemy oparte na sztucznej inteligencji,
- system może zostać zakwalifikowany jako system wysokiego ryzyka w rozumieniu AI Act,
- konieczne jest przygotowanie dokumentacji, regulaminów lub polityk AI,
- wdrożenie AI dotyczy obszarów wrażliwych, takich jak HR, finanse, zdrowie lub bezpieczeństwo,
- organizacja przygotowuje się do kontroli lub audytu zgodności systemów AI.
Jak się przygotować – pierwszy krok do zgodności
AI Act nie jest abstrakcyjną zapowiedzią – to już obowiązujące prawo, które realnie wpływa na działalność przedsiębiorstw korzystających z rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Przepisy dotyczą nie tylko firm rozwijających własne systemy AI, lecz także tych, które wdrażają gotowe narzędzia, np. w obszarze HR, marketingu, analityki czy sprzedaży.
Pierwszym krokiem powinno być ustalenie, czy dane rozwiązanie faktycznie podlega pod AI Act oraz jaki poziom ryzyka mu przypisano – od tego zależą obowiązki prawne, takie jak dokumentacja techniczna, przejrzystość wobec użytkowników, nadzór człowieka czy ocena zgodności. W wielu przypadkach konieczne będzie także dostosowanie procesów do wymogów RODO, przepisów o cyberbezpieczeństwie, prawa pracy czy ochrony konsumentów.
Wspieramy firmy w analizie ryzyk, klasyfikacji systemów, przygotowaniu dokumentów i wdrożeniu zgodnych procedur. Działamy na etapie planowania, realizacji i ewentualnej kontroli – tak, by innowacje były bezpieczne, legalne i gotowe na przyszłość.
Sprawdź kompetencje naszego zespołu https://rpms.pl/zespol
FAQ – obsługa prawna AI i AI Act
Czy każda firma korzystająca ze sztucznej inteligencji podlega przepisom AI Act?
Nie każda w takim samym zakresie, ale w praktyce większość firm wykorzystujących systemy oparte na sztucznej inteligencji musi przeanalizować swoje obowiązki wynikające z AI Act. Zakres wymogów zależy od roli przedsiębiorcy (twórca, dostawca, integrator, użytkownik) oraz od klasyfikacji systemu AI według poziomu ryzyka.
Czy pomagacie w klasyfikacji systemów AI zgodnie z AI Act?
Tak. W ramach obsługi prawnej przeprowadzamy analizę systemów AI pod kątem ich kwalifikacji do kategorii niedopuszczalnych, wysokiego, ograniczonego lub niskiego ryzyka. Od prawidłowej klasyfikacji zależą dalsze obowiązki dokumentacyjne, organizacyjne i nadzorcze.
Czy przygotowujecie dokumentację i procedury wymagane przez AI Act?
Tak. Przygotowujemy i porządkujemy dokumentację techniczną, procedury wewnętrzne, polityki oraz regulaminy związane z projektowaniem, wdrażaniem i wykorzystywaniem systemów AI. Dokumenty te są dostosowywane do realnych procesów biznesowych oraz wymogów AI Act i przepisów powiązanych.
Jak AI Act łączy się z RODO i ochroną danych osobowych?
AI Act funkcjonuje równolegle do RODO i nie zastępuje obowiązków wynikających z przepisów o ochronie danych osobowych. W praktyce wdrożenie AI często wymaga przeprowadzenia oceny skutków dla ochrony danych (DPIA), wdrożenia odpowiednich środków bezpieczeństwa oraz spełnienia obowiązków informacyjnych wobec osób, których dane są przetwarzane przez systemy AI.
Czy obsługa prawna AI obejmuje także prawo pracy?
Tak. Wykorzystanie AI w obszarze HR, rekrutacji, oceny pracowników czy automatyzacji decyzji kadrowych wiąże się z dodatkowymi obowiązkami wynikającymi z prawa pracy i ochrony praw pracowniczych. Doradzamy w zakresie zgodnego z prawem wdrażania takich rozwiązań oraz przygotowujemy odpowiednie procedury i dokumentację.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika specjalizującego się w prawie AI?
Wsparcie prawnika jest szczególnie zasadne, gdy przedsiębiorca planuje wdrożenie systemu AI, korzysta z narzędzi mogących zostać zakwalifikowanych jako wysokiego ryzyka, musi przygotować dokumentację lub regulaminy AI, albo przygotowuje się do kontroli lub audytu zgodności z AI Act.
Prawo technologiczne i regulacyjne
Aktualności
Aktualności
CASP a inne ramy regulacyjne - relacja rozporządzenia MiCA z DORA, NIS2, AMLR i SFDR
FinTech
LICENCJA CASP - jak uzyskać zezwolenie na działalność kryptowalutową krok po kroku
FinTech
Europejski paszport CASP - jak prowadzić działalność transgraniczną na podstawie jednej licencji?
FinTech
