Po serii korzystnych unijnych rozstrzygnięć w sprawach kredytów frankowych, coraz więcej kredytobiorców postanawia zawalczyć z bankami w sprawach swoich umów kredytowych. Lwia część z nich wybiera jednak ścieżkę negocjacji i przystępuje do tzw. ugód frankowych. Czy polubowne rozwiązanie sprawy jest jednak obarczone koniecznością zapłaty podatku dochodowego?
W artykule przeczytasz o:
- skutkach podatkowych zawarcia ugody w sprawie kredytu indeksowanego lub denominowanego do franka szwajcarskiego,
- zasadach zwolnienia z podatku dochodowego wynikających z rozporządzenia ministra finansów dotyczącego kredytów mieszkaniowych,
- sytuacjach, w których ugoda frankowa może powodować obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT),
- praktycznych konsekwencjach podatkowych ugody oraz interpretacjach wydawanych przez krajową informację skarbową
Czym jest ugoda frankowa?
Na początku lat dwutysięcznych w Polsce najpopularniejszą formą finansowania zakupów nieruchomości były kredyty frankowe. To rodzaj pożyczki, w którym suma kredytu była:
- indeksowana do franka szwajcarskiego albo
- denominowana do franka szwajcarskiego.
W praktyce więc kredytobiorca ponosił ryzyko walutowe, a wysokość rat i wysokość zadłużenia pozostałego do spłaty uzależniona była ściśle od kursu franka. We wspomnianym jednak wyżej okresie, kurs franka był dla kredytobiorców korzystny. Dopiero około roku 2015 kurs franka zaczął raptownie rosnąć, a kwoty zadłużenia zamiast z czasem spadać – zaczęły wzrastać. Wówczas okazało się, że banki zawierały z klientami umowy, które w żaden sposób nie tłumaczyły im ponoszonego ryzyka, zawierały szereg niejasnych, niedozwolonych klauzul dotyczących przeliczania kwoty z franków na złotówki i odwrotnie, a także – a może przede wszystkim – stosowały własne, dowolne tabele kursowe.
W związku z powyższym, kredytobiorcy zaczęli szturmować sądy, pozywając banki i domagając się unieważnienia zawieranych umów. W wyniku licznych postępowań, a także pojawiającego się europejskiego i krajowego orzecznictwa, które przyznawało rację klientom, banki prowadzą także postępowania polubowne, zawierając z klientami tzw. ugody frankowe. Jest to nic innego jak porozumienie, na mocy którego bank i „frankowicz” ustalają, w jaki sposób rozwiązać spór bez udziału sądu. W praktyce spotkać można się z następującymi rozwiązaniami:
- przewalutowaniem kredytu z franków szwajcarskich na złotówki;
- umorzeniem przez bank części zadłużenia i zrzeczenie się wszelkich dalszych roszczeń przez kredytobiorcę.
W ostatnim czasie widać jednak, że najczęściej wybieraną metodą jest przeprocesowanie ugody przy użyciu metody rekomendowanej przez Komisję Nadzoru Finansowego – polegające na przewalutowaniu kredytu na złotówki. W wyniku tych działań kredyt jest umarzany, a w niektórych przypadkach bank musi nawet zwrócić część uiszczonej kwoty kredytobiorcom.
Takie rozwiązanie pozwala na szybkie zakończenie postępowania i pozwala uniknąć ponoszenia kosztów procesu oraz zastępstwa sądowego – chyba że ugodę zawarto w toku postępowania, wówczas zależne jest to od jej postanowień. Warto jednak pamiętać, że po podpisaniu ugody nie można już pozywać banku o stwierdzenie nieważności umowy – a więc droga sądowa się zamyka.
Więcej na ten temat przeczytasz we wpisie: https://rpms.pl/czy-warto-zawrzec-ugode-z-bankiem-na-kredyt-frankowy/
Kiedy ugoda frankowa obarczona będzie podatkiem PIT?
W wyniku podpisania ugody frankowej kredytobiorca w pewien sposób zyskuje – oczywiście nie otrzymuje żadnego dodatkowego zarobku, ale jednak umorzenie lub znaczne obniżenie jego zadłużenia wpływa na jego sytuację finansową. Wyłomem od powyższego są oczywiście przypadki, gdy bank zwraca kredytobiorcom nadpłacone kwoty, powstałe w wyniku przewalutowania kredytu na złotówki. Oznacza to, że co do zasady przysporzył on wówczas swojego majątku. Czy zatem będzie musiał odprowadzić od owego „przysporzenia” podatek dochodowy? A jeśli tak – to ile?
Odpowiedzi na to pytanie poszukiwać należy w Rozporządzeniu Ministra Finansów sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe1. Powyższy akt stanowi, że nie pobiera się podatku dochodowego od umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku:
– gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej oraz osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego wcześniej;
– otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, w interpretacji z dnia 7 maja 2025 roku, potwierdził także, że wypłata przez Bank kwoty wynikającej z nadpłaty rat nie powoduje przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwota została bowiem wypłacona w związku z rozliczeniem umowy kredytu, była zwrotem nadpłaconego kredytu i odsetek, a ponadto nie stanowi przysporzenia ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty kredytu oraz nie była wynagrodzeniem za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej.
Pamiętaj! Obecnie obowiązujące zwolnienie zostało – póki co – przewidziane tylko do 31 grudnia 2026 roku.
Pamiętaj! Obecnie obowiązujące zwolnienie zostało – póki co – przewidziane tylko do 31 grudnia 2026 roku. 2
Jeśli zatem zastanawiasz się, czy Twoja umowa kredytu frankowego zawiera postanowienia abuzywne, nie wiesz w jaki sposób negocjować z bankiem i potrzebujesz wsparcia doświadczonych ekspertów – bez zwlekania skontaktuj się z naszą kancelarią.
Zobacz, jak pomagamy w sporach sądowych i arbitrażowych 👉 https://rpms.pl/uslugi-prawne/
Sytuacje, gdy będziesz zmuszony do zapłacenia podatku PIT
Poza przypadkami opisanymi powyżej, możliwe jest również wystąpienie okoliczności, w których obowiązek podatkowy się zaktualizuje i będziesz zobligowany do uiszczenia podatku PIT. Jakie to okoliczności?
- Jeżeli zaciągnięty przez Ciebie kredyt miał na celu zrealizowanie innych potrzeb niż mieszkaniowe i został przeznaczony na zakup lokalu użytkowego, na zakup lokalu inwestycyjnego (np. pod wynajem), lub został częściowo przeznaczony na inne cele np. remontowe.
- Jeżeli w ramach ugody wynegocjowałeś dla siebie od banku dodatkowe świadczenia m.in. rekompensaty pieniężne lub zwrot rat, które nadpłaciłeś.
- Jeżeli Twój współkredytobiorca nie realizował celi mieszkaniowych razem z Tobą – wówczas organ podatkowy może uznać, że nie zostały spełnione założenia zwolnienia dotyczące „zamieszkiwania” kredytobiorców.
W takiej sytuacji bank najpewniej wystawi dla Ciebie formularz PIT-11, w oparciu o który będziesz musiał rozliczyć otrzymane świadczenie z końcem roku podatkowego, ponieważ jest to przychód z tzw. „innych źródeł”. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 1 lutego 2024 r. 3 wprost wskazał, że za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ww. dochód będzie wówczas opodatkowany wg skali: 12 % albo 32 % w zależności od wysokości całkowitego dochodu w danym roku.
Co najlepiej zrobić?
Jeśli tylko masz wątpliwości, czy w Twoim przypadku konieczne będzie uregulowanie podatku PIT, po przystąpieniu do ugody frankowej – koniecznie skonsultuj swój przypadek i nie daj się zaskoczyć. Najważniejsze w postępowaniach frankowych jest powierzenie swojej sprawy profesjonalistom, którzy będą wiedzieli jakie rozwiązania są najkorzystniejsze w danym przypadku.
Masz pytania dotyczące Twojej sytuacji? Nasi prawnicy przeanalizują Twoją umowę kredytu i ocenią szansę procesowe oraz pozaprocesowe, a także przygotują i przeprowadzą negocjacje z bankiem i/lub postępowanie przed sądem.
1Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. 2025 poz. 1672).
2Interpretacja indywidualna z dnia 7 maja 2025 r. 0113-KDIPT2-2.4011.281.2025.2.DA
3Interpretacja indywidualna z dnia 1 lutego 2024 r., sygn.0115-KDIT2.4011.586.2023.2.ŁS
FAQ
Jak nie płacić podatku od ugody frankowej?
Im szybciej zdecydujesz się przeanalizować swoją umowę i wystąpić z żądaniem do banku – tym lepiej. Obecnie obowiązujące zwolnienie będzie ważne jeszcze tylko do końca przyszłego roku! Warto się pospieszyć.
Czy ugody frankowe są korzystne?
Ugoda pozwala oszczędzić czas oraz środki finansowe potrzebne na prowadzenie postępowania sądowego. Należy jednak pamiętać, że ugoda nie daje tak dużej korzyści jak unieważnienie umowy w sądzie.
Ile można zyskać na ugodzie frankowej?
To zależy od wysokości zadłużenia – zwykle jednak od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych. Z tego względu warto zadbać o wsparcie profesjonalnych doradców. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy – zadzwoń i porozmawiaj z naszym prawnikiem 👉 +48 61 307 09 91.
