Zwłaszcza w przypadku umów sprzedaży z odroczoną płatnością kupujący może czuć się pokrzywdzony, jeżeli zakupiony przez niego towar okazał się wadliwy wkrótce po objęciu go w posiadanie. Pierwszym odruchem dla wielu kupujących jest odmowa zapłaty. Nie jest to dobre rozwiązanie, bowiem nawet za wadliwy produkt konieczna jest zapłata. Odmówić jej można dopiero po przeprowadzeniu procesu reklamacji. Kiedy można odmówić zapłaty za wadliwy produkt i jakie okoliczności trzeba wziąć pod uwagę?
Jakie uprawnienia przysługują w zw. z wadliwym produktem?
Zgodnie z kodeksem cywilnym, jeżeli produkt został obarczony wadą, kupujący może na podstawie rękojmi skorzystać z jednego z czterech rodzajów uprawnień, tj:
odstąpienia od umowy,
żądania obniżenia ceny,
roszczenia o wymianę lub,
roszczenia o naprawę.
Warto wskazać, że rękojmia dotyczy każdej umowy sprzedaży, chociaż w relacjach B2B oraz C2C może być ograniczona, lub nawet wyłączona. Warto na ten aspekt zwrócić szczególną uwagę na etapie przygotowywania umowy sprzedaży.
Z powyższego ponadto jasno wynika, że uprawnieniem przewidzianym w związku z wystąpieniem wady towaru nie jest wstrzymanie zapłaty ceny zakupu. Oczywiście jeżeli cena nie została jeszcze uiszczona, a złożone zostało oświadczenie o odstąpieniu od umowy, kupujący może zastosować instytucję potrącenia.
Kiedy natomiast produkt może być uznany za wadliwy? Tutaj tylko pokrótce nadmienimy, że z tytułu rękojmi sprzedawca odpowiada, jeżeli wada istniała w momencie wydania rzeczy kupującemu. Jeżeli chodzi o same kategorie wad, to wyróżniamy wady fizyczne (np. brak przydatności do umówionego celu) oraz wady prawne (np. nieujawnione zabezpieczenie).
Zarówno potrącenie należności, jak i samo stwierdzenie wady nie jest proste, zatem w sprawach tego typu warto skorzystać z pomocy prawnej.
Odpowiadając zatem na pytanie zawarte na początku- co do zasady tak, bowiem rękojmia i obowiązek zapłaty z tytułu nabycia towaru to co do zasady dwa odrębne roszczenia.
Tak jak nadmieniliśmy powyżej, za wadliwy towar zapłaty można odmówić jedynie, gdy równocześnie kupujący złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy w związku z zastosowaniem przepisów o rękojmi.
Zastosowanie rękojmi musi być jednak uzasadnione, tj. muszą być przesłanki do odstąpienia od umowy, wada musi być wadą istotną oraz wystąpić w przewidzianych ustawowo terminach.
Warto jednak wskazać, że sam fakt zastosowania rękojmi, zwłaszcza w przypadku przedsiębiorców i zakupów dokonanych “na firmę”, nie jest tak jednoznaczny. Przed wystosowaniem ostatecznego stanowiska odmawiającego zapłatę należności warto skorzystać z pomocy prawnej. Jeżeli bowiem oświadczenie o odstąpieniu od umowy okaże się bezskuteczne, kupujący będzie musiał nie tylko zapłacić za towar, ale także pokryć koszty sądowe, odsetki czy koszty zastępstwa procesowego.
