Estoński CIT – wdrożenie i obsługa

Czym jest estoński CIT?

Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek) to alternatywna forma opodatkowania przeznaczona dla spółek kapitałowych, polegająca na odroczeniu momentu zapłaty podatku do chwili wypłaty zysków wspólnikom. W praktyce oznacza to, że spółka nie płaci podatku od wypracowanego dochodu, dopóki środki pozostają w firmie i są reinwestowane. Rozwiązanie to wspiera rozwój przedsiębiorstw poprzez zwiększenie płynności finansowej, premiując te podmioty, które inwestują zyski w dalszą działalność.

Jeżeli chciałbyś poznać więcej informacji i samej instytucji estońskiego CIT, to opisujemy go również w tekście: Podatek estoński. W tym tekście skupiamy się na praktycznych wdrożeniach tego rozwiązania w firmie.

Od czego zaczynamy? Audyt, nie formularz

Na samym początku warto opisać, jak dobrze rozpocząć wybór opodatkowania CIT estońskim. Wejście w estoński CIT nie zaczyna się od złożenia zgłoszenia w urzędzie skarbowym, lecz od pogłębionej analizy sytuacji przedsiębiorstwa. W kancelarii RPMS rekomendujemy rozpocząć cały proces od audytu, który obejmuje zarówno aspekty podatkowe, jak i prawno-korporacyjne.

Na tym etapie nie badamy jedynie, czy dana spółka spełnia ustawowe kryteria wejścia w reżim ryczałtu od dochodów spółek – sprawdzamy, czy to rozwiązanie rzeczywiście się opłaca, jakie niesie za sobą ryzyka oraz czy da się je ograniczyć już na etapie wdrożenia. Prześwietlamy strukturę właścicielską, sposób finansowania spółki, umowy zawarte między wspólnikami a podmiotem, a także model wypłat i przepływów pieniężnych. Weryfikujemy też, czy w dotychczasowej praktyce występują lub mogą wystąpić tzw. ukryte zyski, czyli świadczenia na rzecz wspólników, które będą opodatkowane tak samo jak dywidenda. I dopiero gdy wiemy, że gra jest warta świeczki – projektujemy wdrożenie.

W zdecydowanej większości przypadków konieczne okazuje się wcześniejsze przygotowanie firmy np. poprzez przekształcenie w spółkę kapitałową – najczęściej z jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o., ale czasem także ze spółki osobowej (np. spółki jawnej) w spółkę kapitałową. W ramach tych czynności analizujemy z klientem także kwestie sukcesji, odpowiedzialności, struktury właścicielskiej oraz potencjalnego wpływu przekształcenia na dotychczasowe relacje z kontrahentami i instytucjami finansującymi działalność. Co ważne, samo przekształcenie nie oznacza jeszcze wejścia w estoński CIT – aby to się stało, konieczne jest złożenie odpowiedniego zawiadomienia (ZAW-RD) przed rozpoczęciem nowego roku podatkowego. Jeśli zostanie ono złożone zbyt późno, podatnik będzie musiał odczekać kolejne 12 miesięcy.

Korzyści – ale dla tych, którzy wiedzą, co robią

Estoński CIT najczęściej przedstawia się czasem jako model „opóźnionego podatku” – i słusznie, bo w istocie zysk pozostający w spółce nie jest opodatkowany tak długo, jak długo nie jest konsumowany przez wspólników. Z punktu widzenia cash flow jest to niewątpliwie korzystne – przedsiębiorca nie oddaje części zysku fiskusowi już w momencie jego wygenerowania, ale może go w pełni reinwestować. W praktyce pozwala to na dynamiczny rozwój i budowę bufora finansowego, który w klasycznym modelu CIT-PIT byłby znacząco uszczuplony.

Ważną zaletą jest również niższe efektywne opodatkowanie wypłat. W klasycznym modelu dochód spółki opodatkowany jest najpierw CIT (9% dla małych podatników, 19% dla pozostałych), a następnie – przy wypłacie odpowiednią stawką PIT, co w sumie daje efektywnie ponad 26% dla małych podatników oraz 34% dla pozostałych podatników. W estońskim CIT stawka efektywna wynosi odpowiednio około 20% dla małych podatników i 25% dla pozostałych, co przy dużych obrotach przekłada się na istotne oszczędności.

Oczywiście, korzyści są realne, ale tylko wtedy, gdy przedsiębiorca ma świadomość ograniczeń tego reżimu. Wszelkie próby wypłat „poza systemem” – czy to w formie zawyżonego wynagrodzenia, nieuzasadnionych usług doradczych wspólnika, czy korzystania z majątku spółki do celów prywatnych – mogą zostać zakwalifikowane jako ukryte zyski i opodatkowane tak samo jak dywidenda. To właśnie dlatego tak ważna jest bieżąca obsługa i doradztwo – nie tylko księgowe, ale strategiczne i prawne.

Estoński CIT w praktyce – liczby, które obrazują korzyści

Dla zobrazowania różnic zaczniemy od przykładu: spółka osiąga zysk brutto 1 000 000 zł.

• W klasycznym modelu (CIT + wypłata zysku): CIT 9% (czyli 90 000 zł), następnie wypłata i PIT 19% od pozostających 910 000 zł – razem efektywne obciążenie ponad 26% (ok. 262 900 zł).
  
  

• W modelu „ryczałtu od dochodów spółek” (tzw. estońskim CIT) efektywna stawka dla małego podatnika wynosi ok. 20%, co daje obciążenie rzędu 200 000 zł, czyli oszczędność rzędu 62 900 zł w porównaniu z modelem klasycznym.

Korzyści finansowe są więc realne — przy jednoczesnym warunku: zysk pozostaje w spółce i jest reinwestowany. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwo może wykorzystać kwotę zysku w pełni na inwestycje, rozwój lub budowę bufora finansowego, zamiast natychmiast oddawać część fiskusowi.

Jak praktycznie pomagamy klientom – wdrożenie, wsparcie księgowe i przykłady

W RPMS wspieramy cały proces od analizy po bieżącą obsługę:

• Przeprowadzamy powyżej już opisany audyt struktury spółki – sprawdzamy m.in. czy działalność prowadzona jest rzeczywiście jako spółka kapitałowa, jak wygląda obieg zysków, jakie są umowy wspólników i członków zarządu.
  
  

• Pomagamy działom księgowym: opracowujemy instrukcje dla ewidencji, wspieramy klasyfikację wydatków pod kątem ryzyka „ukrytych zysków”, tworzymy plan kont dostosowany do reżimu estońskiego.
  
  

• Mamy bogate doświadczenie w zakresie estońskiego CIT, m.in. wspieraliśmy przedsiębiorców:

  • spółka produkcyjna – po wdrożeniu estońskiego CIT zwiększyła reinwestycje o 30% w ciągu dwóch lat dzięki odroczeniu podatku;

  • przedsiębiorstwo z branży IT – przekształcenie JDG w spółkę z o.o. i wejście w reżim permitió ekspansję bez kredytu, poprawiając cash flow;

  • firma rodzinna – uporządkowanie struktury właścicielskiej i wynagradzania członków zarządu, co zminimalizowało ryzyko zakwestionowania przez organy podatkowe.

Dzięki takim działaniom wdrożenie estońskiego CIT staje się nie tylko zmianą podatkową, ale elementem strategicznego rozwoju.

Interpretacje organów podatkowych i ryzyka – czego nie przeoczyć

Warto wskazać, że kwestia estońskiego CIT jest przedmiotem wielu interpretacji indywidualnych oraz orzeczeń. Z tej perspektywy szczególnie warto zwrócić uwagę na trzy kluczowe obszary:

1. Przychody pasywne vs. działalność operacyjna – m.in. w interpretacji indywidualnej z 16 lutego 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.685.2023.2.EJ) potwierdzono, że przychody z modelu SaaS nie są pasywne i spółki IT mogą korzystać z estońskiego CIT.
   
   

2. Ukryte zyski – świadczenia na rzecz wspólników lub podmiotów powiązanych (np. wynajem sprzętu, nieruchomości) mogą zostać uznane za ukryty zysk i podlegać opodatkowaniu zgodnie z art. 28m ust. 3 ustawy o CIT. Warto uważać szczególnie na tę kwestię, zwłaszcza mając na uwadze interpretacje (m.in. 0111-KDIB1-1.4010.497.2022.2.AND).
   
   

3. Podmiot rozpoczynający działalność – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2025 r. (II FSK 1412/24) potwierdza, że spółka przekształcona z JDG może być traktowana jako podatnik rozpoczynający działalność w rozumieniu art. 28j ust. 2 ustawy o CIT, co otwiera drogę do preferencyjnych stawek.

Orzecznictwo i poglądy organów podatkowych są w tym zakresie mnogie, ale często też wewnętrznie sprzeczne. Z tego względu przedsiębiorcy powinni powierzyć specjalistom monitorowanie interpretacji i orzecznictwa, a w razie potrzeby także zasięgać indywidualnych interpretacji, by uniknąć ryzyka sporu z organami podatkowymi i zapewnić trwałą korzyść z estońskiego CIT.

Obsługa po wdrożeniu – na co szczególnie zwrócić uwagę?

W praktyce funkcjonowania spółki na estońskim CIT najwięcej trudności nie sprawia samo rozliczenie zysku, ale interpretacja zdarzeń, które mogą zostać uznane za ukryte zyski lub tzw. wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. To pojęcia otwarte, pozostawiające szerokie pole do interpretacji organom podatkowym – a co za tym idzie, stanowiące poważne ryzyko dla nieświadomych podatników. Na tym etapie kluczowe staje się doradztwo, które pozwala odpowiednio zakwalifikować konkretne wypłaty, świadczenia, decyzje zakupowe czy zmiany struktury organizacyjnej.

W RPMS oferujemy naszym klientom bieżące wsparcie w zakresie analizy umów, projektowania świadczeń dla członków zarządu i wspólników, opiniowania transakcji mogących skutkować powstaniem obowiązku podatkowego oraz sporządzania dokumentacji wewnętrznej minimalizującej ryzyko sporu z organami skarbowymi.

Co dalej?

Estoński CIT to nie narzędzie dla każdego, ale dla wielu – pod warunkiem, że traktują je jako element szerszej strategii podatkowej, a nie prostą metodę na „płacenie mniej”. Wdrożenie wymaga przemyślanej decyzji, poprzedzonej audytem i – w wielu przypadkach – przekształceniem działalności. Sama zmiana reżimu podatkowego to dopiero początek – prawdziwe znaczenie ma sposób jego prowadzenia, a tu nieocenione staje się bieżące doradztwo prawno-podatkowe, które pozwala wyprzedzać ryzyka, zamiast reagować na skutki. Jeśli rozważasz przejście na estoński CIT, zapraszamy do kontaktu – w RPMS oferujemy kompleksowe wsparcie: od analizy i przekształceń, przez wdrożenie, aż po bieżące doradztwo z zakresu ukrytych zysków, planowania inwestycji i zabezpieczenia pozycji podatkowej spółki. Więcej informacji znajdziesz na stroniedoradztwo podatkowe RPMS.

Pytania i odpowiedzi

Zaufali nam