Nowy pakiet regulacji AML/CFT. Co zawiera?

Unia Europejska nieustannie pracuje nad uszczelnieniem systemu zabezpieczającego przed praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Przyjęcie najnowszego pakietu AML/CFT wprowadza wiele zmian dla instytucji obowiązanych. Wyjaśniamy, co dokładnie się zmienia i jak przedsiębiorcy mogą się na te zmiany przygotować.

Co dokładnie wchodzi w skład pakietu AML?

Nowelizacja regulacji w zakresie AML objęła trzy akty prawne. Są to:

• Dyrektywa 2024/1640¹, która reguluje m.in. kwestie dotyczące ryzyka identyfikacji transakcji naruszających reżim AML oraz nadzór nad instytucjami obowiązanymi,

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu², które reguluje obowiązki instytucji obowiązanych w sposób ujednolicony i bez konieczności implementacji w krajowych porządkach prawnych,

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1620³sprawie ustanowienia Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu, na mocy którego tworzy się wspólnotowy, centralny urząd do spraw AML/CFT.

Rozporządzenie AML, mające kluczowe znaczenie dla podmiotów rynkowych, zacznie obowiązywać po upływie 36 miesięcy od dnia publikacji – w połowie 2027 roku. Termin został wydłużony do 60 miesięcy w przypadku profesjonalnych klubów piłkarskich i agentów piłkarskich. Jeżeli chodzi o transpozycję dyrektywy, to państwa członkowskie powinny w przeważającej mierze dokonać tego w ciągu 5 lat.

Nowe instytucje obowiązane – kto jeszcze musi stosować AML?

Dotychczas obowiązujące przepisy AML wyodrębniały około 30 kategorii instytucji obowiązanych. Nowe przepisy jeszcze bardziej poszerzają ten zestaw, nakładając obowiązek przestrzegania regulacji dotyczącej przeciwdziałania praniu pieniędzy na zupełnie nowe podmioty. Są to przede wszystkim:

• osoby przechowujące dobra kultury i towary o wysokiej wartości, prowadzące handel takimi dobrami i towarami lub występujące w charakterze pośredników w takim handlu, w przypadku gdy odbywa się to w wolnych obszarach celnych i składach celnych, jeżeli wartość transakcji lub transakcji powiązanych wynosi co najmniej 10 000 EUR lub równowartość tej kwoty w walucie krajowej,

• operatorzy migracji inwestycyjnej uprawnieni do reprezentowania obywateli państw trzecich lub oferowania usług pośrednictwa obywatelom państw trzecich, którzy ubiegają się o prawo pobytu w państwie członkowskim w zamian za wszelkiego rodzaju inwestycje,

• niefinansowe holdingi mieszane,

• agenci piłkarscy,

• zawodowe kluby piłkarskie w odniesieniu do następujących transakcji:

  • transakcje z inwestorem,

  • transakcje ze sponsorem,

  • transakcje z agentami piłkarskimi lub innymi pośrednikami,

  • transakcje do celów transferu piłkarza.

Masz wątpliwości, czy musisz dostosować swoją organizację do nowych przepisów? Zobacz, jak prowadzimy projekty z zakresu AML: https://rpms.pl/dokumenty-aml/.

Zmiana w identyfikacji beneficjenta rzeczywistego

Zmiany w zakresie AML pojawiają się w wielu miejscach dotychczasowej regulacji. Jedna z nich dotyczy identyfikacji beneficjenta rzeczywistego. Zgodnie z art. 51 i 52 rozporządzenia 2024/1624 za beneficjenta rzeczywistego uważa się osobę fizyczną:

• bezpośrednio lub pośrednio posiadającą udziały własnościowe w podmiocie o charakterze korporacyjnym,

• bezpośrednio lub pośrednio sprawują kontrolę nad podmiotem o charakterze korporacyjnym lub innym podmiotem prawnym poprzez udziały własnościowe lub za pomocą innych środków.

Do stwierdzenia udziałów własnościowych wystarczy 25% udziałów lub akcji. Instytucje obowiązane powinny więc na nowo zweryfikować swoich klientów, ponieważ dotychczas obowiązywał próg powyżej 25%. Ten jeden procent różnicy może przesądzić o zmianie klasyfikacji podmiotu. Dodatkowo wprowadzono możliwość obniżenia progu z 25% do nawet 15% dla podmiotów korporacyjnych stwarzających podwyższone ryzyko prania pieniędzy.

Masz pytania dotyczące swoich obowiązków w zakresie AML? Napisz do nas na adres: kancelaria@rpms.pl.

Outsourcing zadań AML – na jakich zasadach można go realizować?

Dotychczas obowiązujące przepisy AML dopuszczały możliwość powierzenia zewnętrznemu podmiotowi zadań z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy. Było to dobre rozwiązanie szczególnie dla mniejszych firm, które nie dysponowały środkami, aby zorganizować i utrzymać własny dział compliance. Nowe regulacje precyzują jednak obszar outsourcingu i do tych ograniczeń trzeba się dopasować.

Stosownie do art. 18 ust. 1 rozporządzenia 2024/1624 rozpoczęcie outsourcingu jest dopuszczalne dopiero po notyfikacji organu nadzoru dokonanej przed rozpoczęciem outsourcingu. Dodatkowo podmiot podwykonawczy musi być w stanie wykazać, że rozumie i akceptuje specyfikę działalności instytucji obowiązanej. Ponosi też pełną odpowiedzialność za działania zlecone.

Outsourcing nie może wpływać na pogorszenie jakości realizacji obowiązków z zakresu AML i ograniczać możliwości nadzoru. Całkowicie zabronione jest również przekazanie do realizacji podmiotowi trzeciemu obowiązków związanych z:

• Proponowaniem i zatwierdzaniem oceny ryzyka obejmującej całą działalność podmiotu zobowiązanego,

• Zatwierdzaniem wewnętrznych strategii, procedur i środków kontroli podmiotu zobowiązanego,

• Podejmowaniem decyzji w sprawie profilu ryzyka, który należy przypisać klientowi,

• Podejmowaniem decyzji o nawiązaniu stosunków gospodarczych lub przeprowadzenie transakcji sporadycznej z klientem,

• Zgłaszaniem podejrzanych działań lub sprawozdań opartych na wartościach progowych (z wyjątkiem sytuacji, gdy takie działania są zlecane na zasadzie outsourcingu innemu podmiotowi zobowiązanemu należącemu do tej samej grupy i mającemu siedzibę w tym samym państwie członkowskim),

• Zatwierdzaniem kryteriów wykrywania podejrzanych lub nietypowych transakcji i działań.

Dla instytucji obowiązanych, które stosują outsourcing oznacza to konieczność ponownej oceny umów powierzenia zawartych z podwykonawcami.

Zobacz, jak dbamy o procedury Compliance naszych klientów: https://rpms.pl/compliance/.

Nowe limity płatności gotówkowych

Zmiany w przepisach AML dotknęły także osoby prowadzące handel towarami lub świadczące usługi, które przyjmują płatności gotówkowe. Wprowadzono ogólnounijny limit płatności, który wynosi równowartość 10 tysięcy euro dla środków pieniężnych, czyli:

• gotówki,

• zbywalnych papierów na okaziciela,

• towarów używanych jako wysoce płynne środki przechowywania wartości (najczęściej będzie to złoto i inne metale szlachetne),

• kart prepaid.

Nadal jednak obowiązki AML obowiązują osoby prowadzące handel metalami szlachetnymi, kamieniami szlachetnymi, innymi towarami o wysokiej wartości i dobrami kultury niezależnie od wartości transakcji. Państwa członkowskie mają też prawo obniżyć limit wynikający z rozporządzenia.

Na czym polegają kary okresowe?

Unijny ustawodawca w dyrektywie 2024/1640 wprowadza nowy mechanizm sankcyjny pod postacią kar sankcyjnych. W założeniu mają one służyć dyscyplinowaniu podmiotów, które nie realizują swoich obowiązków przez długi czas. Zgodnie z motywem 106 dyrektywy państwa członkowskie mają zapewnić, aby kary sankcyjne mogły być nakładane przez okres do 6 miesięcy z możliwością ich przedłużenia na kolejne 6 miesięcy.

Wysokość sankcji wynosi od 2 do 3% średniego dziennego dochodu w poprzedzającym roku kalendarzowym. Dopuszcza się także wprowadzenie innych środków dyscyplinujących o charakterze administracyjnym. Decyzje o nałożeniu kary okresowej są wyposażone w rygor natychmiastowej wykonalności.

Procedury AML – jak możemy Ci pomóc?

Unijny ustawodawca wyznaczył trzyletni termin na przystosowanie się instytucji obowiązanych do nowych ram regulacyjnych. Warto ten czas dobrze wykorzystać, aby dokładnie przeanalizować już istniejące procedury i uzupełnić te, których brakuje. Co możemy dla Ciebie zrobić?

• Analizujemy, czy Twoja organizacja stanie się instytucją obowiązaną, a jeśli tak – w sposób kompleksowy wdrażamy całą procedurę AML,

• Audytujemy obowiązujące procedury i doradzamy praktyczne zmiany, które zapewnią zgodność z przepisami i poprawią Twoje bezpieczeństwo,

• Oceniamy umowy outsourcingu w zakresie AML,

• Zapewniamy reprezentację przed organem nadzoru.

Masz wątpliwości, co konkretnie wiąże się z nowelizacją regulacji AML? Zwróć się do nas o pomoc! Oceniamy, czy Twoja organizacja podlega tym przepisom. Aktualizujemy już istniejącą dokumentację, ocenę ryzyka i pozostałe procedury. Prowadzimy także szkolenia dla instytucji obowiązanych.

Jako kancelaria prawna możemy realizować outsourcing zadań w zakresie AML/CFT (także po nowelizacji przepisów).

¹https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32024L1640

²https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1624/oj

³https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32024R1620