Szkolenia z prawa reklamy i prasowego dla dziennikarzy

Do kogo adresujemy nasze szkolenie?

Nasze szkolenie kierujemy przede wszystkim do wszystkich podmiotów działających w szeroko pojętej branży mediów, w tym rozgłośni radiowych i telewizyjnych, a także całych wydawnictw i redakcji prasowych. Praktyczne ujęcie zagadnień prawa mediów jest niezwykle istotne m.in. dla:

• dziennikarzy-freelancerów, a także działających jako pracownicy agencji prasowych;
• redaktorów naczelnych organizujących pracę redakcji;
• osób wykorzystujących nowe media do rozpowszechniania informacji, np. youtuberów, influencerów;
• pracowników agencji marketingowych.

Organizowane przez nas szkolenie jest prowadzone przez praktyków z wieloletnim stażem w obsłudze prawnej podmiotów z branży szeroko pojętych mediów, jak agencje marketingowe, wydawnictwa, redakcje, dziennikarze. Dzięki temu zapewniamy uczestnikom nie tylko praktyczne i ciekawe ujęcie omawianych zagadnień, ale przede wszystkim zrozumiałą formę przekazu.

Prawo reklamy jest sektorem, który nie doczekał się oddzielnej kodyfikacji. Regulacje poszczególnych branż są rozproszone, a w wielu przypadkach – zwłaszcza jeżeli chodzi o wykorzystanie nowoczesnych metod marketingu – po prostu nie istnieją. Dlatego w pracy dziennikarza wielokrotnie pojawiają się wątpliwości co do zakresu dopuszczalnego działania.

Wprowadzenie do prawa prasowego

Część pierwsza szkolenia obejmuje podstawowe informacje dotyczące zawodu dziennikarza. Na praktycznych przykładach analizujemy prawa i obowiązki dziennikarzy. Szczególnie dużo miejsca poświęcamy też zagadnieniom autoryzacji i sprostowania, z którymi agencje prasowe mają do czynienia najczęściej.

Autoryzacja to zgoda na rozpowszechnienie swojej wypowiedzi w danej formie. Co do zasady dziennikarz nie może odmówić prawa do autoryzacji, ma również obowiązek poinformowania o prawie do niej. Obowiązujące przepisy przewidują bardzo krótkie terminy na dokonanie autoryzacji (6 lub 24 godziny w zależności od rodzaju prasy), dlatego dobra znajomość obowiązujących przepisów jest kluczowa.

Wyjaśniamy również czym nie jest autoryzacja w kontekście zmiany przekazanych informacji lub ich kolejności. Wyjaśniamy czy – i w jaki sposób – dziennikarz może uwolnić się od odpowiedzialności za brak autoryzacji.

Z kolei sprostowanie to prawo do żądania od redaktora naczelnego skorygowania informacji nieprawdziwej lub nieścisłej. W tym zakresie prezentujemy:

• zakres sprostowania;
• prawo do odmowy sprostowania;
• obowiązki redaktora naczelnego w razie odmowy sprostowania.

Ochrona prawa autorskiego i dóbr osobistych

W ramach szkolenia zajmujemy się również zagadnieniami związanymi z prawami autorskimi. Wyjaśniamy czym różnią się prawa autorskie osobiste od majątkowych, komu przysługują i jak nimi zarządzać, aby nie narazić się na odpowiedzialność prawną. W praktyce zagadnienia te budzą wiele wątpliwości w pracy dziennikarzy, którzy nie zawsze wiedzą czy mogą wykorzystać znalezioną w sieci grafikę lub treść. Zwłaszcza w dobie nowych mediów, które coraz częściej bazują na narzędziach sztucznej inteligencji kwestie praw autorskich wymagają wyjaśnień. Podczas spotkania omawiamy takie zagadnienia, jak:

• zakres praw autorskich;
• prawo cytatu;
• dozwolony użytek z prawa autorskiego;
• plagiat oraz inspiracja;
• odpowiedzialność za naruszenie praw autorskich;
• legalność korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji, jak ChatGPT i Midjourney i prawa autorskie do stworzonych w ten sposób treści;
• wykorzystanie serwisów stockowych ze zdjęciami i ich modyfikacja.

Z kolei w panelu poświęconym ochronie dóbr osobistych skupiamy się przede wszystkim na ochronie wizerunku, ponieważ to on najczęściej pojawia się w mediach. Odpowiadamy na takie pytania, jak:

• legalność wykorzystania wizerunku obcej osoby;
• przesłanki wyłączające odpowiedzialność za wykorzystanie wizerunku;
• konstruowanie umów o korzystanie z prawa do wizerunku;
• wykorzystanie parodii, pastiszu i karykatury w pracy dziennikarza.

Dzięki omówieniu obowiązujących przepisów na bazie przykładów z praktyki pokażemy, w jaki sposób powinni chronić się dziennikarze, aby nie narazić się na roszczenia osób trzecich.

Dostęp do informacji publicznej

Ustawa prawo prasowe przewiduje praw dziennikarza do dostępu do informacji publicznej. Realizując je, pracownicy redakcji i agencji prasowych są w stanie dostarczyć społeczeństwu wartościowe, bieżące, a przede wszystkim rzetelne informacje. Do udzielania informacji publicznej są zobowiązani:

• przedsiębiorcy;
• podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych;
• podmioty niedziałające w celu osiągnięcia zysku.

Należy wskazać, że podmiot zobligowany do udzielenia informacji na zapytania dziennikarskie, który odmówi udzielenia odpowiedzi, musi liczyć się ze skierowaniem sprawy do sądu administracyjnego. Omawiając prawo dziennikarza do dostępu do informacji publicznej, wyjaśniamy:

• dlaczego dziennikarz może żądać udostępnienia informacji publicznej;
• kto i pod jakimi warunkami musi przekazywać informacje dziennikarzom;
• czy podmiot zobowiązany naprawdę musi udzielić informacji publicznej i co grozi za odmowę realizacji obowiązku.

Wprowadzenie do prawa reklamy

Drugą część spotkania poświęcamy na omówienie podstawowych zagadnień z zakresu prawa reklamy, z uwzględnieniem nowoczesnych formy marketingu, wykorzystujące m.in. media społecznościowe.

Ustawa o radiofonii i telewizji definiuje reklamę jako przekaz handlowy, pochodzący od podmiotu publicznego lub prywatnego, w związku z jego działalnością gospodarczą lub zawodową, zmierzający do promocji, sprzedaży lub odpłatnego korzystania z towarów lub usług. Tak szeroka definicja reklamy powoduje, że za promocyjny przekaz handlowy może zostać uznane wiele materiałów udostępnianych odbiorcom.

W ramach wprowadzenia do prawa reklamy omawiamy:

• rodzaje reklamy z uwzględnieniem komunikacji internetowej;
• różnicę między lokowaniem produktu a reklamą;
• czym różni się sponsoring od reklamy;
• czy dziennikarz może prowadzić działalność reklamową;
• w jaki sposób powinny być oznaczone materiały sponsorowane;
• czy umieszczanie reklam na zabytkach, budynkach jest dozwolone i pod jakimi warunkami;
• o czym pamiętać przy kreowaniu reklamy na serwisy społecznościowe.

Reklama w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Praca w branży reklamowej często wymaga pogodzenia ze sobą celu sprzedażowego, aspektu kosztów kampanii oraz obowiązujących regulacji. Obecnie konkurencja w praktycznie każdej branży jest tak silna, że szukając metod na dotarcie do odbiorcy, firmy sięgają po nieetyczne praktyki marketingowe. To duże ryzyko, ponieważ naruszenie przepisów zakazujących realizowania działań nieuczciwej konkurencji stwarza duże ryzyko nałożenia sankcji przez sąd.

Planując kampanię reklamową warto dodatkowo zapoznać się z treścią Kodeksu Etyki Reklamy zaprojektowanego przez Radę Reklamy i Komisję Etyki Reklamy, który reguluje podstawowe zagadnienia dotyczące przekazu marketingowego.

W ramach bloku poświęconego zwalczaniu nieuczciwej konkurencji skupiamy się na najczęstszych błędach popełnianych w reklamie z punktu widzenia zwalczania nieuczciwej konkurencji. Na przykładach obrazujemy takie zagadnienia, jak:

• reklama sprzeczna z dobrymi obyczajami lub uchybiająca godności człowieka;
• reklama wprowadzająca w błąd;
• wykorzystanie wizerunku w reklamie;
• reklama wywołująca lęk;

Część spotkania poświęcamy też kodeksowi etyki w dziedzinie reklamy, czyli próbie skodyfikowania ogólnych zasad dotyczących przekazu marketingowego.

Reklama w prawie autorskim

Poszczególne spoty reklamowe niekiedy wykorzystują w swojej treści elementy charakterystyczne dla prawa autorskiego oraz prawa własności intelektualnej i przemysłowej. Mogą to być kreacje powstałe na bazie inspiracji reklamą innej firmy, składniki charakterystyczne dla folkloru czy znaki towarowe.

Warto mieć w pamięci, że obowiązujące przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zakazują tzw. naśladownictwa niewolniczego, czyli takiego, które może wprowadzić w błąd co do tożsamości producenta lub produktu. Zakazane jest też realizowanie reklamy porównawczej, która jest sprzeczna z dobrymi obyczajami.

Z kolei prawo własności przemysłowej zakazuje używania cudzego znaku towarowego, chyba że zostanie to usankcjonowane zgodnie z przepisami, np. poprzez zawarcie umowy licencyjnej.

Podczas szkolenia omawiamy dopuszczalne sposoby i granice posługiwania się utworami prawa autorskiego oraz aktywami własności przemysłowej należącymi do innych podmiotów, w tym:

• możliwość naśladowania cudzych reklam;
• wykorzystanie znaków towarowych w reklamie, w tym reklamie porównawczej;
• warunki korzystania z cudzego znaku towarowego w reklamie
• dopuszczalność sięgnięcia po elementy folkloru w reklamie.

Dzięki naszej pomocy dziennikarze będą świadomie korzystali z dorobku innych twórców i wyeliminują ryzyko odpowiedzialności za działania reklamowe.

Ograniczenia reklamy towarów i usług

Reklama niektórych segmentów towarów, uznanych przez ustawodawcę za szczególnie sensytywne, określanych niekiedy jako sin industries, została poddana specjalnym ograniczeniom. Dotyczą one nie tylko konieczności dopasowania treści samego przekazu marketingowego, ale też jego umiejscowienia, rzetelności i przejrzystości.

Reklamowanie towarów wrażliwych w sposób niezgodny z prawem to ryzyko bardzo wysokich kar finansowych, dlatego kampanie powinny być analizowane również pod kątem ewentualnych ograniczeń. Podczas spotkania skupiamy się na następujących rodzajach towarów i usług:

• reklama napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych w prasie i mediach społecznościowych;
• reklama suplementów diety, wyrobów medycznych i produktów leczniczych;
• zakaz reklamy usług medycznych świadczonych wyłącznie na podstawie skierowania lekarza;
• reklama żywności dla dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.

Omawiamy też najnowsze rozwiązania legislacyjne i nadchodzące zmiany tak, aby nasi klienci mogli działać z wyprzedzeniem.

Szkolenie z zakresu prawa prasowego i prawa reklamy dla dziennikarzy ma na celu zwiększenie świadomości prawnej wśród osób odpowiedzialnych za kreowanie przekazu medialnego oraz zabezpieczenie ich interesu przed ewentualnymi roszczeniami. Chcemy pokazać naszym słuchaczom, że stworzenie reklamy, która jednocześnie skutecznie sprzedaje i jest zgodna z prawem jest jak najbardziej możliwe.