Maciej Szukała
|
2 stycznia 2021
Spis treści

Spółka komandytowa jest jedną ze spółek osobowych prawa handlowego. Wprowadza ona dywersyfikację praw i obowiązków, a także granic odpowiedzialności wspólników, odróżniając komplementariuszy i komandytariuszy. To właśnie możliwość ograniczenia (a niekiedy wręcz wyłączenia) odpowiedzialności komandytariusza za zobowiązania spółki przesądza o znacznej popularności tej formy organizacyjno-prawnej. Spółka komandytowa to także jeden z podmiotów, które można utworzyć przez Internet w systemie S24. Jak to zrobić i kiedy warto skorzystać z uproszczonej formy rejestracji?

Jak możesz założyć spółkę komandytową?

W praktyce spółkę komandytowa można założyć na dwa sposoby:

  • tradycyjnie – z zachowaniem formy aktu notarialnego,

  • przez Internet – korzystając z gotowego formularza umowy spółki dostępnego w systemie S-24.

Obecnie system S-24 stanowi część Portalu Rejestrów Sądowych (PRS). To powszechnie dostępna platforma zaprojektowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości, na której udostępnione są usługi rejestrów sądowych. Za pomocą PRS można:

  • skorzystać z wyszukiwarki KRS,

  • złożyć e-formularz do KRS lub skierować do sądu dowolne pismo w sprawie drogą elektroniczną,

  • przejrzeć akta rejestrowe KRS oraz złożone dokumenty finansowe,

  • bezpłatnie zgłosić dokumenty finansowe,

  • założyć spółkę z o. o., spółkę jawną, spółkę komandytową oraz Prostą Spółkę Akcyjną i złożyć wniosek o zmianę danych.

Opłaty przy zakładaniu spółki komandytowej

W przypadku wyboru tradycyjnej formy założenia spółki komandytowej opłaty wynoszą 600 zł (500 zł za rejestrację spółki w KRS oraz 100 zł za ogłoszenie rejestracji w MSiG). Decydując się na S-24 płacisz:

  • połowę opłaty rejestrowej (250 zł),

  • 100 zł za publikację rejestracji w MSiG,

  • opłatę manipulacyjną dla operatora płatności.

Wszystkie opłaty powinny być uiszczone za pośrednictwem systemu e-Płatności.

Jak przebiega założenie spółki komandytowej przez Internet?

Utworzenie spółki komandytowej przez system S-24 musi być poprzedzone określonymi działaniami wspólników. Każdy ze wspólników powinien założyć własne konto użytkownika w systemie. W tym celu należy ustawić hasło oraz login. Po założeniu konta, użytkownik może utworzyć nową spółkę lub przejrzeć profile tych przedsiębiorstw, do których ma przyznane uprawnienia.

Teoretycznie każdy ze wspólników (ale też pełnomocników i prokurentów) powinien dysponować własnym kontem. W praktyce jednak wystarczy utworzenie jednego profilu. Pozostałe osoby mogą z niego korzystać, ale podpisują się swoim podpisem elektronicznym lub profilem ePUAP.

Drugi etap to wybór formy prawnej i wypełnienie wzorca umowy spółki komandytowej. Po jego przygotowaniu, wspólnicy mogą podpisać umowę. Umowę spółki komandytowej podpisują wszyscy wspólnicy za pośrednictwem konta w systemie (korzystając z podpisu elektronicznego lub ePUAP-u). Można to zrobić bez wychodzenia z domu.

Jakie dokumenty należy załączyć do umowy spółki komandytowej?

Oprócz umowy spółki, wspólnicy muszą też przygotować szereg dokumentów. Po ich podpisaniu należy je zeskanować, a następnie załączyć do profilu spółki w formacie .pdf, klikając kolejno przyciski „Dokumenty” – „Nowy dokument” – „Dołącz nowy dokument zewnętrzny” – „Wczytaj”. Jakie dokumenty muszą w tym przypadku przygotować wspólnicy?

  • Oświadczenie, czy spółka jest cudzoziemcem w rozumieniu ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.

  • Jeżeli wniosek o wpis spółki komandytowej do KRS podpisywała inna osoba, niż uprawniona do reprezentowania spółki, należy załączyć zgodę do reprezentacji podmiotu (obejmującej adres do doręczeń).

  • Informacja o adresie do doręczeń komplementariusza reprezentującego spółkę komandytową (w przypadku, gdy komplementariuszem jest osoba prawna, osoby uprawnionej do jej reprezentacji).

Lista dokumentów jest nieco krótsza niż w przypadku spółek kapitałowych, ponieważ w spółce komandytowej nie ma organów.

Czy można założyć spółkę z o. o. sp. k. przez Internet?

Korzystając z systemu S-24 wspólnicy mogą także utworzyć popularną konstrukcję składającą się ze spółki komandytowej, w której komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Sp. z o. o. Sp. k.). Taki wybór pozwala na skuteczne ograniczenie odpowiedzialności wspólników. W tej sytuacji konieczne będzie dwukrotne przeprowadzenie całego procesu:

  • utworzenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,

  • utworzenie spółki komandytowej (na tym etapie spółka kapitałowa musi już istnieć, ponieważ należy ją wskazać jako komplementariusza w umowie spółki komandytowej!).

O czym należy pamiętać, decydując się na takie działanie? Cały proces rejestracji sp. z o. o. wygląda bardzo podobnie, jak w przypadku spółki komandytowej z wyjątkiem wzorca umowy. Znajdują się w nim zapisy typowe dla umów spółek z.o.o. dotyczące m.in.:

  • organów spółki,

  • możliwości umorzenia udziałów,

  • kwestii zbycia lub zastawienia udziałów,

  • zgoda wspólników na zaciągnięcie zobowiązań przekraczających dwukrotność kapitału zakładowego,

  • dywidendy.

Zakładanie spółki z o. o. wiąże się też z koniecznością składania większej ilości dokumentów (m.in. listy osób uprawnionych do powołania zarządu z adresami do doręczeń czy listy członków zarządu).

Po założeniu spółki kapitałowej należy cały proces przeprowadzić ponownie, tym razem dla spółki komandytowej. Trzeba jednak pamiętać, aby w miejsce komplementariusza podać spółkę z o. o. Jeżeli komandytariuszami mają być wspólnicy spółki kapitałowej, nie można też zapominać o obowiązku wynikającym z art. 210 k.s.h.(Spółkę z o.o. w tej sytuacji musi reprezentować rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników).

W przypadku wątpliwości zasięgnij porady prawników z doświadczeniem w tworzeniu spółek (także przez Internet!).

Czy wzorzec spółki komandytowej w S-24 można modyfikować?

Kluczowym pytaniem (i często również wątpliwością, która odwodzi wspólników od rejestracji spółki w systemie S-24) jest to, czy można modyfikować wzorzec umowy spółki. Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywista, ponieważ zmiany są możliwe, ale jedynie w ograniczonym zakresie. Szczegółowe wytyczne dotyczące wypełniania wzorca umowy spółki komandytowej znajdują się w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 stycznia 2015 r. w sprawie określenia wzorców dotyczących spółki komandytowej udostępnionych w systemie teleinformatycznym.

Ogólne założenia wzorca

W zależności od typu wspólników, na wzorcu powinny być udostępnione różne dane:

  • osoby fizyczne – podają imię, nazwisko oraz numer PESEL, a w przypadku jego braku, numer paszportu ze wskazaniem kraju jego wystawienia, miejscem zamieszkania i adresem,

  • osoby prawne oraz ułomne osoby prawne – podają firmę lub nazwę, numer KRS (w przypadku jego braku numer innego, właściwego rejestru wraz z jego nazwą oraz określeniem organu prowadzącego rejestr i wskazaniem kraju, w którym prowadzony jest rejestr, siedzibą i adresem).

Wzorzec umowy nie limituje liczby wspólników spółki komandytowej. Należy w tym przypadku odwołać się do ogólnej definicji tej spółki osobowej, zgodnie z którą wspólników musi być przynajmniej dwóch (jeden komplementariusz i jeden komandytariusz).

Siedziba spółki może znajdować się wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jej wybór ułatwia system TERYT. Wszystkie liczby powinny być zapisywane cyframi arabskimi, a w przypadku oznaczenia wkładów pieniężnych oraz sumy komandytowej, także słownie. Data zakończenia pierwszego roku obrotowego nie może być późniejsza niż 18 miesięcy od dnia zawiązania spółki.

Analiza poszczególnych postanowień wzorca umowy spółki komandytowej

Wzorzec umowy spółki komandytowej składa się z 15 paragrafów, regulujących poszczególne kwestie związane z funkcjonowaniem podmiotu. W niektórych punktach wspólnicy mają wybór między kilkoma rozwiązaniami. Czego dotyczy każdy z paragrafów wzorca?

  • § 1 – oznaczenie wspólników zawierających umowę spółki.

  • § 2 – pełna nazwa firmy.

  • § 3 – siedziba spółki.

  • § 4 – przedmiot działalności spółki.

Słownik Polskiej Klasyfikacji Działalności jest zaimplementowany w systemie. Wystarczy, że wspólnicy znajdą określone numery identyfikujące daną branżę (np. 62.01.Z – działalność związana z oprogramowaniem i IT , 73.11.Z – działalność agencji reklamowych ).

  • § 5 – oznaczenie komplementariuszy (wspólników odpowiadających za zobowiązania spółki bez ograniczeń) oraz komandytariuszy (wspólników, których odpowiedzialność jest ograniczona do wysokości sumy komandytowej).

  • § 6 – oznaczenie sumy komandytowej dla każdego z komandytariuszy osobno (suma komandytowa ogranicza kwotowo odpowiedzialność komandytariusza) oraz oświadczenie o pokryciu wkładów objętych sumą komandytową w całości.

  • § 7 – oznaczenie wkładów wniesionych do spółki komandytowej łącznie oraz z wyszczególnieniem wkładu każdego ze wspólników.

  • § 8 – czas trwania spółki.

W tym przypadku wspólnicy mogą wybierać między spółką zawartą na czas określony (do wskazanego dnia) oraz nieokreślony. W przypadku spółki zawieranej bezterminowo wzorzec narzuca dodatkowe postanowienia:

    • każdy ze wspólników może wypowiedzieć umowę spółki na 6 miesięcy przed końcem roku obrotowego,

    • w razie śmierci wspólnika, ogłoszenia przez niego upadłości lub wystąpienia ze spółki, nie ulega ona rozwiązaniu.

  • § 9 – wskazanie komplementariuszy uprawnionych samodzielnie do reprezentowania spółki.

  • § 10 – określenie wspólników uprawnionych do prowadzenia spraw spółki.

W tym miejscu formularz dopuszcza wybór między wszystkimi wspólnikami, którzy mają prawo reprezentacji spółki lub jedynie wybranymi spośród nich.

  • § 11 – zdefiniowanie stopnia uczestniczenia w zysku przez każdego ze wspólników.

W zależności od wyboru wariantu, udziały w zyskach mogą być równe lub ustalone procentowo dla każdego wspólnika osobno.

  • § 12 – określenie udziału w stracie spółki.

W tym przypadku wzorzec przewiduje trzy warianty podziału strat:

    • w częściach równych dla wszystkich wspólników,

    • w częściach równych dla niektórych spośród wspólników,

    • proporcjonalnie w stosunku do udziału w zyskach spółki dla wszystkich wspólników.

  • § 13 – możliwość przeniesienia ogółu praw i obowiązków.

W tym zakresie wzorzec daje do wyboru trzy opcje – przeniesienie może być dozwolone (za pisemną zgodą wszystkich pozostałych wspólników lub bez niej) albo zabronione.

  • § 14 – możliwość zmiany umowy spółki.

Wzorzec dopuszcza dwa warianty tego postanowienia. Oba wymagają podjęcia uchwały z udziałem wszystkich wspólników:

    • pierwszy wariant zakłada konieczność wyrażenia zgody przez wszystkich wspólników,

    • drugi wariant umożliwia zmianę umowy spółki po uzyskaniu bezwzględnej większości głosów.

  • § 15 – wskazanie roku obrotowego. Zgodnie z wzorcem pierwszy rok obrotowy zawsze musi skończyć się 31 grudnia danego roku kalendarzowego.

Oczywiście umowa spółki musi zostać podpisana przez wspólników.

Po wypełnieniu wzorca oraz przygotowaniu wspomnianych dokumentów wspólnicy muszą złożyć wniosek do sądu rejestrowego o wpisanie spółki komandytowej do KRS (również za pośrednictwem systemu S-24) wraz z załącznikami. Opłacony wniosek automatycznie trafia do sądu rejestrowego właściwego według siedziby spółki. Teoretycznie podmiot powinien zostać zarejestrowany w terminie 24 godzin, ale w praktyce często trzeba na to zaczekać 2 lub 3 dni.

Formalności po rejestracji spółki komandytowej

Rejestracja spółki to jeszcze nie koniec obowiązków wspólników. Muszą oni ciągle zadbać o kilka kwestii.

Podatek PCC

Deklaracje PCC-3 wspólnicy składają do naczelnika właściwego urzędu skarbowego w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy spółki. Podstawą opodatkowania jest suma wkładów wspólników pomniejszona o opłaty rejestracyjne. Wysokość podatku odpowiada 0,5% sumy wkładów.

Numery REGON i NIP

Identyfikatory podatkowe nadawane są automatycznie, ale spółka nie dostanie w tym przedmiocie żadnej decyzji. Informacje po prostu pojawią się na profilu podmiotu w KRS.

Formularz NIP-8

Do urzędu skarbowego należy także złożyć druk NIP-8. Zawiera on tzw. dane uzupełniające, jak adres prowadzenia działalności gospodarczej, numery rachunków bankowych czy miejsce przechowywania dokumentacji rachunkowej, ale też szereg danych istotnych z punktu widzenia ZUS i GUS.

Formularz NIP-8 należy złożyć w terminie:

  • 21 dni od dnia wpisu spółki w KRS,

  • 7 dni od dnia powstania obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne (np. kiedy spółka zatrudnia pracowników).

Zgłoszenie do rejestru podatników VAT

Jeżeli wspólnicy spółki komandytowej widzą taką potrzebę lub mają zamiar świadczyć określone rodzaje działalności, konieczne będzie też zgłoszenie do rejestru podatników VAT. W tym celu należy złożyć w urzędzie skarbowym formularz VAT-R. Ważne, aby rejestracja nastąpiła przed pierwszą czynnością z udziałem kontrahenta!

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych

Każdy przedsiębiorca działający w formie spółki prawa handlowego (z wyjątkiem publicznych spółek akcyjnych) musi również złożyć informacje dotyczące beneficjentów rzeczywistych spółki do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych w terminie 7 dni od dnia rejestracji spółki.

To publiczne repozytorium, w którym gromadzone są informacje o osobach fizycznych, które sprawują bezpośrednią kontrolę nad podmiotami gospodarczymi lub mają na nie znaczący wpływ. W założeniu CRBR ma przeciwdziałać praniu brudnych pieniędzy i finansowaniu terroryzmu poprzez szybsze identyfikowanie podejrzanych transakcji.

Czy spółka zakładana przez Internet to same zalety?

Pomimo nieustającego rozwoju systemu S-24, nadal zakładanie spółki przez Internet ma swoje wady. O czym należy przede wszystkim pamiętać?

  • Brak możliwości wniesienia wkładu niepieniężnego – wspólnicy, rejestrując spółkę z wykorzystaniem wzorca, mogą wnieść do majątku spółki wyłącznie pieniądze. Jeżeli chcesz oprzeć swoją spółkę na wkładach niepieniężnych, jak dzierżawa nieruchomości czy prawo do znaku towarowego, umowa zawierana tradycyjnym sposobem będzie lepszym rozwiązaniem.

  • We wzorcu umowy nadal nie można dodawać własnych postanowień, a przewidziane warianty nie dają zbyt dużego pola do manewru. Jest to szczególnie widoczne (i dotkliwe) w przypadku spółek kapitałowych.

  • Wspólnicy powinni posiadać możliwość złożenia elektronicznego podpisu (za pomocą ePUAP-u lub profilu zaufanego). Wprawdzie ich uzyskanie nie jest skomplikowane, ale wiele osób jeszcze się o to nie zatroszczyło.

Czy spółkę cywilną można przekształcić w inny podmiot?

Nie można również pominąć tego, że mimo wysiłków ustawodawcy, system S-24 nadal nie jest intuicyjny. Osobom bez prawniczego wykształcenia trudno będzie odróżnić od siebie poszczególne zapisy umowne. Nie mówiąc nawet o konieczności wypełnienia i złożenia szeregu oświadczeń i formularzy na etapie porejestrowym. Dlatego bardzo często pomoc prawników lub doradców podatkowych okaże się niezbędna.

Spółka komandytowa w systemie S-24 to dobry wybór dla wspólników, którzy potrzebują sformalizować współpracę i zwiększyć swoją wiarygodność w oczach kontrahentów, ale nie planują stosowania skomplikowanych konstrukcji jurydycznych. Z pewnością jest to też tańszy i szybszy sposób na założenie spółki niż klasyczna wizyta u notariusza.

Rejestracja spółki komandytowej jest ciekawą alternatywą dla zwykłej procedury rejestracyjnej i z pewnością w wielu przypadkach okaże się ona wystarczająca. Może się jednak okazać, że umowa spółki „szyta na miarę” potrzeb wspólników będzie lepszym rozwiązaniem.

Marcin Staniszewski

Radca Prawny



Zaufali nam:


5/5 - (liczba głosów: 1)