Wyrok TSUE w zakresie kredyt贸w frankowych

WYROK TSUE ws. kredyt贸w we frankach. Co oznacza dla frankowicz贸w i jakie kroki nale偶y teraz podj膮膰?

Czego konkretnie dotyczy艂 wyrok TSUE ws. kredyt贸w frankowych?

Trybuna艂 Sprawiedliwo艣ci Unii Europejskiej (TSUE) na skutek pyta艅 prejudycjalnych skierowanych przez S膮d Okr臋gowy w Warszawie wyda艂 wyrok ws. frankowicz贸w. Jest on o tyle istotny, gdy偶 zapad艂 na gruncie polskiej sprawy frankowej, a co za tym idzie nie ma ju偶 w膮tpliwo艣ci co do mo偶liwo艣ci zastosowania trybu przewalutowania b膮d藕 uniewa偶nienia umowy frankowej na gruncie polskiego systemu prawnego.

Wyrok w sprawie kredyt贸w frankowych

Wyrok jest konsekwencj膮 pyta艅, kt贸re do TSUE w ubieg艂ym roku skierowa艂 S膮d Okr臋gowy w Warszawie. Pytania maj膮 zwi膮zek ze spraw膮 ma艂偶e艅stwa, kt贸re w 2008 roku zawar艂o z Raiffeisen Bank umow臋 kredytu hipotecznego na 40 lat. Bank udzieli艂 kredytobiorcom kredytu co prawda w polskich z艂otych, ale indeksowanego do franka szwajcarskiego.

Ma艂偶e艅stwo wnios艂o do polskiego s膮du pozew o stwierdzenie niewa偶no艣ci umowy kredytu z uwagi na nieuczciwe – ich zdaniem – postanowienia dotycz膮ce indeksowania, kt贸re umo偶liwia艂y bankowi jednostronne, a w konsekwencji dowolne okre艣lanie kursu. Jest to o tyle istotne, 偶e sprawa, w kt贸rej orzeka艂 TSUE dotyczy tego konkretnego rodzaju kredyt贸w walutowych, tj. gdzie wysoko艣膰 rat zaci膮gni臋tego kredytu wyra偶onego w z艂otych przeliczana jest na podstawie kursu szwajcarskiej waluty.

Wyrok ma znaczenie przede wszystkim w sprawie frankowicz贸w, kt贸rych dotyczy艂 – zostanie przekazany s膮dowi okr臋gowemu w Warszawie, a polski s膮d b臋dzie musia艂 si臋 do niego zastosowa膰 i orzec zgodnie z nim. Jednocze艣nie wyrok TSUE wskazuje wi膮偶膮cy spos贸b interpretacji unijnych przepis贸w r贸wnie偶 dla innych s膮d贸w w Polsce orzekaj膮cych w sprawie kredyt贸w we frankach, stanowi膮c tym samym swego rodzaju precedens orzeczniczy w sprawach frankowicz贸w.

W du偶ym skr贸cie, je偶eli chodzi o wyrok TSUE ws. frankowicz贸w stwierdza, 偶e:

polskie s膮dy mog膮 przewalutowywa膰 lub uniewa偶nia膰 frankowe umowy kredytowe.

Bezpo艣redni膮 konsekwencj膮 wydanego przez TSUE wyroku b臋dzie mo偶liwo艣膰 uniewa偶nienia lub zmiany na z艂ot贸wkowe zaci膮gni臋tych kredyt贸w we frankach. Jest to o tyle istotne, 偶e odwr贸ci bieg wielu tocz膮cych si臋 w tym zakresie post臋powa艅. Trybuna艂 wyra藕nie wskaza艂 w wydanym przez siebie wyroku, 偶e og贸lne przepisy polskiego prawa cywilnego nie mog膮 zast臋powa膰 nieuczciwych wobec frankowicz贸w zapis贸w um贸w w zakresie indeksowania kredytu do waluty obcej i zwi膮zanych z tym r贸偶nic kursowych. Rozstrzygni臋cie to jest odpowiedzi膮 na pytanie prejudycjalne wystosowane do TSUE przez polski s膮d, dotycz膮ce zast臋powania w umowach klauzul niedozwolonych klauzulami s艂uszno艣ciowymi, co nie zosta艂o przez TSUE zaakceptowane. Rzecznik TSUE stwierdzi艂, 偶e by艂oby to mo偶liwe w przypadku gdyby w polskim systemie prawnym istnia艂y konkretne przepisy, kt贸rymi mo偶na by je zast膮pi膰 bezpo艣rednio. Takiej mo偶liwo艣ci jednak nie ma.

wyrok tsue - kredyty frankowe 2019

Wyrok TSUE b臋dzie stanowi艂 zatem wytyczn膮 dla polskich s膮d贸w w zakresie rozstrzygania spraw dotycz膮cych zaci膮gni臋tych kredyt贸w we frankach. Nale偶y podkre艣li膰, i偶 zgodnie z orzeczeniem TSUE prawo Unii Europejskiej nie stoi na przeszkodzie uniewa偶nianiu um贸w, kt贸rych charakter i g艂贸wny przedmiot mo偶e ulec zmianie po usuni臋ciu nieuczciwych warunk贸w. W takim zakresie nie podlega艂yby one ju偶 indeksacji do waluty obcej, ale r贸wnocze艣nie podlega艂yby stopie oprocentowania opartej na stopie obowi膮zuj膮cej w odniesieniu do tej waluty. Trybuna艂 wskaza艂 tym samym, 偶e konsument musi mie膰 prawo do odmowy bycia obj臋tym ochron膮 w zakresie szkodliwych skutk贸w, kt贸re powstan膮 w zwi膮zku z uniewa偶nieniem zawartej przez niego umowy w ca艂o艣ci.

W wydanym wyroku TSUE uzna艂, 偶e uniewa偶nienie ca艂ej umowy jest mo偶liwe w przypadku zawarcia w niej nieuczciwych wzgl臋dem frankowicz贸w klauzul. S膮d powinien zatem podejmowa膰 tak膮 decyzj臋 kieruj膮c si臋 interesem kredytobiorcy. Brak unormowa艅 pozwalaj膮cych na uzupe艂nienie niedozwolonych klauzul w艂a艣ciwymi przepisami polskiego prawa b臋dzie powodowa膰, 偶e takie umowy b臋d膮 uniewa偶nione chyba, 偶e po usuni臋ciu niedozwolonych klauzul dalsze obowi膮zywanie umowy b臋dzie prawnie mo偶liwe.

Orzeczenie TSUE jest co do zasady korzystne dla frankowicz贸w i rozwiewa w膮tpliwo艣ci w zakresie interpretacji praw kredytobiorc贸w, nale偶y jednak pami臋ta膰, 偶e ka偶da sprawa frankowicz贸w ma charakter indywidualny zatem do ka偶dej z tych spraw b臋dzie nale偶a艂o dokona膰 indywidualnej oceny.

Wyrok TSUE korzystny dla frankowicz贸W.

Z uwagi na wydany w dniu 3 pa藕dziernika 2019 r. wyrok w sprawie frankowicz贸w Pa艅stwa Justyny i Kamila Dziubak, dla wszystkich innych, kt贸rych kredyt ma zwi膮zek z t膮 walut膮 otworzy艂a si臋 droga do dochodzenia swoich praw na drodze s膮dowej. Orzeczenie TSUE wi膮偶e bowiem w ten sam spos贸b inne s膮dy krajowe, kt贸re spotkaj膮 si臋 z podobnym problemem. Z艂o偶enie pozwu w sprawie jest jednak niezb臋dne, aby z wydanego przez TSUE wyroku faktycznie skorzysta膰.

Jak mo偶e zako艅czy膰 si臋 post臋powanie w sprawie roszcze艅 frankowicz贸w? S膮d mo偶e zako艅czy膰 zaistnia艂y sp贸r w dwojaki spos贸b – albo orzeknie o przewalutowaniu, albo stwierdzi niewa偶no艣膰 zawartej umowy. TSUE nie odpowiedzia艂 jednak wprost na pytanie, czy umowa frankowa bez postanowie艅 odsy艂aj膮cych do tabel kursowych banku mo偶e pozosta膰 w mocy jako umowa w z艂ot贸wkach ze stawk膮 LIBOR, czy te偶 polski s膮d powinien jednak stwierdzi膰 jej niewa偶no艣膰.

鈥淛e偶eli po usuni臋ciu nieuczciwych warunk贸w charakter i g艂贸wny przedmiot tych um贸w mo偶e ulec zmianie w zakresie, w jakim nie podlega艂yby one ju偶 indeksacji do waluty obcej r贸wnocze艣nie podlegaj膮c stopie oprocentowania opartej na stopie obowi膮zuj膮cej w odniesieniu do tej waluty, prawo Unii nie stoi na przeszkodzie uniewa偶nieniu tych um贸w鈥.

Trybuna艂 Sprawiedliwo艣ci Unii Europejskiej (TSUE),

Komunikat prasowy nr 129/19

Co wyrok TSUE oznacza dla frankowicz贸w?

Wyrok ma znaczenie przede wszystkim w sprawie frankowicz贸w, kt贸rych dotyczy艂 – zostanie przekazany s膮dowi okr臋gowemu w Warszawie i b臋dzie dla niego wi膮偶膮cy. Jednocze艣nie wskazuje on jednak spos贸b interpretacji unijnych przepis贸w dla innych s膮d贸w w Polsce orzekaj膮cych w sprawie kredyt贸w we frankach.

W przypadku kredyt贸w indeksowanych usuni臋cie klauzuli waloryzacyjnej (okre艣laj膮cej spos贸b przeliczania frank贸w na z艂ote) mo偶e oznacza膰, 偶e umowa kredytowa dalej obowi膮zuje, ale zostaje “odwalutowana”, licz膮c od dnia zaci膮gni臋cia zobowi膮zania. W efekcie znacz膮co zmniejsza si臋 zad艂u偶enie do sp艂aty i rata kredytu. Kredyt b臋dzie ju偶 z艂otowy, ale nadal oparty o LIBOR (obecnie stawka 3-miesi臋cznego LIBOR jest ujemna). Takie orzeczenie polskiego S膮du Najwy偶szego niedawno ju偶 zreszt膮 zapad艂o.

We wspomnianym wy偶ej orzeczeniu z dnia 4 kwietnia 2019 r. S膮d Najwy偶szy stwierdzi艂, 偶e 鈥瀖echanizm ustalania przez bank kurs贸w waluty, pozostawiaj膮cy bankowi swobod臋, jest w spos贸b oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra偶膮co narusza interesy konsumenta, za艣 klauzula, kt贸ra nie zawiera jednoznacznej tre艣ci i przez to pozwala na pe艂n膮 swobod臋 decyzyjn膮 przedsi臋biorcy w kwestii bardzo istotnej dla konsumenta, dotycz膮cej koszt贸w kredytu, jest klauzul膮 niedozwolon膮. Wszak w istocie tak niejasne i niepoddaj膮ce si臋 weryfikacji okre艣lenie sposobu ustalania kurs贸w wymiany walut stanowi dodatkowe, ukryte wynagrodzenie banku, kt贸re mo偶e mie膰 niebagatelne znaczenie dla kontrahenta, a kt贸rego wysoko艣膰 jest dowolnie okre艣lana przez bank鈥.

W tym samym orzeczeniu S膮d Najwy偶szy stwierdzi艂 ponadto, 偶e pr贸ba modyfikacji innych postanowie艅 umowy by艂aby sprzeczna zar贸wno z przepisami, jak i z orzecznictwem Trybuna艂u Sprawiedliwo艣ci UE, z kt贸rego wynika zakaz zmieniania przez s膮d postanowie艅 umowy. Inn膮 opcj膮 pozostaje uniewa偶nienie kredytu, jednak to b臋dzie wymaga艂o zgody klienta (kredytobiorcy) i wi膮偶e si臋 z konieczno艣ci膮 zwrotu pobranych z banku 艣rodk贸w.

Kredyty frankowe – wyroki

Zgodnie z udost臋pnionymi informacjami, najwi臋ksz膮 warto艣膰 kredyt贸w udzielonych we frankach ma obecnie w swoim portfelu:

  • PKO BP (ok. 23 mld z艂);
  • Millennium;
  • mBank (po ok. 14-15 mld z艂);
  • Getin Noble;
  • Santander;
  • BNP Paribas (po ok. 14-15 mld z艂).

W膮tpliwo艣ci polskiego s膮du rozpoznaj膮cego spraw臋 frankowicz贸w p-ko Raiffeisen wzbudzi艂y skutki uniewa偶nienia klauzuli. W efekcie mog艂oby bowiem doj艣膰 do sytuacji, w kt贸rej kredyt zosta艂by natychmiast anulowany lub kredytobiorcy zyskaliby mo偶liwo艣膰 sp艂acania kwoty wyra偶onej w z艂otych, ale ze stop膮 procentow膮 LIBOR (aktualnie ujemna), w sytuacji gdy kredytobiorcy w polskich z艂otych musz膮 stosowa膰 dodatni WIBOR.

Jednym z pyta艅 zasadniczych by艂o m.in to czy mo偶liwe jest zast膮pienie nieuczciwej klauzuli inn膮 zgodn膮 z prawem w sytuacji, gdy uniewa偶nienie ca艂ej umowy b臋dzie niekorzystne dla klienta oraz czy mo偶liwe b臋dzie utrzymanie umowy w sytuacji, gdy usuni臋cie nieuczciwych klauzul doprowadzi do sytuacji, w kt贸rej zupe艂nie zmieni si臋 efekt zawartej umowy.

W toku procesu to konsument zadecyduje, czy niewa偶no艣膰 umowy jest dla niego korzystna

Stwierdzenie przez s膮d niewa偶no艣ci umowy frankowej oznacza uznanie, 偶e umowa ta nigdy faktycznie nie obowi膮zywa艂a. Skutkuje to tym, 偶e konsument mo偶e domaga膰 si臋 od banku zwrotu wszystkich zap艂aconych kwot. Jednocze艣nie bez znaczenia dla frankowicza pozostaje fakt, czy by艂a to sp艂ata kapita艂u, odsetek czy inne op艂aty. Niewa偶no艣膰 umowy frankowej powoduje bowiem, 偶e wszelkie p艂atno艣ci dokonane z jej tytu艂u stanowi膮 nienale偶ne 艣wiadczenia, kt贸re bank musi zwr贸ci膰. Konsument musi jednak mie膰 na wzgl臋dzie tak偶e drug膮 stron臋 medalu – b臋dzie musia艂 zwr贸ci kwot臋 wyp艂acon膮 przez bank, o ile s膮d w toku procesu nie uzna roszczenia banku za przedawnione.

Konsumenci, kt贸rzy nie chc膮 jednak korzysta膰 z przyznanej przez prawo unijne ochrony, maj膮 prawo do odmowy bycia obj臋tym ochron膮 przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi uniewa偶nieniem umowy jako ca艂o艣ci, je偶eli nie zamierzaj膮 z niej korzysta膰.

Termin na z艂o偶enie pozwu przez frankowicz贸w. Przedawnienie roszcze艅 z kredyt贸w frankowych.

Wyrok TSUE z 3 pa藕dziernika 2019 r. jest dla frankowicz贸w korzystny, ale samo jego wydanie nie skutkuje powstaniem po stronie frankowicz贸w korzystnych skutk贸w. Frankowicze, a zw艂aszcza ci, kt贸rym grozi przedawnienie roszcze艅, powinni jak najszybciej sk艂ada膰 pozwy lub te偶 wnosi膰 o zawezwanie do pr贸by ugodowej i w ten spos贸b przerywa膰 bieg okresu przedawnienia.

Nale偶y pami臋ta膰, 偶e skuteczna walka o swoje prawa wi膮偶e si臋 z zebraniem dokumentacji dotycz膮cej kredytu. To mo偶e zaj膮膰 wiele miesi臋cy, a trzeba jeszcze pami臋ta膰 o konieczno艣ci szczeg贸艂owej weryfikacji umowy pod k膮tem klauzul niedozwolonych.

Nie ma 偶adnego terminu na z艂o偶enie pozwu, trzeba jedynie pami臋ta膰 o dziesi臋cioletnim terminie przedawnienia roszcze艅. Sam okres przedawnienia w sprawach frankowicz贸w liczony jest dla ka偶dej z zap艂aconych rat osobno. St膮d w celu uzyskania jak najwi臋kszej kwoty zwrotu tak wa偶ne jest, aby unikn膮膰 przedawnienia poszczeg贸lnych kwot.

Kredyty frankowe – pozew zbiorowy czy indywidualny?

Jednym ze sposob贸w walki z bankiem w sprawie dotycz膮cej odfrankowania kredytu jest przyst膮pienie do pozwu grupowego. Rozwi膮zanie to kusi zdecydowanie mniejszymi kosztami, ni偶 w przypadku pozwu indywidualnego. Czy jednak aby na pewno pozew zbiorowy jest dla frankowicz贸w idealnym rozwi膮zaniem?

W sprawach kredyt贸w frankowych wiadomo ju偶, 偶e post臋powanie indywidualne jest zdecydowanie skuteczniejsze. Przyczyn膮 takiego stanu rzeczy s膮 przeszkody proceduralne, a przede wszystkim nieprzygotowanie organizacyjne i kadrowe polskich s膮d贸w. W pozwach zbiorowych same kwestie formalne zajmuj膮 s膮dom tyle czasu, 偶e proces rusza dopiero po kilku latach od jego z艂o偶enia. W polskiej rzeczywisto艣ci procesy grupowe trwaj膮 wi臋c latami.

Pozew zbiorowy nie daje 偶adnej gwarancji skuteczno艣ci procesu. Co wi臋cej – pozwy zbiorowe to sprawy, kt贸re cho膰 trwaj膮 wiele lat, i tak nie zawsze ko艅cz膮 post臋powanie w sprawie.

Je艣li macie Pa艅stwo pytania lub w膮tpliwo艣ci, zapraszamy do kontaktu.

TRE艢膯 WYROKU WS FRANKOWICZ脫W MO呕ECIE ZNALE殴膯 TUTAJ.

Pozosta艂e artyku艂y

Komentarze (1)

Interesuj膮cy post. Ciekawy blog.

Zostaw komentarz

Translate 禄