Rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation lub jako PPWR Rozporządzenie) wprowadza fundamentalne zmiany w sposobie projektowania, wprowadzania na rynek i raportowania opakowań w Unii Europejskiej. Skala zainteresowania tym tematem pokazuje, że regulacje przestały być niszowym zagadnieniem, stając się realnym wyzwaniem i przedmiotem koniecznej transformacji dla wielu podmiotów rynkowych.
Jednakże w przypadku podjęcia decyzji o zaplanowaniu zmian, podmiot objęty ta regulacją musi przejść przez szereg procesów analitycznych i formalności związanych z dostosowaniem się do tych wymogów.
W tym artykule przeczytasz o:
- najważniejszych obowiązkach wynikających z rozporządzenia PPWR oraz etapach przygotowania przedsiębiorstwa do nowych wymogów,
- przebiegu procesu wdrożenia – od audytu zgodności i analizy regulacyjnej po opracowanie roadmapy i wdrożenie zmian operacyjnych,
- ryzykach związanych z brakiem zgodności z PPWR, możliwych sankcjach oraz znaczeniu odpowiedniego planowania i współpracy wewnątrz organizacji.
Czym jest rozporządzenie PPWR?
Kluczowym skutkiem rozporządzenia PPWR będzie sprawienie, że zasady gospodarki opakowaniowej na terenie UE zostaną ujednolicone, ponieważ w przeciwieństwie do dyrektywy, dokument ten obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Przepisy nakładają na producentów, importerów, dystrybutorów oraz właścicieli marek szereg szczegółowych obowiązków technicznych. Dotyczą one między innymi projektowania opakowań (w tym jeśli chodzi o opakowania wprowadzane przed jego wejściem w życie, a nawet w zakresie opakowań transportowych), w tym ich zdatności do recyklingu, zapewnienia odpowiedniej zawartości materiałów z surowców wtórnych, a także minimalizacji używanych opakowań, wdrażania systemów ponownego użycia oraz raportowania.
Ważne!
Odpowiednie planowanie i stopniowe wprowadzanie zmian jest o tyle korzystne, że zabezpiecza firmę przed nagłymi i kosztownymi decyzjami, podejmowanymi chaotycznie pod presją czasu. Wdrożenie PPWR, aby mogło skutecznie funkcjonować, wymaga podjęcia szeregu czynności operacyjnych w sprawie opakowań i odpadów.
PPWR – kogo dotyczy?
Rozporządzenie PPWR to dziś nie tylko rozbudowana konstrukcja prawna, ale także obszar kluczowy dla codziennej działalności setek tysięcy firm. Zmiany i nowe obowiązki wpłyną na szerokie grono podmiotów. Obejmą one między innymi producentów opakowań i produktów w opakowaniach, importerów, dystrybutorów, firmy handlowe, sklepy internetowe, firmy logistyczne i sektor retail. Regulacje mocno dotkną także przedsiębiorstwa z branży FMCG, spożywczej, kosmetycznej, farmaceutycznej i HoReCa.
Zakres wymagań nie jest jednak jednakowy dla wszystkich podmiotów. Inne obowiązki dotyczą producenta odpowiedzialnego za ocenę zgodności i dokumentację techniczną, inne importera lub dystrybutora, a jeszcze inne sprzedawcy oferującego napoje albo posiłki na wynos. PPWR przewiduje również określone wyjątki i uproszczenia, w tym odnoszące się do niektórych mikroprzedsiębiorstw. Nie stanowią one jednak ogólnego zwolnienia najmniejszych firm z rozporządzenia. Dlatego pierwszym etapem wdrożenia powinno być ustalenie roli przedsiębiorcy w odniesieniu do każdego rodzaju stosowanego opakowania.
Ważne!
Sam fakt, że firma nie produkuje opakowań, nie przesądza więc o braku obowiązków. Znaczenie ma jej rzeczywista rola, pochodzenie opakowania, sposób jego wykorzystania oraz moment i rynek, na którym jest ono udostępniane.
Dla wielu organizacji największym wyzwaniem nie jest sama idea ekologiczna stojąca za regulacją, lecz jej praktyczne przełożenie na konkretne decyzje projektowe, zakupowe i operacyjne. Konieczne staje się skoordynowanie działań wielu działów jednocześnie, takich jak: R&D, zakupy, jakość, ESG, działy prawne i operacje. Transformacja ta będzie wymagała również zaangażowania pracowników compliance, ochrony środowiska oraz samych członków zarządu, tak jeśli chodzi o opakowania zgodne, jak i w zakresie opakowań wielokrotnego użytku i przypadku opakowań transportowych czy materiałów opakowaniowych.
Jak wdrożyć PPWR w firmie krok po kroku?
1. Diagnoza i audyt zgodności
Pierwszym etapem procedury wdrożeniowej jest analiza aktualnego stanu opakowań, portfela produktów oraz procesów wewnętrznych przedsiębiorstwa pod kątem wymogów PPWR. Pozwala to dokładnie zidentyfikować obszary największego ryzyka, luki w zgodności oraz obowiązki regulacyjne, które faktycznie dotyczą organizacji w pierwszej kolejności.
W praktyce skuteczny audyt powinien uwzględniać status prawny oraz kluczowe terminy wejścia w życie nowych obowiązków, a także mechanizmy redukcji masy opakowań, wymogi dotyczące zrównoważonego projektowania (eco-design) oraz obowiązkowe poziomy zawartości recyklatów (minimalna zawartość PCR, pod kątem recyklingu), czy kwestie minimalizacji pustej przestrzeni i wiecznych chemikaliów (PFAS) czego dotyczy PPWR jako nowe unijne rozporządzenie, które jako rozporządzenie PPWR weszło jeszcze nie, co w praktyce oznacza przyspieszenie spełnienia unijnych celów neutralności klimatycznej w ramach selektywnej zbiórki odpadów opakowaniowych.
2. Analiza regulacyjna i rekomendacje
Podstawą skutecznej transformacji jest odpowiednie przełożenie wymagań PPWR na praktyczne wytyczne biznesowe i techniczne.
- Obejmują one zasady projektowania opakowań, dobór materiałów oraz współpracę z dostawcami.
- Kluczowe jest przy tym uwzględnienie terminów przejściowych, wyjątków od przepisów oraz konkretnych progów regulacyjnych.
- Efektem tak przeprowadzonej analizy powinny być precyzyjne rekomendacje działań dopasowane do specyfiki danej organizacji.
3. Roadmapa i plan wdrożenia operacyjnego
Kolejnym krokiem jest stworzenie kompleksowego harmonogramu wdrożenia zmian, który musi posiadać jasno określone priorytety, kamienie milowe oraz przydzielone odpowiedzialności. Warto zaplanować działania w czasie, tak aby harmonizowały z cyklami R&D, procedurami zakupowymi i cyklem wprowadzania produktów na rynek.
Na poziomie operacyjnym trzeba uwzględnić konieczność dostosowania się m.in. do systemów kaucyjnych, mechanizmów rozszerzonej odpowiedzialności producenta, paszportów cyfrowych opakowań i zupełnie nowych zasad znakowania. Wszystko to w celu ograniczenie negatywnego wpływu opakowań i opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz opakowaniach zbiorczych lub opakowań kompostowalnych.
4. Czas wdrożenia i ryzyko sankcji
Przy wdrażaniu rozporządzenia należy zwrócić szczególną uwagę na kwestie terminów i odpowiedzialności. Brak zgodności procesów z reżimem PPWR może skutkować odpowiedzialnością prawną, finansową oraz administracyjną samego przedsiębiorstwa, a także osób nim zarządzających. Kluczowym jest tu etap 12 sierpnia 2026 r tj. gdy podmioty gospodarcze zostaną po raz pierwszy obarczone kwestiami zgodności o odpowiedzialnością za cykl życia opakowania w zależności od typu opakowania i stwierdzenia, które opakowania muszą być zgodne już od wtedy, a które (jak etykiety samoprzylepne) nie koniecznie.
Ważne!
Brak dostosowania to ogromne ryzyko nałożenia sankcji, przymusu wycofania produktów z rynku oraz utraty ważnych kontraktów handlowych.
W bezpiecznym przejściu przez te procedury bardzo pomagają specjalistyczne szkolenia dla personelu, które uczą m.in. rozwiązywania typowych problemów związanych z wdrażaniem procedur kontrolnych, audytem dostawców oraz całościową transformacją portfolio opakowaniowego.
Zobacz więcej: Szkolenie z zakresu rozporządzenia PPWR
Dodatkowo firmy zyskują możliwość lepszego bieżącego monitorowania postępów i odpowiadania na ewentualne zapytania sieci handlowych i partnerów biznesowych i unikają ryzyka wykluczenia z łańcucha dostaw i gospodarki obiegu zamkniętego z uwagi na braki np. w dokumentacji technicznej czy minimalizacji masy lub innych konkretne wymagania, które stawiane są przez UE projekt opakowania w zakresie recyklingu czy nieregularnych kształtach.
Jesteś zainteresowany wdrożeniem ? Napisz do nas na adres: kancelaria@rpms.pl albo zadzwoń pod numer telefonu 61 307 09 91.
PPWR – od kiedy obowiązuje?
Rozporządzenie PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 r., natomiast zgodnie z jego art. 71 jest co do zasady stosowane od 12 sierpnia 2026 r. Rozróżnienie tych dat jest istotne. Samo wejście aktu w życie nie oznaczało jeszcze obowiązku stosowania przez przedsiębiorców wszystkich przewidzianych w nim wymagań.
Od 12 sierpnia 2026 r. PPWR jest bezpośrednio stosowany we wszystkich państwach członkowskich, bez potrzeby wdrażania go do prawa krajowego. Nie wszystkie obowiązki zaczynają jednak obowiązywać jednocześnie. Rozporządzenie przewiduje odrębne terminy między innymi dla wymagań dotyczących oznakowania, recyklingowalności, zawartości surowców wtórnych, ograniczania opakowań oraz ich ponownego użycia.
Przedsiębiorca powinnien zatem przygotować harmonogram dostosowania właściwy dla swojej roli i stosowanych opakowań. Wdrożenie może wymagać zmiany projektu lub składu opakowania, zebrania dokumentacji od dostawców, przeprowadzenia oceny zgodności oraz dostosowania umów i procesów wewnętrznych. Prace te warto rozpocząć przed terminem stosowania konkretnego obowiązku.
O czym musisz pamiętać jako przedsiębiorca
Wdrożenie wymogów PPWR to zaawansowany proces regulacyjny, który ustrukturyzuje działalność przedsiębiorstw na nowo. Najważniejsze kwestie, o których warto pamiętać, to:
- rozporządzenie PPWR obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach UE;
- wprowadza ono szczegółowe obowiązki techniczne dotyczące m.in. recyklingu i zawartości surowców wtórnych oraz poddawane recyklingowi w zakresie materiałów nadających się wyłącznie opakowania na rynek UE;
- odpowiednie zaplanowanie działań pozwala racjonalizować koszty oraz uniknąć ryzykownych działań ad hoc pod presją czasu;
- regulacje wpłyną na wiele sektorów gospodarki, od branży opakowaniowej, logistycznej, po e-commerce i rynek HoReCa;
- wdrożenie musi opierać się na współpracy kluczowych zespołów wewnątrz organizacji, takich jak m.in. działy R&D, zakupów, prawny i operacyjny;
- nieprzestrzeganie nowych reżimów prawnych naraża firmę na wymierne sankcje prawno-finansowe;
- pełna zgodność z PPWR stanowi element, który można wykorzystać w skutecznej komunikacji działań ESG w organizacji.
FAQ
Kogo w szczególności dotyczą regulacje PPWR (kogo dotyczy ppwr)?
Przepisy dotyczą bardzo szerokiego spektrum przedsiębiorstw. Obowiązki nakładane są bezpośrednio na producentów opakowań i produktów w opakowaniach, importerów, dystrybutorów, firmy logistyczne, sklepy internetowe oraz sektor retail. Szczególnym wyzwaniom będą musiały sprostać branże FMCG, spożywcza, kosmetyczna, farmaceutyczna oraz sektor HoReCa, tak w zakresie własnych pojemników jak i tych kupowanych hurtowo, co będzie miało kluczowe znaczenie i bezpośrednie zastosowanie w gospodarstwach domowych i opakowaniach mających kontakt z żywnością i zasadami zrównoważonego rozwoju w handlu detalicznym co do składu materiałowego opakowań z tworzyw sztucznych oraz w handlu elektronicznym
Jak uniknąć ryzyka nałożenia sankcji i utraty kontraktów handlowych w związku z PPWR?
Najskuteczniejszą drogą do minimalizacji ryzyka sankcji, wycofania produktów czy utraty kontraktów jest kompleksowe przygotowanie organizacji. Obejmuje ono m.in. audyt zgodności, stworzenie roadmapy wdrożenia, analizę procedur operacyjnych oraz wdrożenie mechanizmów takich jak systemy kaucyjne czy rozszerzona odpowiedzialność producenta. Ważnym elementem jest też edukacja zespołów i bieżący monitoring zgodności i to w całej UE w zakresie nowych regulacji i nowych wymagań z którymi firmy muszą na dużą skalę się borykać, w szczególności, gdy mają produkty pod własną marką, co dla wielu firm oznacza duże zmiany w compliance i w państwach członkowskich UE.
Jaką rolę odgrywa audyt w procesie wdrażania PPWR?
Diagnoza i audyt zgodności pozwalają firmie ocenić bieżącą sytuację (stan opakowań i odpadów opakowaniowych, procesów, tworzyw sztucznych, objętości opakowań) i określić, które konkretnie obowiązki ją dotyczą. Pomaga to w zidentyfikowaniu luk i obszarów ryzyka oraz służy jako punkt wyjścia do opracowania rekomendacji i planu dalszych działań.