Wśród różnych możliwości przekształceń przewidzianych przez kodeks spółek handlowych, jednym z nich jest przekształcenie SA, czyli spółki akcyjnej w S.K.A – czyli spółkę komandytowo-akcyjną. Cały proces jest o tyle ciekawy, że de facto dokonuje się przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową. Powyższe jest jednak stanem, który kodeks spółek handlowych reguluje i dopuszcza. Po lekturze niniejszego artykułu poznają Państwo specyfikę spółki komandytowo-akcyjnej, tryb przekształcenia oraz ewentualne korzyści z pomyślnego zakończenia tego procesu.

Przekształcenie spółki akcyjnej w spółkę komandytowo-akcyjną

Zgodnie z legalną definicją, spółka komandytowo-akcyjna to spółka osobowa prowadząca przedsiębiorstwo pod własną firmą, w której odpowiedzialność za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada w sposób nieograniczony (jest komplementariuszem), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Spółka komandytowo-akcyjna nie ma osobowości prawnej, jednak ma zdolność prawną. Oznacza to, że we własnym imieniu może zaciągać zobowiązania oraz nabywać prawa, a także pozywać i być pozwana.

W odróżnieniu od samej spółki komandytowej przewidziano, że w spółce komandytowo-akcyjnej minimalna wysokość kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł.

Co do stosowania przepisów, KSH przewiduje, że do tego rodzaju spółki odpowiednio stosujemy dwa działy kodeksu. W zakresie stosunków komplementariuszy, zarówno między sobą, jak i wobec akcjonariuszy i wobec osób trzecich, odpowiednio stosuje się przepisy dotyczące spółki jawnej (notabene również odpowiednio stosowane w zakresie spółki komandytowej). W pozostałych sprawach natomiast stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółki akcyjnej.

W pozostałym zakresie spółka komandytowo-akcyjna zbliżona jest w swej konstrukcji do samej spółki komandytowej. Powstaje z momentem wpisu do rejestru, natomiast do jej powstania konieczne jest uchwalenie statutu spółki. Prowadzenie spraw spółki należy do komplementariuszy, a akcjonariusz jest odpowiednikiem komandytariusza w spółce komandytowej (z jedną różnicą opisaną poniżej). Podobnie kreuje się odpowiedzialność osób działających w imieniu spółki przed dniem jej wpisu do rejestru a po dniu jej zawiązania.

Akcjonariusz nie ma prawa ani obowiązku prowadzić spraw spółki. Istotną różnicą w odniesieniu do spółki komandytowej jest, że akcjonariusz w tego rodzaju osobie prawnej co do zasady nie ponosi żadnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Charakterystyczną cechą spółki komandytowo-akcyjnej jest podział odpowiedzialności wspólników za zobowiązania. Jak wskazano powyżej, wspólnikami spółki komandytowo-akcyjnej jest przynajmniej jeden komplementariusz oraz przynajmniej jeden akcjonariusz. Komplementariusz odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem. Jego odpowiedzialność jest odpowiedzialnością osobistą, nieograniczoną, solidarną oraz subsydiarną.

Akcjonariusz w spółce komandytowo-akcyjnej co do zasady nie odpowiada za zobowiązania spółki. Jego pozycja zbliżona jest do pozycji inwestora, a za zobowiązania S.K.A akcjonariusz może odpowiadać tylko w dwóch przypadkach. Pierwszym z nich jest, gdy nazwisko akcjonariusza zamieszczone jest w firmie spółki komandytowo-akcyjnej. Drugim przypadkiem natomiast jest sytuacja, w której akcjonariusz działa jako falsus procurator, czyli działa w imieniu spółki, ale bez pełnomocnictwa, z przekroczeniem jego zakresu, lub gdy pełnomocnictwa nie ujawnia.

Wskazuje się, że akcjonariuszem w spółce komandytowo-akcyjnej może zostać również komplementariusz tej spółki. Co istotne przez pryzmat rozkładu odpowiedzialności w S.K.A, uzyskanie przez komplementariusza statusu akcjonariusza nie wyłącza jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki, która ma nieograniczony charakter.

Pomimo obaw, które na pierwszy rzut oka mogą pojawić się na myśl o przekształceniu spółki kapitałowej w osobową, zgodnie z którymi takie przekształcenie może wydawać się niemożliwe z uwagi na odmienną specyfikę obu spółek, na pytanie o samą możliwość takiego przekształcenia należy odpowiedzieć twierdząco. Możliwe jest przekształcenie spółki akcyjnej w spółkę komandytowo-akcyjną.

Przekształcenie S.A w S.K.A odbywa się według ogólnych zasad przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową. Wymaga podjęcia szeregu czynności prawnych oraz faktycznych typowych dla samego procesu przekształcenia. Należąc do nich:

  • sporządzenie planu przekształcenia spółki wraz z załącznikami
  • zawiadomienie wspólników spółki przekształcanej o planowanym przekształceniu
  • powzięcie uchwały o przekształceniu spółki
  • dokonaniu stosownych zmian w rejestrze.

Co do powyższych wymogów dokładniejsze informacje mogą Państwo przeczytać w TYM artykule.

Przekształcenie zgodnie z opisywanym schematem wyróżnia się tym, że w uchwale o przekształceniu, oprócz innych wymogów przewidzianych prawem, wymagane jest załączenie zgody osób, które w spółce przekształconej mają zostać komplementariuszami. W przepisach przewidziano, że zgoda ta musi być wyrażona w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Pozostali wspólnicy natomiast stają się akcjonariuszami albo komandytariuszami spółki przekształconej.

Z pewnością dokonanie przekształcenia według powyższego schematu może być korzystne. W praktyce podnosi się, że prowadzenie spółki komandytowo-akcyjnej jest tańsze od prowadzenia spółki akcyjnej. S.K.A. jest spółką osobową, zatem nie podlega podwójnemu opodatkowaniu. Część zysków występujących po stronie akcjonariusza podlega odroczonemu opodatkowaniu do czasu wypłaty dywidendy. Łącząc zalety spółki osobowej z możliwością emisji akcji, która umożliwia pozyskanie dodatkowego kapitału, np. na inwestycje, spółka komandytowo-akcyjna może okazać się optymalną formą prowadzenia działalności.

Sprawdź informację na temat przekształceń spółki akcyjnej

Nasze Aktualności prawne

Kancelaria Prawna RPMS
Staniszewski & Wspólnicy

ul. Polska 114
Poznań 60-401