Marcin Jędrysiak
|
17 listopada 2021
Spis treści

W projekcie Polskiego Ładu przewiduje się pewne zmiany mające na celu zwiększenie innowacyjności krajowej gospodarki. Z jednej strony dopracowane mają zostać niektóre rozwiązania aktualnie funkcjonujących preferencji: ulgi IP Box oraz ulgi na prace badawczo-rozwojowe (B+R). Z drugiej, wprowadzone mają zostać nowe rozwiązania. Są to: możliwość odliczenia od podstawy opodatkowania kosztów produkcji próbnej nowego produktu lub wprowadzenia go na rynek oraz tzw. ulga na robotyzację.

Możliwość jednoczesnego korzystania z IP Box i ulgi na prace badawczo-rozwojowe

Obecnie ulga B+R nie podlega uwzględnieniu w obliczeniu podstawy opodatkowania dla wysokości 5% (zgodnie z regulacjami dot. IP Box). Nie można zatem jednocześnie korzystać z ulgi B+R oraz preferencyjnej stawki IP Box w stosunku do tego samego dochodu. Ponadto, zgodnie z przepisami dot. ulgi B+R, koszty kwalifikowane, które zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie lub nie zostały odliczone od podstawy opodatkowania, nie podlegają odliczeniu. Innymi słowy: te same koszty nie mogą podlegać dwukrotnemu odliczeniu przed podatnika.

Projekt Polskiego Ładu przewiduje umożliwienie korzystanie z odliczenia w ramach ulgi B+R dla podatnika korzystającego z IP Box. Koszty uzyskania przychodu na działalność B+R będzie można odliczyć od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej. Co jednak istotne, odliczeniu podlegać będą jedynie koszty kwalifikowane, które doprowadziły do wytworzenia, rozwinięcia lub ulepszenia przez podatnika danego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, z którego komercjalizacji podatnik osiąga dochody. Jednocześnie do tego odliczenia przepisy dot. zasad i warunków odliczenia kosztów kwalifikowanych w ramach ulgi B+R będą stosowane odpowiednio.

Odliczenie zaliczek na PIT pracowników i zleceniobiorców

Kolejną dobrą wiadomością dla podatników jest wprowadzenie możliwości odliczenia należności z dochodów (przychodów) osób fizycznych zatrudnionych na podstawie umowę o pracę (lub stosunku pokrewnego) albo umowy cywilnoprawnej, z tytułu kosztów kwalifikowanych działalności badawczo-rozwojowej. Odliczenie dotyczy kosztów, które nie zostały odliczone, ponieważ podatnik poniósł stratę albo wysokość dochodu była niższa od kwoty przysługującego mu odliczenia, wykazanego w zeznaniu rocznym.

Odliczenie obejmować ma dochody (przychody) tych osób, których czas pracy na realizację działalności B+R wynosił co najmniej 50% czasu pracy w danym miesiącu lub których czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie działalności badawczo-rozwojowej na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu, pozostający w całości czasu przeznaczonego na wykonanie tej usługi wynosi co najmniej 50%.

Z preferencji tej będą mogli skorzystać wszyscy przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność B+R. Jednocześnie, kwota odliczenia została ograniczona:

  • do iloczynu kwoty nieodliczonej i stawki podatku obowiązującej tego podatnika w danym roku podatkowym (w przypadku podatników CIT);
  • do iloczynu najniższej stawki podatkowej określonej w skali podatkowej oraz odliczenia – w przypadku podatnika PIT opodatkowanego według skali podatkowej;
  • 19% nieodliczonego odliczenia – w przypadku podatnika PIT opodatkowanego według stawki liniowej.

Prawo do odliczenia przysługuje od pierwszego miesiąca po miesiącu, w którym podatnik złożył zeznanie podatkowe, w którym rozliczył dochody z działalności gospodarczej. Podatnik ma prawo stosować to odliczenie do końca roku podatkowego.

Z odliczenia nie mogą korzystać podatnicy korzystający z prawa do zwrotu gotówkowego ulgi B+R oraz prowadzące zakłady pracy chronionej.

Polski ład – zwiększenie limitu niektórych odliczeń w ramach ulgi B+R

Obecnie podatnicy PIT i CIT korzystający z ulgi B+R zasadniczo mają prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania 100% kosztów kwalifikowanych, chyba że mają status Centrum Badawczo-Rozwojowego (CBR), co daje im prawo odliczenia 150% kosztów kwalifikowanych. Wyjątek przewidziano jednak dla kosztów uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego poniesione przez podatników posiadających status CBR będących dużymi przedsiębiorcami – mogą oni odliczyć jedynie 100% kosztów kwalifikowanych.

Nowe rozwiązania przewidują możliwość odliczenia przez takie CBR 200% kosztów kwalifikowanych dotyczących uzyskania patentu i praw ochronnych.

Ponadto, każdy podmiot prowadzący działalność B+R powinien mieć możliwość odliczenia kosztów kwalifikowanych związanych z odliczeniem kosztów wynagrodzeń pracowników w wysokości 200% tych kosztów. Nie będzie miał tu znaczenia status CBR.

Odliczenie od podstawy opodatkowania kosztów produkcji próbnej nowego produktu lub wprowadzenia go na rynek

Ustawodawca dostrzegł także szereg problemów utrudniających innowacyjność małych przedsiębiorstw: brak zaplecza personalnego, badawczo-rozwojowego, możliwości pozyskania finansowania zewnętrznego.

Remedium na te problemy ma być wprowadzenie kolejnego instrumentu wspierającego innowacyjność. Będzie mieć postać nowego odliczenia: tzw. kosztów produkcji próbnej nowego produktu lub wprowadzenia takiego produktu na rynek. Odliczenie to obejmie zarówno podatników PIT jak i CIT. Nazywane jest potocznie ulgą na prototyp.

Odliczenie obejmuje tych podatników, którzy w wyniku prac B+R wytworzyli nowy produkt. Ulga polegać ma na odliczeniu od podstawy opodatkowania określonych kosztów. Jednocześnie odliczenie zostało ograniczone limitem: nie może przekroczyć 30% kosztów produkcji próbnej nowego produktu (lub wprowadzenia go na rynek) i 10% dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej danego podatnika.

Przez produkcję próbną nowego produktu rozumieć należy ,,etap rozruchu technologicznego produkcji, w trakcie którego nie są wymagane dalsze prace projektowo-konstrukcyjne czy inżynieryjnie, którego celem jest wykonanie prób i testów przed uruchomieniem procesu produkcji nowego produktu, powstałego w wyniku prowadzenia przez podatnika prac badawczo-rozwojowych”. Etap ten obejmuje okres od momentu poniesienia pierwszego kosztu związanego z tym etapem do momentu rozpoczęcia produkcji nowego produktu.

Chodzi tutaj zatem o czynności, które są niezbędne do przygotowania produkcji nowego produktu, jednak innych niż inżynieryjno-konstrukcyjne. Definicja nie jest jednak do końca jasna – nie jest bowiem pewne gdzie kończy się ten właśnie etap rozruchu technologicznego produkcji. Prawdopodobnie definicja ta stanie się przyczynkiem do wielu wniosków o interpretacje indywidualne.

Bardziej jasne wydaje się wprowadzenie na rynek nowego produktu. Należy poprzez nie rozumieć działania podejmowane w celu uzyskania niezbędnej dokumentacji umożliwiającej uzyskanie certyfikatów i zezwoleń dotyczących produktu, który powstał w wyniku prowadzonych przez podatnika prac B+R, które to certyfikaty i zezwolenia umożliwiają sprzedaż produktu. Chodzi zatem tylko te certyfikaty i zezwolenia, które prawnie warunkują wprowadzenie towaru na rynek. Odliczenie nie obejmie tych certyfikatów i zezwoleń, które prowadzą np. jedynie do uatrakcyjnienia produktu.

Ustawa wprowadzić ma także definicję produktu: mają to być rzeczowe aktywa obrotowe w rozumieniu ustawy o rachunkowości w postaci wytworzonych lub przetworzonych przez jednostkę produktów gotowych, zdatnych do sprzedaży lub w toku produkcji.

W projekcie wprost wskazano katalog kosztów, które mogą podlegać odliczeniu. Mają to być:

  • koszty produkcji próbnej – czyli wydatki poniesione na nabycie lub wytworzenie fabrycznie nowego środka trwałego zaliczonego do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych, niezbędnego do uruchomienia produkcji próbnej nowego produktu;
  • koszty ulepszenia środka trwałego, jeżeli zostało poniesione w celu dostosowania do uruchomienia produkcji próbnej;
  • koszty nabycia materiałów i surowców bezpośrednio związanych z produkcją próbną nowego produktu.

Koszty wprowadzenia na rynek obejmują:

  • koszty badań, ekspertyz, przygotowania dokumentacji niezbędnej do uzyskania certyfikatu, homologacji, znaku CE, znaku bezpieczeństwa, uzyskania lub utrzymania zezwolenia na obrót lub innych obowiązkowych dokumentów lub oznakowań związanych z dopuszczeniem do obrotu lub użytkowania oraz koszty opłat pobieranych w celu ich uzyskania, odnowienia lub przedłużenia,
  • koszty badania cyklu życia produktu (zgodnie z uzasadnieniem do ustawy, chodzi tutaj o LCA – Life Cycle Assessment),
  • koszty weryfikacji technologii środowiskowej ETV.

Te dosyć tajemnicze skróty – LCA oraz ETV – należy odpowiednio wyjaśnić.

LCA jest metodą służącą do określenia śladu środowiskowego danego produktu. Polega na identyfikacji i ujęciu ilościowym tzw. wejść (surowce mineralne, energia, woda, etc.) i wyjść (produkt, odpady, emisje do wody/powietrza/gleby, etc.) produktu do i z systemu, a następnie na ocenie wpływu na środowisko tych wejść i wyjść w wybranych kategoriach. Definicja LCA zawarta jest w Komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady COM(2013)196 Tworzenie jednolitego rynku dla produktów ekologicznych. Cykl życia służy badaniu poszczególnych, kolejnych etapów wyrobu, od pozyskania surowca z zasobów naturalnych, aż do likwidacji produktu. Analiza cyklu życia składa się z kilku etapów:

  • określenie celu i zakresu;
  • identyfikacja aspektów oddziaływania na środowisko;
  • ocena oddziaływań na środowisko;
  • wnioski dotyczące możliwości udoskonaleń.

ETV – weryfikacja technologii środowiskowych – wpierać ma komercjalizację i upowszechnianie innowacyjnych technologii środowiskowych. Polega na bezstronnym i wiarygodnym potwierdzeniu, że deklaracja wytwórcy technologii dotycząca jej efektu działania i korzyści z jej zastosowania jest rzetelna, kompletna i oparta na wiarygodnych wynikach badań. ETV wspomniane jest w art. 400a ust. 1 pkt 41a ustawy Prawo o ochronie środowiska.

ETV służyć ma weryfikacji innowacyjności rozwiązania w kontekście założonego efektu związanego z oddziaływaniem na środowisko. Technologia jest uznawana za innowacyjną, gdy stanowi nowość pod względem:

  • sposobu zaprojektowania/konstrukcji;
  • surowców/ materiałów koniecznych do jej wytworzenia;
  • sposobu wytworzenia/procesu produkcji;
  • eksploatacji;
  • możliwości recyklingu/końcowego unieszkodliwienia.

ETV jest nowym instrumentem, wprowadzonym próbnie w kilku państwa UE (w tym w Polsce). Więcej na temat ETV znajduje się na stronie: https://www.gov.pl/web/klimat/etv

Warto nadmienić, iż koszty kwalifikowane podlegają odliczeniu po pomniejszeniu ich o podatek VAT, chyba że VAT nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy VAT. W takim wypadku VAT będzie wchodził w zakres odliczeń.

Odliczenie będzie przysługiwać, jeżeli:

  • koszty kwalifikowane zostały faktycznie poniesione w roku podatkowym;
  • nie zostały zwrócone w jakiejkolwiek formie lub odliczone od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.

W przypadku podmiotów działających w SSE i PSI, ulga będzie miała zastosowanie jedynie do tych kosztów, które nie zostaną zaliczone do kosztów działalności zwolnionej z podatku.

Koszty kwalifikowane będę deklarowane w zeznaniu podatkowym. Odliczenia dokonywane będzie w roku podatkowym poniesienia kosztów. Jeżeli podatnik poniesie stratę lub dochody będą niższe niż przysługujące odliczenia, będzie mógł go dokonać w sześciu kolejno następujących po sobie latach podatkowych.

Polski ład – Ulga na robotyzację

Ulga na robotyzację związana jest z niedostatecznym, zdaniem ustawodawcy, udziałem robotów w produkcji na terenie Polski.

Istotą nowej ulgi ma być odliczenie od podstawy opodatkowania wydatków, które zaliczył wcześniej do kosztów uzyskana przychodów, nie więcej jednak niż 50% ich wysokości.

Ulga ta ma przypominać ulgę B+R. Podatnik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą może odliczyć od podstawy opodatkowania kwotę stanowiącą 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych w roku podatkowym na robotyzację, przy czym kwota odliczenia nie może przekraczać kwoty dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Za koszty uzyskania przychodów poniesione na robotyzację uznaje się:

  • koszty nabycia fabrycznie nowych:
  • robotów przemysłowych;
  • maszyn i urządzeń peryferyjnych do robotów przemysłowych funkcjonalnie z nimi związanych;
  • maszyn, urządzeń oraz innych rzeczy, funkcjonalnie związanych z robotami przemysłowymi, służących zapewnieniu ergonomii oraz bezpieczeństwa pracy w odniesieniu do stanowisk pracy, gdzie zachodzi interakcja człowieka z robotem przemysłowym, w szczególności czujników, sterowników, przekaźników, zamków bezpieczeństwa, barier fizycznych (ogrodzenia, osłony), czy optoelektronicznych urządzeń ochronnych (kurtyny świetlne, skanery obszarowe);
  • maszyn, urządzeń lub systemów służących do zdalnego zarządzania, diagnozowania, monitorowania, lub serwisowania robotów przemysłowych, w szczególności czujników i kamer;
  • urządzeń do interakcji pomiędzy człowiekiem a maszyną do robotów przemysłowych;
  • koszty nabycia wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do poprawnego uruchomienia i przyjęcia do używania robotów przemysłowych oraz innych środków trwałych wymienionych powyżej;
  • koszty nabycia usług szkoleniowych dotyczących robotów przemysłowych oraz innych środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, o mowa powyżej;
  • opłaty leasingowe dotyczące robotów przemysłowych oraz innych środków trwałych wymienionych powyżej, jeżeli po upływie podstawowego okresu umowy leasingu finansujący przenosi na korzystającego własność tych środków trwałych.

Ustawa zawierać ma także definicję robota przemysłowego. Przez robota przemysłowego rozumie się automatycznie sterowaną, programowalną, wielozadaniową i stacjonarną lub mobilną maszynę, o co najmniej 3 stopniach swobody, posiadającą właściwości manipulacyjne bądź lokomocyjne dla zastosowań przemysłowych, która spełnia łącznie następujące warunki:

1) wymienia dane w formie cyfrowej z urządzeniami sterującymi i diagnostycznymi lub monitorującymi w celu zdalnego: sterowania, programowania, monitorowania lub diagnozowania;

2) jest połączona z systemami teleinformatycznymi, usprawniającymi procesy produkcyjne podatnika, w szczególności z systemami zarządzania produkcją, planowania lub projektowania produktów;

3) jest monitorowana za pomocą czujników, kamer lub innych podobnych urządzeń;

4) jest zintegrowana z innymi maszynami w cyklu produkcyjnym podatnika.

W ustawie wskazano także przykładowe roboty:

  • jednostki liniowe zwiększające swobodę ruchu;
  • pozycjonery jedno- i wieloosiowe;
  • tory jezdne;
  • słupowysięgniki;
  • obrotniki;
  • nastawniki;
  • stacje czyszczące;
  • stacje automatycznego ładowania;
  • stacje załadowcze lub odbiorcze;
  • złącza kolizyjne;
  • efektory końcowe do interakcji robota z otoczeniem, służące np. do malowania czy lakierowania.

Podatnik korzystający z odliczenia będzie zobowiązany, w terminie do złożenia zeznania, w którym dokonuje tego odliczenia, informację zawierającą wykaz poniesionych kosztów podlegających odliczeniu. Planowane jest przedstawienie wzoru takiej informacji.

Jeżeli podatnik dokona zbycia fabrycznie nowych środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do poprawnego uruchomienia i przyjęcia do używania robotów przemysłowych przed końcem okresu ich amortyzacji, lub w przypadku umowy leasingu przed końcem podstawowego okresu umowy leasingu, jest zobowiązany do zwiększenia podstawy obliczenia podatku o kwotę uprzednio dokonanych odliczeń w zeznaniu podatkowym.

Polski ład: zmiany w IP Box, uldze B+R oraz ulga na robotyzację – słowem podsumowania

Niektóre z opisanych powyżej rozwiązań są bardzo korzystnie. Należy cieszyć się ze zniesienia niektórych ograniczeń w ramach IP Box oraz ulgi B+R. Podobnie, dla wielu podatników opłacalna może okazać się ulga na robotyzację.

Zastanawiać mogą jednak pewne kwestie związane z tzw. ulgą na prototyp. Nie jest bowiem jasne, do którego momentu podatnik będzie uprawniony do korzystania z ulgi B+R, a od którego momentu rozpoczyna się już testowanie nowego produktu. Takie testowanie też wiąże się przecież z dokonywaniem produkcji próbnej.

Ponadto, zasadniczo uznaje się, iż podatnik korzystający z ulgi B+R jest uprawniony do rozpoznania jako koszt kwalifikowany wydatków na nabycie materiałów i surowców na produkcję próbną. Skoro tak, to czy nowe przepisy pozwolą na dalsze odliczanie tych wydatków w ramach ulgi B+R? Nie jest jasne, czy wprowadzenie ulgi na prototyp sprawi, że interpretacje organów podatkowych w tym względzie ulegną zmianie. Oczekiwać można także wielu interpretacji indywidualnych związanych z definicją produkcji próbnej.

Bardzo kłopotliwe dla podatników może także okazać się obliczanie cyklu życia produktu oraz weryfikacja technologii środowiskowych. Instrumenty te wymagają posiadania wielu danych oraz dość pracochłonnych obliczeń. Z tego względu, mogą one ograniczać zastosowanie ulgi na prototyp, szczególnie dla małych podatników, którzy mieli być głównymi beneficjentami zmian.

Marcin Staniszewski

Radca Prawny

Kancelaria Prawna RPMS



Zaufali nam:



Może Ciebie również zainteresować:

5/5 - (1 vote)