Marcin Jędrysiak
|
18 listopada 2021
Spis treści

Jedną z nowości, które przewidział ustawodawca w projekcie Polskiego Ładu, jest tzw. minimalny podatek dochodowy. Jego ustanowienie ma się wiązać z chęcią walki z rzekomą luką podatkową, która istnieć ma nie tylko na gruncie podatku od towarów i usług, ale także podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).

W pewnym sensie jest to zatem kolejna odsłona uszczelniania systemu podatkowego: ze względu na dość skomplikowaną formę minimalnego CIT oraz jego daleko idące konsekwencje, warto omówić go osobno.

Podmioty, które obejmie minimalny CIT po wejściu w życie Polskiego ładu

Zobowiązani do zapłaty minimalnego podatku CIT będą zasadniczo polscy rezydenci podatkowi oraz podatkowe grupy kapitałowe, które:

  • ponoszą straty ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych (czyli zasadniczo z działalności operacyjnej) albo
  • wykazują udział dochodów z działalności operacyjnej w przychodach z tej działalności, stanowiący nie więcej niż 1% podstawy opodatkowania.

Podatek dotyczyć ma także położnych w Polsce zakładów spółek zagranicznych. Zatem, jeżeli dany podatnik ponosić będzie stratę na działalności operacyjnej, lecz notować dochód z zysków kapitałowych, zobowiązane będą do zapłaty minimalnego podatku dochodowego. Podobnie, jeśli udział kosztów uzyskania przychodów z tej działalności będzie (zdaniem ustawodawcy) zbyt wysoki.

Jednocześnie niektóre kategorie podmiotów zostały wyłączone z opodatkowania minimalnym CIT. Są to:

  • podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności (w pierwszych 3 latach) – chyba że nowa działalność powstała w wyniku przekształcenia formy działalności gospodarczej;
  • przedsiębiorstwa finansowe (katalog podmiotów tych określony został w art. 15c ust. 16 ustawy o CIT i obejmuje m. in. banki krajowe, SKOKi, zakłady ubezpieczeń i reasekuracji, przedsiębiorstwa inwestycyjne);
  • podatnicy, którzy wykazali określony (30%) spadek przychodów w stosunku do przychodów roku poprzedniego,
  • podmioty funkcjonujące w prostej strukturze organizacyjnej, bez powiązań mogących skutkować działaniami optymalizacyjnymi (np. w przypadku, gdy osoba fizyczna jest jedynym udziałowcem/akcjonariuszem/wspólnikiem spółki).

Polski ład a CIT – podstawa opodatkowania

Nowy minimalny podatek dochodowy ma mieć wysokość 10% podstawy opodatkowania. Warto pamiętać, iż na potrzeby minimalnego podatku dochodowego, ustawodawca zdecydował się na specjalny sposób zdefiniowania tej podstawy.

Podstawa opodatkowania obejmuje sumę:

  • 4% wartości przychodów ze źródeł innych, niż zyski kapitałowe (tj. z działalności operacyjnej);
  • odroczonego podatku dochodowego skutkującego zwiększeniem zysku brutto/zmniejszeniem straty netto (wynikającego z ujawnienia w rozliczeniach podatkowych niepodlegającej dotychczas amortyzacji wartości niematerialnej i prawnej);
  • poniesionych na rzecz podmiotów powiązanych oraz podmiotów z państwa lub terytorium stosującego szkodliwą konkurencję podatkową) kosztów:
  • usług doradczych, badania rynku, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, ubezpieczeń, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze,
  • wszelkiego rodzaju opłat i należności za korzystanie lub prawo do korzystania z praw lub niektórych wartości niematerialnych i prawnych (tj. licencje, prawa własności przemysłowej, know-how),
  • przeniesienia ryzyka niewypłacalności dłużnika z tytułu pożyczek, innych niż udzielonych przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, w tym w ramach zobowiązań wynikających z pochodnych instrumentów finansowych oraz świadczeń o podobnym charakterze;

    – ale jedynie w części, w jakiej koszty te łącznie w roku podatkowym przekraczają o 3 000 000 zł kwotę obliczoną według następującego wzoru:

    [(P – Po) – (K – Am – O)] x 5%

    gdzie:

    P – oznacza zsumowaną wartość przychodów ze wszystkich źródeł przychodów, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym,

    Po – oznacza przychody z tytułu odsetek, w tym skapitalizowanych oraz inne przychody równoważne ekonomicznie odsetkom odpowiadające kosztom finansowania dłużnego;

    K – oznacza sumę kosztów uzyskania przychodów bez pomniejszeń wynikających z przepisów dot. kosztów finansowania dłużnego;

    Am – oznacza odpisy amortyzacyjne zaliczone w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów,

    O – oznacza zaliczone w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów odsetki, bez pomniejszeń wynikających z art. 15c ust. 1.

    • poniesionych na rzecz podmiotów powiązanych kosztów finansowania dłużnego, w takiej części, w jakiej koszty te przewyższają kwotę obliczoną według następującego wzoru:

      [(P – Po) – (K – Am – Kfd)] x 30%

      gdzie:

      • P – oznacza zsumowaną wartość przychodów ze wszystkich źródeł przychodów, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym,
      • Po – oznacza przychody o charakterze odsetkowym w rozumieniu art. 15c ust. 13 ustawy o CIT,
      • K – oznacza sumę kosztów uzyskania przychodów bez pomniejszeń wynikających z przepisów dot. kosztów finansowania dłużnego;
      • Am – oznacza odpisy amortyzacyjne, zaliczone w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów,
      • Kfd – oznacza zaliczone w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów koszty finansowania dłużnego nieuwzględnione w wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, przed dokonaniem pomniejszeń wynikających z przepisów dot. kosztów finansowania dłużnego.

Jednakże, wartościami zmniejszającymi podstawę opodatkowania będą:

  • wszelkie odliczenia zmniejszające podstawę opodatkowania CIT (tj. normalnie zmniejszające podstawę opodatkowania darowizny na cele publiczne, kultu religijnego itp.), z wyłączeniem ulgi na złe długi;
  • dochody, które są uwzględniane w kalkulacji dochodu zwolnionego z podatku z tytułu działania w Specjalnej Strefie Ekonomicznej lub Polskiej Strefie Inwestycji.

Warto nadmienić, iż przy obliczaniu straty oraz udziału dochodów w przychodach nie będą brane pod uwagę koszty wynikające z amortyzacji nabycia nowych środków trwałych oraz dokonanych ulepszeń w środkach trwałych.

Polski ład a CIT – zapłata podatku

Podatek minimalny trzeba będzie zapłacić rocznie i wpłacić na rachunek urzędu skarbowego w terminie do końca trzeciego miesiąca roku następnego, tj. w terminie do złożenia deklaracji podatkowej CIT-8. W zeznaniu podatkowym wskazać będzie należy podstawę opodatkowania, dokonane pomniejszenia podstawy opodatkowania, a także kwotę minimalnego podatku dochodowego do zapłaty.

Minimalny podatek dochodowy podatnicy będą mogli odliczać w kolejnych latach podatkowych od podatku obliczonego na zasadach ogólnych za kolejno następujące po sobie 3 lata podatkowe następujące bezpośrednio po roku, w którym podatnik wpłacił minimalny podatek dochodowy

Polski ład a CIT – słowem podsumowania

Minimalny podatek dochodowy objąć ma, zdaniem Ministerstwa Finansów, jedynie kilka procent wszystkich podatników CIT. Rocznie ma przynieść budżetowi 2 mld złotych oraz przyczynić się do zmniejszenia optymalizacji podatkowej prowadzone przez duże koncerny. Pamiętać należy jednak o tym, że nie przewiduje się tutaj żadnego progu przychodowego, a zatem może teoretycznie objąć nawet małe i średnie podmioty, które zanotują nagłą stratę z powodu kłopotów wewnętrznych lub niespodziewanych zawirowań na rynku.

Minimalny CIT ma bardzo zawiłą konstrukcję, której stosowanie będzie nastręczać wiele kłopotów podatnikom: projektowane przepisy zawierają wiele odesłań do konstrukcji wynikających z ustawy o CIT oraz skomplikowanych wzorów. Podmioty ponoszące stratę lub notujące określony wskaźnik dochodów w przychodach, będą zatem musiały ponieść dodatkowe koszty związane z usługami księgowych lub doradców podatkowych.

Marcin Staniszewski

Radca Prawny

Kancelaria Prawna RPMS



Zaufali nam:


5/5 - (3 votes)