Marcin Staniszewski
|
13 lutego 2022
Spis treści

Do niedawna spółka komandytowo-akcyjna nie była formą działalności, którą przedsiębiorcy wybieraliby szczególnie chętnie. Na koniec 2019 roku funkcjonowało ich niespełna 4 tysiące. Czy wejście w życie Polskiego Ładu zmieni ten trend? Co warto wiedzieć o spółce komandytowo-akcyjnej w kontekście najnowszych zmian?

Czym jest spółka komandytowo-akcyjna?

Spółka komandytowo-akcyjna to jedna ze spółek osobowych. Zgodnie z art. 125 k.s.h., prowadzi ona przedsiębiorstwo pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczeń (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem.

Komplementariusz pełni rolę osoby, która aktywnie zarządza spółką i ma realny wpływ na decyzje, jakie w niej zapadają. W zamian za to ponosi pełną odpowiedzialność za zobowiązania spółki komandytowo-akcyjnej.

Akcjonariusz jest inwestorem. Poprzez wykupienie akcji dostarcza kapitał do funkcjonowania i rozwoju spółki. Nie ma jednak żadnego wpływu na sytuację w spółce i jest zobowiązany jedynie do świadczeń wskazanych w statucie. W stosunku do akcjonariuszy ustawodawca nie przewidział możliwości uniknięcia podwójnego opodatkowania akcjonariuszy.

Akcjonariusze nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki chyba, że zostali wskazani w firmie spółki (wtedy, zgodnie z art. 127§4 k.s.h. odpowiadają tak, jak komplementariusz).

Sama definicja wskazuje na hybrydowy charakter spółki. Występują w niej zarówno elementy charakterystyczne dla spółki jawnej, jak i spółki akcyjnej. Mieszany typ spółki komandytowo-akcyjnej potwierdza też ustawodawca, który w art. 126 odsyła w kwestiach nieuregulowanych w przepisach dotyczących tej spółki do:

  • odpowiednio stosowanych norm o spółce jawnej – w zakresie stosunku prawnego komplementariuszy (między sobą, wobec akcjonariuszy oraz osób trzecich), a także wkładów komplementariuszy do spółki z wyłączeniem tych, ponoszonych na kapitał zakładowy,

  • odpowiednio stosowanych norm o spółce akcyjnej zwłaszcza w zakresie przepisów dotyczących kapitału zakładowego, wkładów akcjonariuszy, akcji, rady nadzorczej i walnego zgromadzenia.

Do założenia spółki komandytowo-akcyjnej wymagane jest wniesienie kapitału zakładowego w wysokości minimum 50 tysięcy złotych.

Spółka komandytowo-akcyjna może być założona w celu realizacji każdego rodzaju działalności gospodarczej.

Opodatkowanie i ZUS w spółce komandytowo-akcyjnej

Pomimo tego, że spółka komandytowo-akcyjna jest spółką osobową, ustawodawca przewidział dla niej podwójne opodatkowanie.

Podatek CIT

Spółka komandytowo-akcyjna posiada statut podatnika CIT i PIT. Podatek dochodowy od osób prawnych został określony w art. 19 ustawy o CIT i wynosi:

  • 9%,

  • 19%.

Zastosowanie niższej stawki możliwe jest po spełnieniu warunków niezbędnych do uznania spółki za „małego podatnika”. Przychody osiągnięte w roku podatkowym nie mogą wtedy przekroczyć wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 milionów euro przeliczanej według średniego kursu euro przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego.

Warto pamiętać, że spółki, które powstały m.in. w wyniku podziału, przekształcenia lub podziału podatników (z wyjątkiem przekształcenia spółki w inną spółkę) nie mogą zastosować obniżonej stawki CIT w roku, kiedy rozpoczął działalność oraz roku po nim następującym.

Zwolnienie dywidendowe a podatek CIT

W stosunku do komplementariuszy, którzy są spółkami, ustawodawca przewidział tzw. zwolnienie dywidendowe. Wypłacany zysk spółki nie jest obejmowany podatkiem CIT, jeżeli zostaną łącznie spełnione poniższe warunki:

  • wypłacającym dywidendę jest spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

  • uzyskującym dochody (przychody) z dywidendy jest spółka podlegająca opodatkowaniu podatkiem CIT od całości swych dochodów, bez względu na miejsce ich osiągnięcia, jeżeli otrzymanie dochodu nastąpiło w Rzeczypospolitej Polskiej, w innym państwie członkowskim UE lub na obszarze państwa należącego do EOG,

  • spółka posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% akcji w kapitale spółki wypłacającej dywidendę,

  • spółka nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.

Warunkiem skorzystania ze zwolnienia dywidendowego jest także posiadanie przez nieprzerwany okres 2 lat akcji w spółce wypłacającej należności.

Podatek PIT

Opodatkowanie PIT pojawia się na poziomie dywidendy wypłacanej wspólnikom. Zgodnie z art. 30a ustawy o PIT od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 19%.

W ustępie 6a tego samego przepisu ustawodawca przewidział jednak możliwość pomniejszenia podatku PIT. Komplementariusz może odliczyć kwotę, która odpowiada iloczynowi procentowemu udziału komplementariusza w zyskach spółki i podatku należnego od dochodu tej spółki za rok podatkowy, w którym został uzyskany przychód z tytułu udziału w zysku. Innymi słowy, im wyższy udział wspólnika w zyskach spółki, tym niższy podatek PIT.

Dodatkowo warto wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 grudnia 2020 roku, sygn. II FSK 2048/18 wskazał, że zaliczki na poczet zysku wypłacane komplementariuszom są opodatkowywane dopiero po złożeniu przez spółkę zeznania podatkowego. Dopiero wtedy można ustalić zysk i podatek spółki. Wspólnik nie musi więc odprowadzać podatków na bieżąco w postaci zaliczek.

Należy jednak pamiętać, że z rozwiązania, o którym mowa w art. 30a ust. 6a ustawy o PIT, można skorzystać nie później niż przez 5 kolejnych lat podatkowych, licząc od końca roku podatkowego następującego po roku, w którym zysk został osiągnięty (art. 30a ust. 6c ustawy o PIT). Warto więc wypłacać dywidendę regularnie, a nie kumulować jej przez wiele lat, ponieważ wpłynie to negatywnie na opodatkowanie komplementariusza.

Spółka komandytowo-akcyjna może okazać się atrakcyjnym wyborem dla przedsiębiorców, rozliczających się podatkiem liniowym lub z wykorzystaniem skali. Aby ustalić, czy w danym przypadku będzie to optymalna forma prowadzenia działalności gospodarczej, warto jednak zasięgnąć porady doradcy podatkowego, który będzie w stanie wyliczyć efektywne opodatkowanie firmy.

Przepisy Polskiego Ładu w żaden sposób nie wpłynęły na możliwość ograniczenia opodatkowania bez względu na to, czy komplementariusz jest osobą fizyczną , czy spółką handlową.

Składki społeczne i zdrowotne w spółce komandytowo-akcyjnej

Wraz z wejściem w życie Polskiego Ładu nie zmieniły się zasady oskładkowania spółki komandytowo-akcyjnej. Zarówno komplementariusze, jak i akcjonariusze nie podlegają obowiązkowi opłacania składek społecznych i zdrowotnych (w przeciwieństwie do wspólników spółek komandytowych!).

Wspólnicy spółki komandytowo-akcyjnej nie zostali wskazani w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą zobligowane do posiadania tytułu do ubezpieczenia . W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że katalog ten ma charakter zamknięty i nie można go interpretować rozszerzająco.

Rezygnacja ze składki zdrowotnej to duża przewaga spółek komandytowo-akcyjnych nad innymi rodzajami prowadzenia działalności gospodarczej. Jest to tym bardziej istotne, że wraz z wejściem w życie Nowego Ładu ustawodawca zrezygnował z obowiązującej do tej pory składki zryczałtowanej i powiązał jej wysokość z dochodami podmiotu.

Przedsiębiorcy stracili także możliwość zaliczenia składki zdrowotnej do kosztów uzyskania przychodu, co dodatkowo zwiększa ciężar finansowych prowadzenia działalności gospodarczej.

Spółka komandytowo-akcyjna a danina solidarnościowa

Spółki komandytowo-akcyjne unikną zapłaty daniny solidarnościowej, o której mowa w art. 30h ustawy o PIT. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, jako podstawę do wyliczenia podstawy daniny solidarnościowej, dochody podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 27 ust. 1, 9 i 9a oraz art. 30b, 30c i 30f po ich odpowiednim pomniejszeniu.

Spółki komandytowo-akcyjne rozliczają się natomiast z fiskusem w oparciu o art. 30a ustawy o PIT, który nie został powiązany z daniną solidarnościową.

Czy warto wybrać spółkę komandytowo-akcyjną do prowadzenia biznesu?

Pomimo wielu pozytywnych aspektów związanych z możliwością zmniejszenia opodatkowania i brakiem składek ZUS, spółka komandytowo-akcyjna ma także swoje wady.

Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na stopień skomplikowania jej prowadzenia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o rachunkowości, ustawę stosuje się m.in. do spółek handlowych (osobowych i kapitałowych). W praktyce oznacza to obowiązek prowadzenia pełnej księgowości.

Wiele spółek decyduje się wtedy na zatrudnienie etatowego księgowego, a to oznacza dodatkowe koszty. Spółka komandytowo-akcyjna może jednak skorzystać z uproszczeń, jeżeli zostanie uznana za jednostkę mikro w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy o rachunkowości. Wymaga to, aby w danym roku obrotowym oraz w roku poprzedzającym nie przekroczyła dwóch z trzech wielkości:

  • półtora miliona złotych w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

  • trzy miliony złotych w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

  • dziesięć osób w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

Skorzystanie z uproszczeń pozwala m.in. na odstąpienie od sporządzania informacji dodatkowej oraz uproszczenie rachunku zysków i strat.

To jednak nie wszystkie koszty związane z prowadzeniem spółki komandytowo-akcyjnej:

  • spółka musi prowadzić rejestr akcji zdematerializowanych (często wiąże się to z koniecznością podpisania umowy z domem maklerskim, który za prowadzenie rejestru pobiera opłatę). Im spółka prowadzi szerzej zakrojoną działalność, a akcjonariuszy jest więcej, tym opłata będzie wyższa,

  • protokoły z posiedzeń walnego zgromadzenia muszą być protokołowane przez notariusza,

  • statut spółki musi być sporządzony w formie aktu notarialnego.

W świetle zmian systemu prawnego, wdrożonych przez Polski Ład spółka komandytowo-akcyjna jawi się, jako atrakcyjna forma prowadzenia działalności gospodarczej. Za jej wyborem przemawia przede wszystkim możliwość obniżenia opodatkowania oraz brak objęcia opłatą solidarnościową. Dla wielu przedsiębiorców atutem będzie też brak składek społecznych i zdrowotnych.

Zasadniczą wadą spółki komandytowo akcyjnej są dosyć wysokie koszty jej założenia i prowadzenia. Nie należy zapominać też o nieograniczonej odpowiedzialności komplementariusza za zobowiązania spółki.

Jeżeli planujesz zarejestrować działalność gospodarczą i prowadzić ją w formie spółki komandytowo-akcyjnej lub chcesz przekształcić inny rodzaj działalności, rozważ skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej. Dzięki temu zminimalizujesz ryzyko niepowodzenia w biznesie i obniżysz koszty przedsięwzięcia.

Marcin Staniszewski

Radca Prawny


FAQ

Co do zasady podstawą do założenia spółki komandytowo-akcyjnej jest nadanie spółce statutu u notariusza (ważne, że tego rodzaju spółki, póki co nie możemy założyć internetowo, przez S24). Ponadto konieczne jest wniesienie wkładów przez komplementariuszy i akcjonariuszy, a także objęcie akcji przez akcjonariuszy. Po dokonaniu tych czynności można zarejestrować spółkę w KRS.

Tak jak wspominaliśmy, spółka komandytowo akcyjna jest spółką osobową, które co do zasady nie podlegają podwójnemu opodatkowaniu. Niemniej spółka komandytowo akcyjna jest wyjątkiem, i pomimo tego, że jest spółką osobową, to także podlega podwójnemu opodatkowaniu.

Z podatkowego punktu widzenia, po polskim ładzie warto założyć spółkę komandytowo-akcyjną. Przemawia za tym m.in. brak daniny solidarnościowej i możliwość korzystniejszych rozliczeń z ZUS-em. Niemniej jednak, prowadzenie bieżącej działalności w formie spółki komandytowo akcyjnej nie jest proste, a jej założenie obwarowane jest wymogami szczególnymi (np. kapitał zakładowy minimalny wynoszący 50.000 zł).


Zaufali nam:


5/5 - (liczba głosów: 3)