Hanna Czupajło
|
28 lipca 2021
Spis treści

Od 2018 roku podmioty chcące prowadzić działalność na rynku usług płatniczych mają do wyboru nową formę organizacji. Mała Instytucja Płatnicza stanowi szybszą, tańszą i prostszą alternatywę dla Krajowej Instytucji Płatniczej. MIP może wykonywać większość do niedawna zastrzeżonych dla instytucji krajowych usług. Jej działalność nie jest jednak wolna od ograniczeń. Obok limitów transakcji czy limitu środków przechowywanych na rachunku użytkownika, działalność MIP jest ograniczona także terytorialnie. O limicie środków przechowywanych na koncie użytkownika pisaliśmy tutaj: „Limit środków na rachunku MIP„. Dzisiaj zastanowimy się, na jakim terytorium może działać Mała Instytucja Płatnicza?

Treść ograniczenia dla Małej Instytucji Płatniczej (MIP) w Ustawie o usługach płatniczych

Małe Instytucje Płatnicze zostały wprowadzone do Ustawy o usługach płatniczych w wyniku implementacji dyrektywy PSD2. Art. 32 dyrektywy przyznaje państwom członkowskim uprawnienie do wprowadzenia innej, ograniczonej kategorii dostawców usług płatniczych. Zgodnie z odpowiednią opcją krajową w tym zakresie, w Polsce działały już biura usług płatniczych. MIP jest w porównaniu do standardowej instytucji płatniczej działalnością ograniczoną. Jako działalność regulowana, wymaga spełnienia szczegółowych warunków.

Według art. 117f ust. 2 Ustawy o usługach płatniczych działalność w zakresie usług płatniczych w charakterze Małej Instytucji Płatniczej może być wykonywana wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten – w uproszczeniu – oznacza, że MIP obowiązana jest wykonywać wszystkie transakcje w całości na terytorium RP.

Mimo iż dyrektywa PSD2 nie wymagała tak dalece idącego ograniczenia terytorialnego, polski ustawodawca, implementując jej przepisy, ograniczył dopuszczalny terytorialny zakres działalności MIP do terytorium tylko i wyłącznie RP. Tak surowe ograniczenie może być odczytywane jako brak zaufania polskiego ustawodawcy do podmiotów rynkowych. Obostrzenie w praktyce powoduje, że jeżeli podmiot zamierza wykonywać transakcje międzynarodowe, musi ubiegać się o licencję Krajowej Instytucji Płatniczej. Uzyskanie statusu KIP jest zdecydowanie bardziej długotrwałe, kosztowne i sformalizowane.

Na czym polega ograniczenie dla MIP?

W praktyce art. 117f ust. 2 Ustawy o usługach płatniczych oznacza, że usługa płatnicza musi w całości być wykonana przez MIP na terytorium RP.

Co istotne:

  • usługa płatnicza nie może przekraczać granicy poprzez np. przelew transgraniczny,
  • MIP nie może prowadzić działalności w formie oddziału lub za pośrednictwem agenta w innym państwie członkowskim,
  • MIP może świadczyć usługi nierezydentom (czyli osobom zamieszkującym poza terytorium RP) pod warunkiem, że dostawca odbiorcy płatności świadczy usługi na rzecz danego nierezydenta na terytorium RP.

Prościej rzecz ujmując, zarówno bank płatnika (osoby składającej zlecenie płatnicze), bank dostawcy płatnika, bank dostawcy odbiorcy oraz bank samego odbiorcy (będącego odbiorcą środków pieniężnych stanowiących przedmiot transakcji płatniczej) muszą prowadzić swoją działalność na terytorium RP.

  • MIP może wykorzystywać jako partnerów outsourcingowych, np. dostawców usług chmury obliczeniowej z innych państw członkowskich czy też z państw spoza EOG.

Usługa płatnicza świadczona przez MIP musi więc być realizowana tylko poprzez transakcje krajowe i nie może uczestniczyć w transferze międzynarodowym. Do takiej działalności Dyrektywa PSD2 upoważnia tylko Krajową Instytucję Płatniczą.

Wpływ ograniczenia na działalność MIP

Ograniczenie terytorialne MIP okazuje się problematyczne dla podmiotów zagranicznych, które chciałyby rozpocząć działalność na rynku polskim. Zgodnie z Ustawą, podmiot taki nie może utworzyć swojego oddziału na terytorium RP i jako oddział działać w charakterze Małej Instytucji Płatniczej. Jego działalność, jak i siedziba zgłoszona o KNF musi znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Problematyczne jest to też dla podmiotów polskich chcących świadczyć usługi transakcji nieograniczonych terytorialnie (np. pomiędzy UK a PL).

Co grozi za nieprzestrzeganie ograniczenia dla MIP?

Hanna Czupajło

Planując działalność w charakterze MIP, należy pamiętać o tym, że organ nadzoru w pierwszej kolejności będzie analizował, czy dana działalność jest zgodna z przepisami. MIP jest obowiązana przekazać Urzędowi Komisji Nadzoru Finansowego oświadczenie o prowadzeniu działalności wyłącznie na terytorium RP. Jeżeli w wyniku kontroli okaże się, że oświadczenie zostało złożone niezgodnie ze stanem faktycznym, KNF może wydać decyzję o zakazie wykonywania działalności w charakterze MIP lub zastosować inne czynności nadzorcze, z karami administracyjnymi i wpisaniem na listę ostrzeżeń KNF włącznie.

Hanna Czupajło

Kancelaria Prawna RPMS