Filip Nowaczyk
|
8 lipca 2022
Spis treści

Prawo w przypadku problemów przy transporcie lotniczym stoi zdecydowanie po stronie pasażerów linii lotniczych. Uprawnienia osób fizycznych planujących podróż przy użyciu tego rodzaju transportu zostały uregulowane w aktach prawnych nawet na szczeblu UE. W najbliższym czasie z uwagi na spór pomiędzy Polską Agencją Żeglugi Powietrznej (PAŻP) a kontrolerami lotów przewiduje się utrudnienia na lotniskach, które mogą być spowodowane ograniczeniami w przestrzeni powietrznej. Jak w obliczu tych perturbacji będą kształtowały się prawa pasażerów linii lotniczych? Co na to prawo lotnicze?

Odszkodowanie za odwołany lot- zasady ogólne

W przypadku opóźnienia na lotnisku, czy odwołania lotu, pasażerom przysługują uprawnienia przewidziane m.in. w Rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającym wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład samolotu albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającym rozporządzenie (EWG) nr 295/91. Należą do nich:

  • zwrot ceny biletu lub zmiana terminu na najbliższy możliwy

  • zryczałtowane odszkodowanie za opóźniony lub odwołany lot

  • odszkodowanie w przypadku zagubienia bagażu

  • prawo do informacji, noclegu, ciepłego posiłku.

  • zwrot innych, uzasadnionych kosztów (np. hotelu czy dojazdu)..

W niniejszym tekście przyjrzyjmy się wyłącznie zasadom ogólny przyznawania odszkodowania za opóźniony lot. Odwołanie lotu rozumiane jest jako:

  1. zmiana pierwotnego rozkładu lotów i przeniesienia pasażera na inny planowy lot przez linię lotniczą,

  2. gdy samolot wystartował, ale potem powrócił lotnisko odlotu, a pasażer został przeniesiony na inny lot,

  3. pasażer przylatuje do portu lotniczego, który nie odpowiada portowi lotniczemu wskazanemu na bilecie jako miejsce docelowe, chyba że pasażer zaakceptował zmianę planu podróży lub port lotniczy przylotu i port lotniczy pierwotnego miejsca docelowego obsługują loty do tego samego miasta lub regionu.

Ile wynoszą stawki zryczałtowanego odszkodowaniazaodwołanylot? Ustawodawca unijny powiązał je z długością lotu, mianowicie:

  • dla wszystkich lotów o długości do 1500 km: 250 €;

  • dla wszystkich lotów dłuższych niż 1500 km a mniejszych niż 3500 km, a jeżeli oba lotniska znajdują się na terenie UE – także dla lotów powyżej 3500 km: 400 €;

  • dla wszystkich innych lotów niż te określone powyżej (czyli dla lotów o długości powyżej 3500 km w sytuacji gdy przynajmniej jedno z lotnisk znajduje się poza terytorium Unii Europejskiej): 600 €

Ponadto, pasażerom, których lot został odwołany, przysługuje zwrot kosztu biletu w terminie 7 dni, lub zmiana planu podróży, na porównywalnych warunkach do miejsca docelowego (w najwcześniejszym terminie lub późniejszym terminie, jeżeli jest on dogodny dla pasażera. Pasażerowie są także uprawnieni do posiłków i napojów na koszt linii lotniczej, noclegu (o ile to konieczne) czy rozmowy telefonicznej. Ważne jest, że uprawnienia podróżnych aktualizują się jeżeli nie zostaną oni poinformowani o odwołaniu lotu przynajmniej na dwa tygodnie przed planowanym terminem wylotu

Szerzej problematykę uprawnień pasażerów w przypadku opóźnienia czy odwołania lotu, a także utraty bagażu poruszamy w tym artykule:

Strajk kontrolerów a uprawnienia podróżnych

Osoby planujące podróż w kwietniu i maju 2022 roku nie mogą jednak spać spokojnie. Toczy się bowiem spór kontrolerów lotu z ich pracodawcą – PAŻP. Spór dotyczy zasad bezpieczeństwa panujących w przestrzeni powietrznej RP, oraz regulaminu wynagradzania i warunków pracy kontrolerów. O ile poinformowano w ostatnim czasie o przyjęciu przez PAŻP części postulatów kontrolerów lotu, o tyle pełne porozumienie nie zostało jeszcze zawarte.

Jaki może być skutek braku porozumienia? Na dzień sporządzania tego tekstu, zgodnie z doniesieniami prasowymi, PAŻP zaakceptował postulaty związane z poprawą bezpieczeństwa i na chwilę obecną ruch lotniczy odbywa się bez większych utrudnień. Nie można jednak wykluczyć, że strony nie dojdą ostatecznie do porozumienia, szczególnie w zakresie wynagrodzeń. Brak porozumienia i brak obsługi przestrzeni powietrznej może oznaczać masowe odwoływanie lotów na polskich lotniskach. Jaka będzie sytuacja pasażerów w przypadku odwołania lotów?

Przede wszystkim pasażerom będzie przysługiwał zwrot kosztów biletu lub zmiana terminu/daty wylotu, jeżeli pasażer wyrazi na to zgodę. Co z odszkodowaniem i dodatkowymi świadczeniami?

Kwestia w tym zakresie nie jest jednoznacznie rozstrzygnięta, bowiem sytuacja odwoływania lotów w związku z brakiem obsługi naziemnej jest precedensowa. Zgodnie z ww. Rozporządzeniem 261/2004 linia lotnicza nie ponosi odpowiedzialności za okoliczności, które pozostają poza ich wpływem. Do takich należą m.in. trudne warunki pogodowe, ale w ocenie niektórych brak wymaganej liczby kontrolerów lotu również będzie okolicznością, na którą linia lotnicza nie ma wpływu.

W praktyce oznacza to, że pasażerowie otrzymają wyłącznie zwrot kosztów biletu. Przestrzeń powietrzna nad Polską nie jest jednak zamknięta i brak jest opinii organów i orzeczeń sądów, zatem w przypadku odwołania lotu w związku z brakiem obsługi lotniska rekomendowana jest analiza najnowszego orzecznictwa i wytycznych. W razie problemów w analizie i odszukaniu takich orzeczeń (zarówno sądów polskich, ale także i opinii organów unijnych) nieodzowna może okazać się pomoc kancelarii prawnej.

Jak dochodzić odszkodowania?

Odszkodowanie za odwołany lot nie będzie uwzględniane automatycznie. Przewoźnik nie wypłaci odszkodowania bez stosownego wniosku osoby uprawnionej. W celu otrzymania odszkodowania pasażer powinien złożyć przewoźnikowi reklamację i w razie konieczności udowodnić dodatkowe okoliczności (np. poniesione koszty dojazdu czy noclegu). Co więcej, na chwilę obecną nie jest jasne czy odszkodowanie powinno być dochodzone od przewoźnika czy od skarbu państwa, bowiem to ten drugi ponosi odpowiedzialność za działanie PAŻP-u.

W celu dochodzenia odszkodowania najlepiej zastosować się do procedur przewoźnika – może to znacznie usprawnić procedurę. Niemniej jednak w razie problemów pomocne może być skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika, który może nie tylko sporządzić reklamację, ale także prowadzić w Państwa imieniu późniejszą korespondencję.

Warto nadmienić, że w przypadku dochodzenia roszczeń, które będą powiązane z odwołaniem lotu, w związku z brakiem odpowiedniej obsady wieży kontrolnej będzie trzeba ocenić aktualną linię orzeczniczą (celem oceny, czy aktualne interpretacje umożliwiają na wystosowanie roszczenia o odszkodowanie i przeciwko komu ma ono być wystosowane.).

Podsumowanie

Co do zasady pasażerom linii lotniczych przysługuje zwrot kosztów biletu (z pewnymi wyjątkami), odszkodowanie za odwołany lot i inne, “poboczne” świadczenia od przewoźnika. Uprawnienia pasażerów aktualizują się m.in. w sytuacji tzw. overbookingu, przy czym należy mieć na uwadze, że odwołanie lotu z uwagi na brak kontrolerów lotu może być uznawane za okoliczność, za którą przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności. W takiej sytuacji klientom będzie przysługiwał tylko zwrot kosztów biletu albo zmiana terminu na najbliższy możliwy lub późniejszy, jeżeli jest dogodny dla pasażera.

Wykładnia w tym zakresie może jednak ulec zmianie. Może okazać się, że za odwołany lot przez strajk kontrolerów ostatecznie odszkodowanie będzie przysługiwało.



Zaufali nam:


5/5 - (liczba głosów: 1)