Hanna Czupajło
|
23 lipca 2021
Spis treści

Ustawa o usługach płatniczych przewiduje szereg ograniczeń działalności Małej Instytucji Płatniczej. Są one znaczące w porównaniu do Krajowej Instytucji Płatniczej. Ograniczenia dotyczą rodzajów usług, które MIP może świadczyć, zakresu terytorialnego działalności MIP-ów oraz transakcji, jakie mogą realizować. O ograniczeniu dot. zakresu terytorialnego działania Małej Instytucji Płatniczej również pisaliśmy na naszym blogu. Dziś poświęcimy trochę uwagi kontrowersyjnemu limitowi 2000 euro na rachunku płatniczym użytkownika.

Na czym polega ograniczenie dla Małej Instytucji Płatniczej?

Mała instytucja płatnicza w stosunku do jednego użytkownika nie może przechowywać kwoty większej niż równowartość 2000 euro. W przypadku usług adresowanych do konsumentów kwota 2000 euro nie stanowi poważnego problemu. Tak nisko ustanowiony limit nie sprawdza się jednak u podmiotów chcących oferować swoje usługi przedsiębiorcom. Kwota mniejsza niż 10.000 zł uniemożliwia wówczas MIP opracowanie funkcjonalnych rozwiązań, które rzeczywiście byłyby konkurencją dla usług Krajowych Instytucji Płatniczych, czy banków. Tak skrajnie niski limit sprawia, że niektóre rodzaje usług finansowych, takie jak m.inn. acquiring stają się dla MIP w praktyce w ogóle niemożliwe. Limit wprowadzony przez polskiego ustawodawcę jest wśród praktyków i teoretyków prawa negatywnie oceniany. Co ciekawe, żadne inne państwo członkowskie nie zdecydowało się wprowadziło w stosunku do Małej Instytucji Płatniczej tak niskiego limitu. Nie wszystkie jednak prowadzone przez małą instytucję płatniczą rachunki będą rachunkami płatniczymi, w rozumieniu ustawy o usługach płatniczych. Często przy usłudze acquiringu rachunek prowadzony dla akceptanta przez agenta rozliczeniowego (małą instytucję płatniczą) nie będzie rachunkiem płatniczym.

Treść ograniczenia w Ustawie o usługach płatniczych

Ograniczenia kwotowe Małej Instytucji Płatniczej wynikają z Dyrektywy PSD2, czyli drugiej dyrektywy o usługach płatniczych oraz nowelizacji polskiej Ustawy o usługach płatniczych.

Wg art. 117h ust. 3 Ustawy o usługach płatniczych Mała instytucja płatnicza świadcząca usługę polegającą na przyjmowaniu wpłat gotówki i dokonywaniu wypłat gotówki z rachunku płatniczego oraz wszelkie działania niezbędne do prowadzenia rachunku, może przechowywać środki pieniężne użytkowników na rachunkach płatniczych użytkowników, przy czym łączna wysokość środków przyjętych dla jednego użytkownika w każdym czasie nie może przekroczyć równowartości w walucie polskiej 2000 euro. Równowartość kwoty w euro oblicza się przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez NBP, obowiązującego w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego miesiąc, dla którego oblicza się tę kwotę.

W związku z przytoczoną normą, MIP powinny:

wdrożyć mechanizmy uniemożliwiające wpłatę na rachunek użytkownika środków w kwotach przewyższających ten limit,

● wdrożyć mechanizmy uniemożliwiające wpłatę na rachunek użytkownika środków w kwotach, które przekraczałyby ten limit łącznie z kwotami środków przechowywanych na rachunku lub innych rachunkach tego użytkownika w danym MIP.

Zgodnie z przytoczonym przepisem, limit 2000 euro dotyczy nie tylko pojedynczego rachunku użytkownika w MIP, ale stanowi ogólny, łączny limit, który nie może zostać przekroczony po zsumowaniu środków na wszystkich rachunkach danego użytkownika w danym MIP.

Wg. ustawy o Usługach płatniczych rachunek płatniczy to rachunek prowadzony dla jednego lub większej liczby użytkowników służący do wykonywania transakcji płatniczych, przy czym przez rachunek płatniczy rozumie się także rachunek bankowy oraz rachunek członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jeżeli rachunki te służą do wykonywania transakcji płatniczych

Wpływ ograniczenia na działalność Małych Instytucji Płatniczych (MIP)

Limit środków przechowywanych na rachunkach jednego użytkownika wynoszący 2000 euro to limit bardzo niski. Działalność Małych Instytucji Płatniczych oferujących swoje usługi przedsiębiorcom jest w związku z nim poważnie utrudniona. Weźmy na przykład usługę acquiringu, czyli tzw. dostawcy rozliczeniowego lub usługę bramek płatniczych. MIPy teoretycznie mogą tego rodzaju usługi oferować. Na teorii jednak w wielu przypadkach się skończy, ponieważ tak niski limit może zostać wyczerpany nawet podczas jednej wpłaty na rzecz użytkownika będącego przedsiębiorcą. W większości branży takich jak np. branża budowlana czy motoryzacyjna wysokość dokonywanych wpłat znacznie przekracza limit. Około 9.000 zł to często jednostkowa cena np. sprzętów elektronicznych. W związku z tym przedsiębiorca nie będzie mógł swobodnie wykorzystać takiego rachunku dla e-commerce, a przez to funkcjonalność rynkowa MIP jest zmniejszona.

Regulacja art. 117h ust. 3 Ustawy o usługach płatniczych powoduje, mająca swoje źródło w wiele podmiotów rezygnuje z ubiegania się o licencję MIP i jest zmuszona starać się o uzyskanie licencji KIP, co jest o wiele bardziej długotrwałe.

Jak w takim razie rozumieć pojęcie rachunku płatniczego?

Limit 2000 euro dotyczy tylko środków na rachunku płatniczym, a nie tych środków, które dopiero zostaną przekazane użytkownikowi w terminie ustawowym, czyli tzw. środków w locie. Najczęściej są to środki, których termin przekazania jest określony jako D+1, czyli do końca następnego dnia roboczego. Warto podkreślić, że jest to limit łączny, który nie może zostać przekroczony po zsumowaniu środków na wszystkich rachunkach danego użytkownika w danym MIP. Rozwiązaniem, które mogłoby posłużyć w celu zachowania limitu mógłby być system automatycznie wypłacający użytkownikowi nadmiar środków zgromadzonych na rachunku, który jednocześnie nie dopuszczałby do wpłat przekraczających limit.

Co grozi za nieprzestrzeganie limitu dla rachunku płatniczego?

Hanna Czupajło

MIP ma obowiązek przekazać do Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego stosowne oświadczenie o przekroczeniu limitu środków przekazywanych na rachunkach płatniczych dla jednego użytkownika.

Przepis ograniczający wysokość środków przechowywanych na rachunkach płatniczych użytkowników jest surowo egzekwowany. Niedostosowanie się do wymogu może pociągnąć za sobą poważne konsekwencje, a nawet prowadzić do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 150 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, czyli prowadzenie działalności bez uprawnienia. Inną konsekwencją jest wpisanie na prowadzoną przez Komisję Nadzoru Finansowego listę ostrzeżeń publicznych. W odróżnieniu od limitu wolumenu łącznego transakcji, po którego przekroczeniu Mała Instytucja Płatnicza może wnioskować o licencję Krajowej Instytucji Płatniczej i dalej działać, limit środków przechowywanych na rachunkach płatniczych użytkowników nie może być w żaden sposób sanowany.

Hanna Czupajło

Kancelaria Prawna RPMS