Mikołaj Janczyk
|
6 lipca 2021

Spis treści

Likwidacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi długotrwały i sformalizowany proces. Ze względu na swój charakter i wieloetapowość procesu likwidacji, konieczne jest podążanie wedle ściśle określonych regulacji, aż do momentu wykreślenia spółki z rejestru. Poniżej postaramy się przedstawić jak wygląda taki proces, jak się do niego przygotować oraz jakie są jego koszty.

Rozwiązanie spółki z o.o. w organizacji

Na początku, każda sp. z o.o. ma formę w organizacji, jest to kolejny etap w procesie formowania nowej spółki, po zawarciu umowy, ale przed jej wpisaniem do KRS. tym etapie może już posiadać swoje organy i może na tym etapie prowadzić działalność w pełnym zakresie.

Co do zasady spółkę z o.o. w organizacji można rozwiązać w różny sposób, w zależności od tego na jakim etapie „uformowania” ta spółka się znajduje. Spółkę z o.o. „w organizacji” rozwiązuje się stosując odpowiednie przepisy dotyczące likwidacji sp. z o.o., następuję to po likwidacji prowadzonej w formie uproszczonej albo pełnej. Istotą uproszczonego postępowania likwidacyjnego jest niezwłoczne dokonanie rozliczeń ze wspólnikami z wniesionych wkładów i pokrycia wierzytelności wierzycieli.

Co do zasady jest to możliwe jedynie na wczesnym etapie formowania spółki, bo tylko wtedy będzie można dokonać ww. rozliczeń. Momentem rozwiązanie spółki z o.o. będzie zatem chwila ostatniej wypłaty lub decyzji o zaspokojeniu lub zabezpieczeniu, a takie postępowanie potwierdzone jest przez orzecznictwo. Jeśli spółka już jest na tyle rozwinięta, że jest to niemożliwe – to koniecznym jest prowadzenie pełnego postępowania likwidacyjnego z poniżej przedstawionymi różnicami:

Likwidatorami spółki z o.o. są członkowie zarządu o ile spółka zdążyła już powołać zarząd. W przeciwnym wypadku, likwidatorów ustanowi zgromadzenie wspólników albo sąd rejestrowy. Obowiązkiem likwidatorów jest jednokrotne ogłoszenie o otwarciu likwidacji z jednoczesnym wezwaniem wierzycieli spółki do zgłaszania ich wierzytelności w ciągu jednego miesiąca od dnia ogłoszenia. Spółka może znajdować się w organizacji jedynie przez sześć miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki, po tym okresie zostaje rozwiązana z mocy prawa.

Przyczyny rozwiązania spółki z o.o.

Pierwszym krokiem jest wystąpienie konkretnych okoliczności, powodujących rozpoczęcie procesu rozwiązywania spółki z o.o. Ustawodawca określił katalog okoliczności wymienionych bezpośrednio w art. 270 k.s.h., a takimi przyczynami są:

1. Przyczyny przewidziane w umowie spółki – zawierające zespół okoliczności, które w razie wystąpienia, automatycznie będą rozpoczynać proces rozwiązywania się spółki, bez żadnych dodatkowych interakcji. Kodeks nie reguluję tej materii zatem można założyć, że wspólnicy mają w tym względzie całkowitą dowolność, np. koniec terminu, na jaki wspólnicy zdecydowali się powołać spółkę z o.o. – Największą zaletą zawarcia takich postanowień podczas sporządzania umowy jest to, że taki proces rozpoczyna się automatycznie, bez konieczności dodatkowej ingerencji.

2. Uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki – na każdym etapie działania spółki wspólnicy mogą podjąć uchwałę o jej rozwiązaniu. W chwili podjęcia uchwały otwiera się likwidacja sp. z o.o. Aby uchwała była ważna wymagana jest kwalifikowana większości dwóch trzecich głosów, a sam protokół musi być sporządzony w formie aktu notarialnego.

3. Ogłoszenie upadłości przez spółkę – ogłoszenie rozpoczęcia procesu upadłościowego jest konieczną czynnością, której niewykonanie wiązać się będzie z odpowiedzialnością karną lub administracyjną członków zarządu. Procedura została uregulowana w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze. Zgodnie z ustawą, ogłoszenie upadłości możliwe jest tylko i wyłącznie wówczas, gdy spółka stała się niewypłacalna – utraciła zdolność regulowania swoich zobowiązań finansowych. O niewypłacalności mówi się również wówczas, gdy wysokość zobowiązań spółki przekracza wartość jej majątku przez okres przekraczający 24 miesiące.

4. Sądowe rozwiązanie spółki za pomocą wyroku – dotyczy okoliczności, w których Sąd Rejonowy jest zobowiązany na żądanie wspólnika lub członka organu spółki rozwiązać spółkę. Zastosowanie tej metody wymaga wystąpienia okoliczności, dodatkowych przesłanek wskazanych wprost w przepisach:

– trwałe uniemożliwienie osiągnięcia celu spółki.

– ważne przyczyny wywołane stosunkami w spółce.

– żądanie oznaczonego w odrębnej ustawie organu państwowego, jeżeli działalność spółki naruszała prawo lub zagrażała interesowi publicznemu.

W takim wypadku sąd może wydać wyroku nakazujący natychmiastowe rozpoczęcie procesu likwidacji spółki.

5. Inne sytuacje przewidziane prawem. Są to konkretne sytuacje mające na przykład, kiedy dochodzi do łączenia się spółek.

Kim są likwidatorzy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ?

Co do zasady likwidatorami spółki z o.o. są członkowie zarządu – zatem muszą być to osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, a także nie zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za ściśle określone w przepisach przestępstwa gospodarcze. Mandaty członków zarządu i likwidatorów wygasają z momentem wykreślenia spółki. Likwidatorzy są wskazywani w zgłoszeniu składanym do właściwego sądu rejonowego o otwarciu likwidacji. Na mocy uchwały wspólników, likwidatorem może zostać również osoba trzecia.

Kompetencje likwidatorów sp. z o.o. co do zasady nie różnią się nadto od uprawnień członków zarządu, a zatem co do zasady uprawnieni są do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji. W przypadku, w którym egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, to zgodnie z art. 299 k.s.h. za jej zobowiązania odpowiadać będą swoim majątkiem solidarnie także likwidatorzy, obok członków zarządu. Z odpowiedzialności tej mogą się zwolnić tylko jeżeli wykażą, że we właściwym czasie zgłosili wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z winy likwidatorów, czy też, że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wierzyciel nie poniósł szkody.

Otwarcie likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Pierwszym obowiązkiem likwidatorów sp. z o.o. jest – sformułowanie zgłoszenia o otwarciu likwidacji w ciągu 7 dni od dnia powzięcia uchwały do właściwego Sądu Rejestrowego. Monitor Sądowy i Gospodarczy jest publikowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości, przez co procedura składania wniosków o publikację ogłoszeń jest sformalizowana i również w tym wypadku jest możliwe reprezentowanie spółki przez profesjonalnego pełnomocnika. W samym ogłoszeniu w MSiG wzywani są też wszyscy wierzyciele spółki do zgłoszenia ich wierzytelności w terminie 3 miesięcy od dnia publikacji ogłoszenia. Okresu tego nie można skrócić.

Rozpoczęcie postępowania likwidacyjnego w spółce nie powoduje automatycznie, że wierzytelności stają się wymagalne. Wobec czego, zgodnie z wykładnią art. 285 k.s.h., sumy potrzebne do zaspokojenia lub zabezpieczenia znanych spółce wierzycieli, którzy się nie zgłosili lub których wierzytelności nie są wymagalne albo są sporne, należy złożyć do depozytu sądowego. Jeśli wierzyciel przegapi termin na zgłoszenie wierzytelności to staje się tzw. „nieujawnionym wierzycielem” oznacza to zgodnie z art. 287 k.s.h., że nadal będzie mógł dochodzić swojego zobowiązania, ale jedynie do wysokości jeszcze niepodzielonego majątku spółki. Ponadto, wspólnicy, którzy w dobrej wierze otrzymali przypadającą na nich część majątku, nie są zobowiązani do jej zwrotu w celu pokrycia należności nieujawnionych wierzycieli.

Z formalnego punktu widzenia, warto dodać, iż, skutkiem wpisu do KRS będzie dodanie dopisku „w likwidacji” obok nazwy spółki w rejestrach. Jak i zostaną wykreślone informacje o osobach wchodzących do zarządu spółki, wykreślenie informacji o prokurentach spółki, a także wpisanie danych likwidatorów oraz sposobu reprezentacji spółki przez likwidatorów.

Bilans likwidacyjny w spółce z o.o.

Zadaniem likwidatorów spółki z o.o. jest wykonanie bilansu likwidacyjnego, muszą go wykonać w ciągu 15 dni od dnia otwarcia likwidacji. Bilans ten zawiera wszystkie składniki aktywów według ich wartości zbywczej. Jest to metoda wskazana wprost w KSH, dlatego nie ma możliwość przyjęcia innej, bardziej korzystnej dla wspólników metody wyceny. Co do zasady, bilans likwidacyjny sporządza się na dzień otwarcia likwidacji. Jeżeli likwidacja trwa na przełomie roku, należy go sporządzić na dzień 31 grudnia każdego roku trwania likwidacji. Bilanse te należy składać wspólnikom po zakończeniu każdego roku likwidacji. Ostatni bilans likwidacyjny sporządza się na dzień poprzedzający podział między wspólników majątku pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli.

Czynności likwidacyjne w spółce z o.o.

Skutkiem rozpoczęcia likwidacji jest zmiana celu istnienia spółki, ponieważ głównym celem takie spółki z o.o. nie jest już dążenie do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, a jak najszybsze zakończenie działalności. Likwidatorzy po dopełnieniu czynności formalnych będą mogli przejść do czynności likwidatorskich – zakończenie bieżących interesów spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki. Likwidatorzy spółki mogą wykonywać jedynie czynności konieczne do zakończenia spraw będących w toku, nawet jeśli oznacza to rozpoczęcie nowych świadczeń. Warto zauważyć, że na tym etapie powinno również dojść do zaspokojenia wierzycieli. Sumy potrzebne do zaspokojenia lub zabezpieczenia interesu takich wierzycieli, należy złożyć do depozytu sądowego.

Zakończenie działalności spółki

Kiedy wszystkie powyżej opisane czynności zostaną wykonane, upłynie termin na otrzymanie wierzytelności przez wierzycieli to wspólnicy przejdą do podziału pozostałego wówczas majątku. Zgodnie z art. 286 § 1 k.s.h. nie może to jednak nastąpić przed upływem sześciomiesięcznego terminu wymienionego w ustawie. Termin ten liczy się od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o otwarciu likwidacji, a w przypadku, kiedy zgodnie z umową ogłoszenie ukazało się w innym piśmie, wówczas od daty późniejszego ogłoszenia. Co do zasady – pozostały majątek dzieli się między wspólników w stosunku do ich udziałów, natomiast w umowie spółki mogą zostać określone inne zasady podziału majątku.

Uprzywilejowanie w umowie określonych udziałów co do uczestniczenia w podziale majątku w przypadku likwidacji spółki oznacza, iż wspólnicy powinni szczegółowo określić – na czym takie uprzywilejowanie udziałów ma polegać – przede wszystkim uprzywilejowanie może polegać na przyznaniu wspólnikowi prawa do uczestniczenia w podziale majątku spółki w większym stopniu, niż wynikałoby to z proporcjonalnego podziału, innym rodzajem uprzywilejowania jest przyznanie wspólnikowi określonej kwoty opartej na wartości udziałów, niezależnie od rozliczeń z wierzycielami spółki.

Zamknięcie likwidacji spółki

Likwidatorzy spółki z o.o. sporządzają sprawozdanie dotyczące podziału pozostałego majątku między wszystkich wspólników. Następnie w trakcie zgromadzenia wspólników, likwidatorzy przedstawiają sprawozdanie, które musi zostać zatwierdzone uchwałą, jednocześnie zamykając likwidację spółki z o.o.

Przy zatwierdzeniu sprawozdania likwidacyjnego wspólnicy powinni wyznaczyć osobę, której zostaną oddane na przechowanie księgi i dokumenty rozwiązanej spółki. W przypadku braku takiego wskazania, przechowawcę wyznaczy sąd rejestrowy. Etapem kończącym proces likwidacji spółki z o.o. jest złożenie wniosku do sądu rejestrowego o wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców KRS. Rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia spółki z rejestru przedsiębiorców KRS.

Koszty likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Mikołaj Janczyk

Likwidacja niesie za sobą oczywiście dodatkowe koszty, postanowiliśmy przygotować uśredniony kosztorys procesu likwidacyjnego dla spółki z o.o. o kapitale zakładowym 50.000,00 zł.

– uchwała o likwidacji podjęta w formie aktu notarialnego – ok. 800,00 zł

– koszty wypisów z protokołu zgromadzenia wspólników – 100,00 -150,00 zł

– zgłoszenie otwarcia likwidacji do KRS – 250,00 zł (200,00 zł online)

– ogłoszenie o otwarciu likwidacji w MSiG – 100,00 zł

– wezwanie wierzycieli do zgłaszania wierzytelności – 300,00 – 600,00 zł

– opłata sądowa za wykreślenia likwidowanej spółki z o.o. z KRS – 300,00 zł

– opłata za zamieszczenia w MSiG ogłoszenia o likwidacji spółki – 100,00 zł

Mikołaj Jankowski

Kancelaria Prawna RPMS




Zaufali nam: