Kontrahent nie zapłacił faktury. Jak rozliczyć podatek VAT i podatek dochodowy?

Polskie firmy są obciążone podatkiem dochodowym, niektóre z nich również podatkiem VAT. Niestety, nawet jeżeli faktura nie zostanie uregulowana przez ich kontrahenta, nadal są zobowiązane do opłacenia wynikających z niej podatków. Jednak prawo przewiduje pewne udogodnienie finansowe dla przedsiębiorców, którzy mają problem z odzyskaniem wierzytelności. Jeśli nie otrzymają zapłaty na czas, mogą skorzystać z tzw. ulgi za złe długi.

W podatku VAT mechanizm ten jest stosowany już od wielu lat, a w przypadku podatku dochodowego PIT i CIT dopiero od 1 stycznia 2020.

Na czym polega ten rodzaj ulgi i jakie warunki trzeba spełnić, aby z niego skorzystać?

Czym jest ulga za złe długi w VAT?

Na taką formę pomocy decydują się przede wszystkim ci przedsiębiorcy, którzy mają notoryczne problemy z dłużnikami. Chociaż w sytuacji, w której kontrahent nie zapłaci terminowo i tak są zobowiązani uregulować podatek VAT, to w niektórych przypadkach mogą ubiegać się o jego odzyskanie. Określa się to właśnie mianem ulgi za złe długi. Z tej opcji skorzystamy, jeżeli:

  • Od upływu terminu płatności minęło 90 dni (data musi być ustalona pisemnie – na fakturze lub w umowie);

  • Od dnia wystawienia faktury nie minęły 2 lata (licząc od końca roku, w którym ją wystawiono);

  • Sprzedaży dokonano na rzecz czynnego podatnika VAT. Co ważniejsze, nie może być to podatnik w stanie upadłości lub likwidacji, a jego sytuacja musi być aktualna na dzień przed złożeniem wniosku o ulgę.

Jak widać, nie odzyskamy VAT-u, jeżeli nie dotrzymamy określonych terminów, oraz w sytuacji, w której klient nie jest czynnym podatnikiem VAT (np. nie prowadzi działalności gospodarczej).

Jak odzyskać zapłacony podatek, jeżeli jednak spełniamy powyższe warunki?

Po pierwsze, w rejestrze sprzedaży wpisujemy wartość VAT należnego od nieopłaconej wierzytelności na minus, w efekcie zmniejszając wartość deklarowanego podatku. Później zaznaczamy „tak” w pozycji nr 69 deklaracji VAT-7(19) / VAT-7K(13).

Na końcu dołączamy do deklaracji załącznik VAT-ZD, wpisując w nim wartość podatku po korekcie oraz dane kontrahenta. Formularz należy dostarczyć do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Czy warto przejść przez te formalności? Zdecydowanie tak. Oszczędności mogą być bardzo duże, zwłaszcza gdy borykamy się z dużą liczbą nieopłaconych faktur. Nie trzeba przy tym informować dłużnika o fakcie skorzystania z takiej ulgi.

AdobeStock_201457546_min

Czym jest ulga za złe długi w podatku dochodowym?

Od 1 stycznia 2020 roku ulgę za złe długi stosuje się również w podatku dochodowym. Takie prawo obejmuje te faktury, których termin płatności minął po 31 grudnia 2019 i nie zostały one od tej daty uregulowane lub zbyte przez okres 90 dni.

Co istotne, ten rodzaj ulgi, w odróżnieniu od VAT-u, dotyczy nie tylko podatku dochodowego od osób prawnych, czyli CIT, ale też od osób fizycznych (PIT). Oprócz tego mogą skorzystać z niej również osoby fizyczne na ryczałcie ewidencjonowanym.


Warunki otrzymania ulgi:

  • Dłużnik nie jest w trakcie likwidacji, postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego.

  • Od wystawienia dokumentu (faktury, rachunku) nie minęły 2 lata. Czas ten liczymy od końca roku, w którym wystawiono fakturę (jeżeli jest ich kilka – pod uwagę brana jest ta ostatnia).

  • Przychody z transakcji, której dotyczy ulga za złe długi, podlegają opodatkowaniu w Polsce. Oprócz tego faktura musi uwzględniać transakcję handlową podatników realizowaną w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, przy czym podmioty te nie mogą być ze sobą powiązane.

Efekty ulgi za złe długi w podatku dochodowym wierzyciela

of4

W rezultacie, z ulgą za złe długi można zastosować w zeznaniu rocznym jedną z poniższych opcji:

  • Zwiększyć podstawę podatku dochodowego w kosztach o kwotę nieopłaconego zobowiązania;

  • Zmniejszyć podstawę podatku dochodowego w przychodach o kwotę nieopłaconego zobowiązania.

Trzeba zaznaczyć, że chodzi wyłącznie o te należności, których nie uregulowano w ciągu 90 dni licząc od dnia następującego po terminie płatności na fakturze, umowie lub rachunku. Aby ulga została udzielona, w chwili złożenia zeznania płatność nie może zostać zbyta lub uregulowana.

Ulga za złe długi, a spłata wierzytelności

Może się zdarzyć, że po upływie roku podatkowego, w którym skorzystano z ulgi za złe długi, dojdzie do uregulowania płatności przez dłużnika. Wtedy sprzedawca musi zwiększyć podstawę opodatkowania o kwotę netto uzyskanej zapłaty w tym czasie, w którym ją otrzymał. Za to gdy poniósł stratę w konkretnym roku podatkowym, powinien pomniejszyć ją o tę wartość.

Dłużnik może również zwiększyć stratę albo zmniejszyć podstawę opodatkowania, jeżeli wystąpiła ona w konkretnym roku podatkowym. Mimo to w sytuacji, w której podstawa będzie mniejsza niż suma spłaconego zadłużenia, może pomniejszyć ją tylko do wysokości tej kwoty.

 

 

Marcin Staniszewski

Radca Prawny

Kancelaria prawna RPMS

Marcin Staniszewski Prawnik Kancelaria Prawna RPMS
Masz pytania lub potrzebujesz pomocy ?
Daj nam znać w sekcji komentarz poniżej lub poprzez FORMULARZ KONTAKTOWY

Pozostałe artykuły

Zostaw komentarz

Translate »