Prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce może stanowić podstawę do uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy. W praktyce jednak samo założenie firmy lub objęcie funkcji członka zarządu nie gwarantuje pozytywnej decyzji. Organ bada przede wszystkim, czy działalność jest rzeczywiście prowadzona oraz czy spełnia przesłanki określone w ustawie o cudzoziemcach. Choć przepisy wskazują podstawowe wymagania, praktyka urzędów wojewódzkich pokazuje, że przedsiębiorcy często muszą wykazać znacznie więcej niż tylko fakt rejestracji działalności.
W tym artykule przeczytasz:
- kto może ubiegać się o kartę pobytu jako przedsiębiorca;
- jakie dokumenty i dowody warto przygotować;
- jak urząd ocenia prowadzoną działalność;
- jak przebiega postępowanie o wydanie karty pobytu;
- jakie błędy najczęściej prowadzą do odmowy wydania zezwolenia.
Kto może ubiegać się o zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie prowadzenia działalności gospodarczej?
Zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej jest przeznaczone dla cudzoziemców spoza UE/EOG, których celem jest pobyt czasowy w celu wykonywania działalności gospodarczej w Polsce zgodnie z obowiązującymi przepisami. W praktyce nie dotyczy to wyłącznie osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą.
O taką formę legalizacji pobytu mogą ubiegać się również osoby prowadzące działalność poprzez spółki prawa handlowego, w szczególności członkowie zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółek akcyjnych posiadający udziały albo akcje, osoby, które pełnisz funkcję w zarządzie spółki lub działają w charakterze prokurenta, komplementariusze odpowiedzialni za prowadzenie spraw spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, a także prokurenci prowadzący sprawy przedsiębiorcy. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny, ponieważ sam fakt pełnienia określonej funkcji w zarządzie danej spółki nie przesądza jeszcze o możliwości uzyskania zezwolenia. Samo pełnienie funkcji w zarządzie spółki nie wystarcza automatycznie do uzyskania jednolitego zezwolenia.
W pierwszej kolejności warto również upewnić się, że cudzoziemiec w ogóle może prowadzić działalność gospodarczą w Polsce w wybranej formie. Zakres uprawnień zależy od obywatelstwa, tytułu pobytowego oraz przepisów regulujących zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej przez cudzoziemców. W praktyce prowadzenie działalności gospodarczej oznacza realne wykonywanie działalności zarobkowej, a nie wyłącznie rejestrację podmiotu dla celu prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli planujesz nabyć udziały innej spółki, warto ocenić, czy taka zmiana nie wpłynie na podstawę pobytu.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać kartę pobytu?
Podstawowe wymagania zostały określone w art. 142 ustawy o cudzoziemcach i dotyczą sytuacji, w której zezwolenie udzielane jest na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 3 miesiące. Oprócz spełnienia ogólnych warunków dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemiec powinien wykazać, że:
- posiada ubezpieczenie zdrowotne,
- dysponuje stabilnym i regularnym źródłem dochodu wystarczającym na utrzymanie siebie oraz członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu,
- a także ma zapewnione miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, np. na podstawie umowy najmu lub aktu własności.
Jeżeli wykonywanie określonej działalności wymaga uzyskania stosownych zezwoleń lub kwalifikacji zawodowych, konieczne jest również wykazanie, że zostały one spełnione.
Największe znaczenie ma jednak wykazanie, że prowadzona działalność gospodarcza spełnia jedną z przesłanek wskazanych w ustawie. Przedsiębiorca powinien udowodnić, że w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku osiągnął dochód nie niższy niż 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej albo zatrudniał – przez wymagany okres – co najmniej 2 pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony, którzy nie podlegają obowiązkowi uzyskania zezwolenia na pracę. Chodzi o 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto ustalaną według danych ogłaszanych przez prezesa głównego urzędu statystycznego za rok poprzedni. Dochód ten powinien zostać osiągnięty w roku poprzedzającym złożenie wniosku.
Ustawa przewiduje również trzecią możliwość. Jeżeli przedsiębiorstwo dopiero rozpoczyna działalność lub nie osiągnęło jeszcze wymaganych parametrów ekonomicznych, cudzoziemiec może wykazać, że w przyszłości spełni wskazane wyżej warunki dla celu prowadzenia działalności. W praktyce oznacza to konieczność przedstawienia dokumenty wskazujące możliwość spełnienia tych wymogów, w tym potencjału rozwoju firmy, środków na realizację celów oraz tego, że działalność będzie korzystna dla gospodarki, takich jak biznesplan, umowy z kontrahentami, dokumenty potwierdzające finansowanie inwestycji czy plan zatrudnienia pracowników.
To właśnie ta przesłanka ma szczególne znaczenie dla nowych przedsiębiorców. Urząd nie ocenia wyłącznie obecnej sytuacji firmy, lecz również jej rzeczywiste perspektywy rozwoju. Samo założenie spółki lub wpis do CEIDG nie będzie wystarczające, jeżeli z przedstawionej dokumentacji nie wynika, że działalność jest faktycznie prowadzona lub ma realne szanse osiągnąć wymagane rezultaty.
Jakie dokumenty należy przygotować?
Przygotowując wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, warto rozróżnić dwie grupy dokumentów. Pierwszą stanowią dokumenty formalne wymagane w każdej sprawie o zezwolenie na pobyt czasowy, natomiast drugą – dokumenty potwierdzające spełnienie przesłanek prowadzenia działalności gospodarczej. Podstawowe dokumenty obejmują więc część formalną i dowodową.
Do dokumentów formalnych należą przede wszystkim prawidłowo wypełniony wniosek, ważny dokument podróży w postaci skanów wszystkich stron, wymagana jest cyfrowa fotografia biometryczna wniosku, potwierdzenie wniesienia opłaty skarbowej 340 PLN oraz dokumenty potwierdzające posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego i miejsca zamieszkania. Jeżeli należy złożyć dokument sporządzony w języku obcym, trzeba dołączyć tłumaczenie przysięgłe na język polski. Wniosek o kartę pobytu składa się osobiście, a po pozytywnej decyzji wydawana jest karta pobytu ważna maksymalnie 3 lata; opłata za jej wydanie wynosi 100 zł.
Znacznie większe znaczenie praktyczne mają jednak dokumenty potwierdzające rzeczywiste prowadzenie działalności. W zależności od charakteru przedsiębiorstwa mogą to być dokumenty księgowe, deklaracje podatkowe, sprawozdania finansowe, wyciągi z rachunków bankowych, umowy z kontrahentami, faktury sprzedażowe, dokumenty dotyczące zatrudnienia pracowników czy potwierdzenia opłacania składek ZUS. Szczególnie istotna przy ocenie rzeczywistej skali biznesu jest analiza dokumentów finansowych firmy. Jeśli członek zarządu pobiera wynagrodzenie, pomocna może być również uchwała wspólników przyznająca honorarium.
W przypadku nowo utworzonych przedsiębiorstw szczególną rolę odgrywa dokumentacja pokazująca plan rozwoju działalności. Urzędy wojewódzkie często oczekują przedstawienia biznesplanu, informacji o planowanych inwestycjach, zawartych umowach handlowych lub innych dowodów wskazujących, że działalność nie została utworzona wyłącznie w celu uzyskania prawa pobytu.
Jak wygląda procedura uzyskania karty pobytu?
Uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej składa się z kilku etapów. Choć sama procedura jest uregulowana ustawowo, w praktyce wymaga odpowiedniego przygotowania dokumentacji i aktywnego udziału w postępowaniu – w tym również poprzez pełnomocnika.
- Przygotowanie dokumentów. Przed złożeniem wniosku należy zgromadzić dokumenty wymagane przez przepisy oraz materiały potwierdzające spełnienie ustawowych warunków. Na tym etapie warto zweryfikować kompletność dokumentacji; wypełnij wniosek i przygotuj podstawowe załączniki przed wysyłką przez system, ponieważ to właśnie braki formalne najczęściej wydłużają postępowanie.
- Złożenie wniosku. Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie przez MOS, czyli Moduł Obsługi Spraw, do właściwego wojewody, i powinieneś złożyć wniosek przed ostatnim dniem legalnego pobytu w Polsce. Formularz musi być podpisany przez cudzoziemca podpisem elektronicznym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a pełnomocnik nie zastąpi osobistego podpisania podpisem osobistym, jeśli urząd wymaga osobistego stawiennictwa. Podczas wizyty pobierane są odciski linii papilarnych, które zostaną wykorzystane do wydania karty pobytu.
Dla legalności pobytu znaczenie ma zarówno dnia złożenia wniosku, jak i dnia skutecznego złożenia wniosku.
- Weryfikacja formalna. W przypadku braków przedsiębiorca otrzyma wezwanie do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie; jeśli braki formalne uzupełnisz w terminie, zachowujesz skutki złożenia.
- Postępowanie dowodowe. Na tym etapie organ ocenia, czy przedsiębiorca spełnia ustawowe przesłanki uzyskania zezwolenia. W praktyce urząd może wezwać do przedstawienia dodatkowych dokumentów dotyczących działalności gospodarczej. Organ może żądać także składania zeznań potwierdzających okoliczności istotne dla sprawy.
- Wydanie decyzji. Po przeprowadzeniu postępowania wojewoda wydaje decyzję o udzieleniu lub odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Zezwolenie udzielane jest na okres nie dłuższy niż 3 lata. W przypadku decyzji odmownej cudzoziemiec ma prawo wnieść odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Po uzyskaniu decyzji pamiętaj, że poinformowanie wojewody o zakończeniu wykonywania działalności gospodarczej powinno nastąpić w ciągu 15 dni.
Warto pamiętać, że jeżeli wniosek został skutecznie złożony w okresie legalnego pobytu i nie zawiera braków formalnych, pobyt cudzoziemca w Polsce pozostaje legalny do czasu wydania decyzji ostatecznej. Nie oznacza to jednak automatycznego prawa do podróżowania po strefie Schengen.
Uzyskanie karty pobytu: najczęstsze błędy przedsiębiorców
Jednym z najczęstszych powodów problemów nie jest niespełnienie przesłanek ustawowych, lecz niewłaściwe przygotowanie materiału dowodowego. Wielu przedsiębiorców ogranicza się do przedstawienia dokumentów rejestrowych spółki lub wpisu do CEIDG, zakładając, że będzie to wystarczające do uzyskania pozytywnej decyzji. Tymczasem dla organu jest to jedynie potwierdzenie istnienia przedsiębiorstwa, a nie dowód rzeczywistego prowadzenia działalności. Częstym błędem jest też pomijanie dokumentów finansowych firmy oraz innych dowodów pokazujących realne wykonywanie biznesu.
W praktyce trudności pojawiają się również wtedy, gdy przedstawiona dokumentacja jest niespójna lub nie potwierdza deklarowanej skali działalności. Dotyczy to w szczególności nowych przedsiębiorstw, które nie osiągnęły jeszcze znaczących przychodów.
Nie można również bagatelizować wezwań kierowanych przez urząd. Niedotrzymanie terminu na uzupełnienie dokumentów lub przedstawienie niepełnych wyjaśnień może znacząco wydłużyć postępowanie, a w niektórych przypadkach doprowadzić do wydania decyzji odmownej. Nieskuteczna imieniu próby złożenia wniosku albo brak reakcji na wezwanie może dodatkowo wywołać poważne konsekwencje proceduralne.
Jeśli zależy Ci na szybkim rozpatrzeniu sprawy, warto powierzyć tę sprawę pełnomocnikowi, który przygotuje dokumentację w sposób kompleksowy już na etapie składania wniosku, zamiast ograniczać się wyłącznie do dokumentów wskazanych jako obowiązkowe. Jeżeli działa pełnomocnik, do wniosku warto dołączyć stosowne pełnomocnictwo, pamiętając jednak, że nie zastępuje ono czynności, które cudzoziemiec musi wykonać osobiście.
Jak kancelaria może pomóc?
Postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej wymaga nie tylko znajomości przepisów ustawy o cudzoziemcach, ale również odpowiedniego przygotowania materiału dowodowego. W kancelarii RPMS kompleksowo wspieramy cudzoziemców prowadzących biznes w Polsce oraz przedsiębiorców planujących rozpoczęcie działalności, zapewniając obsługę na każdym etapie postępowania.
W ramach naszej pomocy z zakresu prawa imigracyjnego oferujemy m.in.:
- analizę możliwości uzyskania karty pobytu oraz wybór właściwej podstawy legalizacji pobytu,
- doradztwo przy wyborze formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce,
- przygotowanie i weryfikację dokumentacji do wniosku,
- opracowanie strategii dowodowej oraz odpowiedzi na wezwania urzędu,
- reprezentację przed urzędami wojewódzkimi i Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców,
- sporządzanie odwołań od decyzji odmownych,
- bieżące doradztwo prawne dla cudzoziemców, wspólników i członków zarządów spółek.
Podsumowanie
Uzyskanie karty pobytu w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej wymaga wykazania znacznie więcej niż samego faktu rejestracji firmy. Kluczowe znaczenie ma spełnienie przesłanek określonych w art. 142 ustawy o cudzoziemcach oraz przedstawienie materiału dowodowego potwierdzającego, że firma rzeczywiście prowadzi działalność powierzenie sprawy wyspecjalizowanej kancelarii prawnej zwiększa szanse na sprawne przeprowadzenie postępowania i ogranicza ryzyko wydania decyzji odmownej.
FAQ
Czy założenie firmy wystarczy do uzyskania karty pobytu?
Nie. Należy wykazać, że działalność jest rzeczywiście prowadzona i spełnia warunki określone w ustawie.
Czy nowa firma może być podstawą uzyskania zezwolenia?
Tak, jeżeli przedsiębiorca wykaże, że działalność ma realne perspektywy rozwoju i będzie spełniała ustawowe wymagania. Urząd ocenia więc nie tylko obecny stan firmy, ale także dokumenty potwierdzające możliwość spełnienia tych warunków w przyszłości.
Jaki jest zakres uprawnień wynikających z tego zezwolenia?
Co do zasady udzielone zezwolenie uprawnia jednocześnie do pobytu zgodnego z celem wskazanym we wniosku, ale nie zastępuje innych wymaganych podstaw, jeśli cudzoziemiec działa poza tym zakresem.




