Rozpoczęcie działalności dewizowej wymaga spełnienia wielu warunków, które zostały rozproszone w kilku aktach prawnych. Jeśli rozważasz otwarcie kantoru wymiany walut lub biznesu zajmującego się obrotem złotem inwestycyjnym, trzeba się do tego dobrze przygotować. Przeczytaj, o czym należy pamiętać.
W tym artykule przeczytasz o:
- Działalności dewizowej – co to takiego i kto może ją prowadzić?
- Różnicach w wymaganiach dla klasycznego kantoru a kantoru online.
- Wymaganiach dla działalności dewizowej.
Na czym polega działalność dewizowa w zakresie wartości dewizowych?
Działalność dewizowa została uregulowana w ustawie prawo dewizowe. Pod tym pojęciem – zgodnie z art. 1 prawa dewizowego należy rozumieć obrót dewizowy z zagranicą oraz obrót wartościami dewizowymi w kraju, a także działalność gospodarczą w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych oraz pośrednictwa w ich kupnie i sprzedaży.
Wartości dewizowe to zagraniczne środki płatnicze (waluty obce i dewizy – papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych) oraz złoto dewizowe i platyna dewizowa. Z kolei obrót dewizowy obejmuje czynności mające za przedmiot obce zagraniczne środki płatnicze, które polegają na:
- dokonywaniu między rezydentem i nierezydentem rozliczeń pieniężnych,
- zawarciu umowy lub dokonaniu innej czynności prawnej, powodującej lub mogącej powodować przeniesienie między rezydentami rzeczy lub prawa albo zmierzającej do wykonywania takiej umowy,
- dokonywaniu wywozu, przekazywaniu oraz wysyłaniu za granicę wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych, a także dokonywaniu ich przywozu, przekazywanie oraz nadsyłanie z zagranicy do kraju.
Jeśli Twój biznes ma polegać na pośrednictwie w obrocie walutami obcymi lub metalami szlachetnymi, istnieje spora szansa, że zostanie on zakwalifikowany właśnie jako działalność dewizowa.
Kantor klasyczny vs kantor internetowy a działalność dewizowa i zagraniczne środki płatnicze
Warto pamiętać, że między klasycznym kantorem wymiany walut a kantorem online istnieją spore różnice, jeśli chodzi o wymagania legislacyjne. Zwykły kantor wymiany walut – stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 19 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 8, 12 i 10 prawa dewizowego – obraca wyłącznie metalami szlachetnymi, banknotami i monetami, czyli aktywami w formie fizycznej.
W przypadku kantorów internetowych przedsiębiorca nie zakupuje waluty we własnym imieniu, ale prowadzi rachunki bankowe. Cała operacja wymiany waluty polega na zleceniu przelewu na rachunek kantoru, przewalutowaniu kwoty przez bank, a następnie przekazaniu przez przedsiębiorcę określonej kwoty w innym środku płatniczym na rachunek klienta. Obrót środkami odbywa się więc wyłącznie online.
O ile jednak kantor internetowy „ucieka” spod regulacji ustawy prawo dewizowe i nadzoru prezesa NBP, może dostać się pod nadzór Prezesa KNF jako instytucja płatnicza, jeżeli świadczy usługi:
- przyjmowania wpłat gotówki i dokonywania wypłat gotówki z rachunku płatniczego oraz realizacji działań niezbędnych do prowadzenia rachunku,
- wykonywania transakcji płatniczych, w tym transferu środków pieniężnych na rachunek płatniczy u dostawcy użytkownika lub u innego dostawcy,
- dokonywania przekazów płatniczych,
- inicjowanie transakcji płatniczej.
Przykład 1:
Przedsiębiorca chce otworzyć wirtualny kantor wymiany walut. Taka działalność nie podlega prawu dewizowemu, ponieważ ustawa reguluje obrót fizycznymi środkami płatniczymi.
Przykład 2
Przedsiębiorca planuje założyć biznes polegający na skupie i odsprzedaży złota inwestycyjnego. Ten biznes stanowi działalność kantorową i wymaga wpisu w odpowiednim rejestrze.
Wahasz się między modelem biznesowym klasycznego kantoru a wymianą środków płatniczych online? Skonsultuj z nami swoje wątpliwości: https://rpms.pl/fintech-technologia-finansowa/.
Na czym polega regulacja działalności kantorowej w świetle prawa dewizowego?
Jeśli chcesz prowadzić działalność kantorową, potrzebujesz uzyskać wpis do rejestru działalności kantorowej prowadzonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego na podstawie złożonego wniosku. W tym celu przedsiębiorca musi spełnić warunki, o których mowa w rozdziale 4 ustawy prawo dewizowe.
Forma prawna i kompetencje
Działalność kantorową mogą prowadzić przedsiębiorcy niezależnie od formy prawnej. Jest ona dostępna zarówno dla JDG, spółek osobowych, jak i kapitałowych. W tym przypadku nie obowiązują żadne wymagania dotyczące minimalnego kapitału zakładowego ani inne wymagania ostrożnościowe. Ustawodawca wymaga jednak fachowości przy realizacji czynności wymiany wartości dewizowych. Tę można potwierdzić poprzez:
- ukończenie kursu obejmującego prawne i praktyczne zagadnienia związane z prowadzeniem działalności kantorowej, udokumentowane świadectwem,
- pracę w banku, w okresie co najmniej rocznym, na stanowisku bezpośrednio związanym z obsługą transakcji walutowych, udokumentowaną świadectwem,
- znajomość przepisów ustawy regulujących działalność kantorową, potwierdzoną złożonym oświadczeniem.
Zachęcamy do zapoznania się z organizowanym przez nas szkoleniem kasjera walutowego. Jest ono przeznaczone dla osób, które mają bezpośredni kontakt z klientem. Kasjer ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo finansowe kantoru. Zaniedbania na tym polu mogą pociągnąć za sobą odpowiedzialność przedsiębiorcy. Podczas spotkania omawiamy m.in. procedurę KYC, transakcje ponadprogowe, przesłanki odmowy realizacji transakcji, zasady dokumentowania transakcji.
Dowiedz się więcej o szkoleniu kasjera dewizowego tutaj: https://rpms.pl/szkolenie-na-kasjera-walutowego/.
Obowiązki przedsiębiorcy kantorowego
Przedsiębiorca, który wykonuje działalność kantorową, jest obowiązany zapewnić realizację obowiązków ustawowych, które obejmują:
- prowadzenie na bieżąco, w sposób trwały i ciągły oraz zgodny z przepisami, ewidencji wszystkich operacji powodujących zmianę stanu wartości dewizowych i waluty polskiej,
- prowadzenie, w godzinach działalności kantoru, ciągłego kupna i sprzedaży wartości dewizowych, będących przedmiotem obrotu,
- wydawanie, w sposób zgodny z przepisami, dowodów kupna i sprzedaży, imiennych lub na okaziciela, przy każdej umowie kupna lub sprzedaży wartości dewizowych, będących przedmiotem obrotu,
- zapewnienie, że lokal i jego wyposażenie spełniające warunki techniczne i organizacyjne niezbędne do bezpiecznego i prawidłowego wykonywania czynności bezpośrednio związanych z działalnością kantorową.
Działalność dewizowa a procedury AML
Niezależnie od obowiązków przedsiębiorców kantorowych wynikających wprost z przepisów prawa dewizowego, nie można zapominać o tym, że kantor (zarówno fizyczny, jak i wirtualny) podlega regulacji ustawy AML jako instytucja obowiązana. Dla klasyfikacji jako instytucja obowiązania nie ma znaczenia forma prawna i skala prowadzonej działalności gospodarczej, a jedynie przedmiot tej działalności.
Ważne!
Prowadzenie działalności kantorowej wiąże się m.in. z obowiązkiem współpracy z Generalnym Inspektorem Informacji Finansowej, przygotowania wymaganej dokumentacji, wdrożenia wewnętrznej procedury AML oraz przeszkolenia pracowników. Należy pamiętać, że wszystkie obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu powinny zostać zrealizowane jeszcze przed rozpoczęciem działalności kantorowej.
Działalność taką mogą prowadzić podmioty posiadające zdolność do zaciągania zobowiązań oraz nabywania praw we własnym imieniu, zgodnie z przepisami właściwymi dla ich formy prawnej i miejsca siedziby.
Powierz opracowanie procedur AML ekspertom z Kancelarii RPMS. Sprawdź, jak możemy Ci pomóc: https://rpms.pl/dokumenty-aml/.
Dlaczego potrzebujesz wsparcia w zakładaniu działalności dewizowej – sprawdź ofertę Kancelarii RPMS
Rozpoczęcie działalności kantorowej wiąże się z koniecznością dochowania wielu formalności. Z uwagi na stopień skomplikowania przepisów i rozproszenie regulacji prawnych, warto skorzystać z profesjonalnej obsługi prawnej. Zobacz, co może zrobić dla Ciebie zespół RPMS.
Rejestracja spółki z o.o.
W ramach kompleksowej obsługi procesu rejestracji spółki z o.o. w KRS zapewniamy:
- przygotowanie pełnej dokumentacji rejestracyjnej, w tym umowy spółki,
- przeprowadzenie rejestracji w systemie elektronicznym S24 lub PRS (wspólnicy i członkowie zarządu muszą dysponować profilem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym),
- złożenie wniosku do KRS,
- przygotowanie zgłoszenia do CRBR po rejestracji.
Zgłoszenia podatkowe (PCC, VAT, NIP-8, ZUS) realizowane są przez księgowość realizującą obsługę spółki — księgowość składa również własne pełnomocnictwa w urzędach.
Wsparcie regulacyjne (NBP / AML)
Ustalamy, czy działalność podlega obowiązkowi wpisu do Rejestru Działalności Kantorowej (NBP). Konsultacja wykonywana jest w modelu godzinowym, w oparciu o analizę zakresu planowanej działalności.
Przeprowadzamy rejestrację w rejestrze działalności kantorowej NBP (jeśli jest wymagana), w tym: zapewniamy przygotowanie dokumentacji i obsługę procesu rejestracji. Przy analizie obowiązków regulacyjnych oceniamy także, czy w danym modelu potrzebne jest zezwolenie kierowane do ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Wdrożenie AML/CFT
Zakres AML dla tego działalności dewizowej obejmuje:
- przygotowanie kompletnej Procedury AML wraz z załącznikami,
- szkolenie AML prowadzone na żywo (online), ok. 3–4 godziny.
Na życzenie klienta możemy również przeprowadzić szkolenie kasjera dewizowego.
Doradztwo podatkowe (VAT na złoto inwestycyjne)
Realizujemy konsultację dotyczącą zasad opodatkowania złota inwestycyjnego, w tym zwolnienia z VAT na podstawie art. 121 ustawy o VAT, jeżeli jest ona wymagana przy działalności klienta.
Poznaj nasze doświadczenie w obsłudze podmiotów z branży dewizowej
Jako kancelaria prawna posiadamy szerokie, wieloletnie doświadczenie we wspieraniu podmiotów działających w sektorze finansowym, w szczególności kantorów oraz podmiotów zajmujących się obrotem dewizami i metalami szlachetnymi.
Prowadzimy stałą obsługę kancelaryjną takich podmiotów, regularnie uczestniczymy w audytach oraz kontrolach – zwłaszcza w obszarze AML, a także doradzamy w kwestiach nadzorczych związanych z NBP i KNF.
Potrzebujesz szybkiej porady prawnej? Napisz do nas na adres kancelaria@rpms.pl lub zadzwoń pod numer telefonu 61 307 09 91.
FAQ
Przy ubieganiu się o zezwolenia na prowadzenie działalności kantorowej przedsiębiorca złożył zaświadczenie o niekaralności. Czy jednokrotne przedłożenie dokumentu wystarcza do spełnienia warunków legalności biznesu?
Zgodnie z art. 14 ust. 2 prawa dewizowego Przedsiębiorca jest obowiązany uzyskiwać, z upływem każdego roku działalności, zaświadczenie o niekaralności za przestępstwa skarbowe albo za przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Niektóre czynności w obrocie dewizowym, w tym związane z przekraczaniem granicą państwa, mogą też wymagać odrębnego zezwolenia właściwego organu.
Z uwagi na problemy zdrowotne przedsiębiorca prowadzący działalność kantorową musiał zawiesić biznes. Jak długo może trwać okres zawieszenia działalności kantorowej?
Stosownie do treści art. 17c prawa dewizowego przedsiębiorca może zawiesić, na okres nie dłuższy niż 2 lata, wykonywanie działalności kantorowej (okres ten można podzielić na kilka części). Jeśli w ciągu 2 lat działalność kantorowa nie zostanie wznowiona, Prezes NBP wykreśla, w drodze decyzji wydawanej w ramach sprawowanego nadzoru nad rejestrem działalności kantorowej, przedsiębiorcę z rejestru. Jeśli zawieszenie dotyczy tylko wybranych jednostek, Prezes NBP dokonuje zmiany wpisu w zakresie określenia jednostek, w których jest wykonywana działalność kantorowa.