Marcin Staniszewski
|
6 października 2021
Spis treści

Dropshipping jest to model logistyczny wykorzystywany w prowadzeniu działalności gospodarczej zazwyczaj w branży e-commerce. Występują w nim trzy podmioty: Sprzedawca, Klient, oraz dostawca (czyli np. hurtownia). Różnica pomiędzy dropshippingiem a tradycyjną sprzedażą wysyłkową polega na przeniesieniu procesu wysyłki towaru na dostawcę. W tym modelu sprzedażowym klient kontaktuje się ze sprzedawcą, celem złożenia zamówienia, a po złożeniu zamówienia sprzedawca przekazuje informację do hurtowni/dostawcy. Proces logistyczny związany z przygotowaniem i realizacją zamówienia leży po stronie dostawcy, jednak przed klientem odpowiedzialność za wykonanie lub niewykonanie umowy (a także z tytułu rękojmi) ponosi sprzedawca.

Jakie korzyści niesie ze sobą dropshipping?

Czy dropshipping jest korzystny? Z pewnością ten model niesie ze sobą korzyści, do których należy m.in.

  • brak konieczności zatrudniania pracowników do przygotowania dostaw/realizacji zamówień
  • niższe koszty obsługi zamówienia
  • brak potrzeby tworzenia infrastruktury celem przygotowania i zrealizowania zamówienia
  • mniejsze ryzyko inwestycyjne
  • elastyczność lokalizacji, uwzględniająca m.in. brak konieczności tworzenia magazynu
  • gotowe zdjęcia produktów (o ile dostawca wyraził zgodę)
  • prostota w rozpoczęciu działalności i brak konieczności ponoszenia znacznych nakładów na początku działalności.

Dropshipping jednak nie jest pozbawiony wad, są nimi najczęściej:

  • wydłużony czas dostawy
  • brak spersonalizowanych paczek
  • wysoka konkurencyjność
  • ewentualne problemy z obsługą posprzedażową (zwroty oraz reklamacje)

Poniżej znajdą Państwo odpowiedź, jakie dokumenty prawne należy przygotować, aby realizować zgodnie z prawem sprzedaż w tym modelu logistycznym.

Umowa z dostawcą dropshipping`owym

Podstawowym aktem prawnym, o którym pamiętać powinien przedsiębiorca chcący rozpocząć działalność w oparciu o model dropshipping jest umowa z dostawcą. Stosunek prawny umowy dropshippingu jest odmienny od standardowej sprzedaży, zatem nie ma możliwości uregulowania tego stosunku zwykłą, ramową umową o współpracy.

Umowa z dostawcą dropshippingowym zazwyczaj będzie umową B2B (między przedsiębiorcami), zatem w tej umowie nie ma potrzeby obawiać się o klauzule niedozwolone (które dotyczą umów z konsumentami).

Umowa z dostawcą dropshippingowym powinna zawierać przede wszystkim:

  • określenie przedmiotu umowy
  • określenie czasu trwania umowy (na czas określony czy nieokreślony) i zasad jej rozwiązania (okresów wypowiedzenia i zasad wypowiadania, np. Dwutygodniowy okres wypowiedzenia umowy, a dla samego wypowiedzenia forma pisemna)
  • wskazanie zasad rozliczania stron (np. sposób rozliczeń według obowiązującego cennika załączonego do umowy za wolumen w danym miesiącu)
  • ustalenie zasad odpowiedzialności z tytułu gwarancji i rękojmi (np. przedłużenie okresu rękojmi i gwarancji lub ich wyłączenie)
  • Uregulowanie zasad zachowania poufności i ewentualnych kar za ich naruszenie (np. poprzez definicję czym są informacje poufne i wskazanie, że ich ujawnienie będzie obarczone karą umowną w wysokości np. 10.000 zł)
  • przekazanie praw autorskich lub udzielenie licencji na korzystanie z nich (np. poprzez udzielenie zgody na korzystanie ze zdjęć autorstwa dostawcy dropshippingowego)
  • Wskazanie osób i adresów do kontaktu, aby usprawnić korespondencję między stronami (szczególnie poprzez podanie adresów email i numerów telefonu)

Oprócz powyższych postanowień rekomenduje się umieszczenie w umowie innych postanowień – m.in. klauzuli w zakresie siły wyższej, klauzuli salwatoryjnej, klauzuli prorogacyjnej (właściwość sądu) czy alternatywnie do tej ostatniej, zapisu na sąd polubowny. Powyższe postanowienia jednak są standardowe dla każdej umowy gospodarczej, ale również w umowie dropshippingu mogą być korzystne w poszczególnych okolicznościach (jak np. dobrze skonstruowana klauzula siły wyższej).

Niejednokrotnie w umowach dropshippingowych to dostawca ma pozycję dominującą (jest podmiotem większym, ma zaplecze prawno-administracyjne lub skomplikowane procedury w zakresie negocjacji umów) i umowa dropshippingowa może mieć znamiona tzw. umowy adhezyjnej. Będzie to oznaczało, że negocjacja treści umowy jest niemożliwa, a sprzedawca musi podpisać umowę w brzmieniu zaproponowanym przez dostawcę. Niemniej jednak ta sytuacja nie jest częsta, a strony zazwyczaj są otwarte na doprecyzowanie treści umowy. W związku z tym, rekomendujemy podjęcie negocjacji treści umowy w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do jej interpretacji.

Postanowienia umowne w umowie dropshipingowej, na które należy zwrócić uwagę po stronie sprzedawcy i hurtowni

Jak w każdej umowie, także w umowach związanych z dropshippingiem jest kilka istotnych postanowień umownych, na które należy zwrócić uwagę.

  1. Rękojmia. Jej wyłączenie i ograniczenie

Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi jest obligatoryjna w stosunkach pomiędzy przedsiębiorcą i konsumentem. Co do zasady okres rękojmi wynosi dwa lata i jeżeli w tym okresie wystąpi wada, a stwierdzi się, że ta wada istniała w momencie wydania produktu konsumentowi, to konsument jest uprawniony m.in. do żądania naprawy/wymiany czy nawet odstąpienia od umowy.

Rękojmia w stosunkach między przedsiębiorcami natomiast może być wyłączona (czyli np. na linii dostawca-sprzedawca). Może się okazać, że wtedy sprzedawca będzie zobowiązany do zwrotu środków, bez prawa regresu do dostawcy.

Należy uwzględnić, żeby rękojmia w obu tych stosunkach prawnych (dostawca-sprzedawca i klient-sprzedawca) była uregulowana w podobny sposób, uwzględniając minimum praw konsumenta, przewidziane w przepisach. Sprzedawca bowiem musi mieć regres do dostawcy za wady wynikające z jego usług.

  1. Odpowiedzialność za produkt- reklamacje i zwroty

Opis z pkt. poprzedzającego także dotyczy tego aspektu. Korzystnie dla sprzedawcy byłoby uregulowanie, że obsługę z tytułu rękojmi (w tym naprawy i odstąpienia od umowy, a także przede wszystkim rozpatrywanie reklamacji i wydawanie decyzji) prowadzi dostawca.

Konieczne w tym zakresie byłoby także uregulowanie kto rozpatruje reklamacje i kontaktuje się z klientem, przyjmuje zwroty na magazyn oraz informuje klienta o przyjęciu zwrotu a także o decyzji w zakresie reklamacji i kto wykonuje zwroty gotówki.

Jako przykład takiej sytuacji należy podać reklamację konsumenta. Reklamacja ta winna być rozpatrzona w terminie (np. 14 dni jeżeli to reklamacja z tytułu rękojmi) W reklamacji przede wszystkim należy rozstrzygnąć o jej zasadności (czy np. wada powstała po dniu przejścia niebezpieczeństwa na kupującego), a także zadośćuczynić roszczeniu konsumenta. Wymaga to podjęcia kilku czynności:

  1. Przyjęcia i inspekcji towaru
  2. Wydania decyzji w zakresie reklamacji
  3. Zwrotu środków na rachunek konsumenta

Znacznym uproszczeniem może być całościowa (może za wyjątkiem pkt. 3) obsługa reklamacji przez dostawcę. Niemniej jednak, ten punkt nakłada na niego dodatkowe obowiązki – zatem wynegocjowanie tej modyfikacji może być problematyczne.

  1. Termin wysyłki w dropshippingu

Dropshipping, szczególnie z innego kraju niż kraj klienta końcowego, może być czasochłonny. Zarówno w umowie z dostawcą, jak i w umowie ze sprzedawcą konieczne zatem byłoby poświęcenie większej uwagi na punkt dot. wysyłki. Przede wszystkim należy wskazać jej maksymalny termin (dla obu umów) i wskazać, jakie uprawnienia przysługują sprzedawcy/klientowi w przypadku jego przekroczenia (ale to przede wszystkim na linii sprzedawca-dostawca).

  1. Zwolnienie sprzedawcy od odpowiedzialności

Najkorzystniejszym dla sprzedawcy punktem, właściwie rozwiązującym wszystkie problemy opisane powyżej, byłoby wynegocjowanie postanowienia umownego opartego na brzmieniu art. 392 k.c. Przepis stanowi, że osoba trzecia może zobowiązać się do zwolnienia dłużnika ze świadczenia na rzecz wierzyciela, a w takiej sytuacji osoba trzecia jest odpowiedzialna względem dłużnika za to, że wierzyciel nie będzie od niego żądał spełnienia świadczenia.

Na gruncie umowy dropshippingu – jeżeli takie postanowienie będzie zawarte, to dostawca może zobowiązać się do zwolnienia sprzedawcy ze wszystkich zobowiązań względem klienta. Dzięki temu sprzedawca jest zabezpieczony zarówno przed roszczeniami z rękojmi, jak i roszczeniami odszkodowawczymi (np. z 471 kc).

W takim układzie klient dalej będzie dochodził roszczeń wyłącznie od sprzedawcy. Ten ostatni jednak ma rozbudowany regres do dostawcy, zatem nawet w przypadku poniesienia kosztów, koszty te będą mu zwrócone od dostawcy i jest szansa, że szkoda zostanie mu zrekompensowana.

Dropshipping a RODO

Realizacja opisywanego modelu logistycznego nie jest możliwa bez przetwarzania danych osobowych, rozumianego jako szereg operacji na tych danych, m.in. ich zapisywanie, utrwalanie, przekazywanie czy inne czynności z danymi osobowymi.

W związku z powyższym, w dokumentacji przed rozpoczęciem działalności należy zadbać o dwa główne dokumenty:

  1. Politykę prywatności (dla klientów sklepu)
  2. Umowę powierzenia danych osobowych (dla dostawcy)

Polityka prywatności wymagana jest przez przepisy o ochronie danych osobowych (w tym Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych. W polityce należy umieścić informacje wymagane przez RODO, w tym w szczególności cel przetwarzania danych, ich podstawę prawną, pouczenie o przysługujących prawach oraz dane kontaktowe do administratora danych osobowych.

Umowa powierzenia przetwarzania danych to umowa zawierana z dostawcą. Jej treścią jest powierzenie przetwarzania danych osobowych zebranych przez sprzedawcę, których przetwarzanie konieczne jest do realizacji umowy, na rzecz dostawcy. Dzięki temu dostawca może legalnie przetwarzać dane osobowe klienta, a co za tym idzie, może wykonać umowę posługując się adresem, czy nazwiskiem klienta, które zostały pozyskane zgodnie z prawem.

Ponadto, w polityce prywatności konieczne jest powiadomienie klientów o tym, że dostawca także jest podmiotem przetwarzającym dane osobowe, a także sprecyzować jego firmę i podać kontakt do administratora danych osobowych.

Szerzej o dokumentacji RODO w sklepie internetowym, przeczytają Państwo w poradniku przygotowanym przez zespół kancelarii pod tym linkiem. Nadmienić należy, że brak wymaganej dokumentacji RODO w razie kontroli może skutkować nałożeniem kary administracyjnej w wysokości do 4% rocznego obrotu danego przedsiębiorstwa.

Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną (regulamin sprzedaży w dropshippingu)

Te dokumenty są co do zasady wymagane dla każdego sklepu internetowego, nie tylko dla tych stosujących dropshipping.

Niemniej jednak, regulamin sklepu internetowego prowadzącego działalność w modelu dropshipping powinien uwzględniać kilka elementów charakterystycznych.

Po pierwsze, nie można zapominać, że w dropshippingu za wykonanie, niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy odpowiada sprzedawca. Oznacza to, że to sprzedawca (a nie dostawca) wystawia fakturę lub paragon, zapewnia obsługę posprzedażową (w tym także w zakresie reklamacji z tytułu gwarancji i rękojmi), a także odpowiada za przyjmowanie zwrotów z tytułu odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa w terminie 14 dni od dnia dostawy przedmiotu.

Po drugie, wszelkie inne postanowienia umowne ograniczające uprawnienia konsumenta w tym zakresie będą nieskuteczne, jako postanowienia abuzywne. Klauzule abuzywne zgodnie z kodeksem cywilnym nie wiążą konsumenta, co oznacza, że w stosunku do konsumenta niedozwolone postanowienia umowne nie będą miały zastosowania. Powyższe podlega kontroli UOKIK, a w przypadku stwierdzenia klauzul niedozwolonych, Prezes także może nałożyć karę administracyjną.

Po trzecie, należy zapewnić dobry kontakt z dostawcą dropshippingowym (np. poprzez integrację stanów magazynowych ze sklepem czy integrację systemów zamówień), gdyż w przeciwnym wypadku mogą nastąpić komplikacje takie jak wydłużony czas dostawy czy konieczność anulowania zamówień w związku z brakiem towaru. Rekomenduje się zapewnienie w regulaminie rozszerzony (aczkolwiek nadal zgodny z prawem w zw. z pkt 2) pakiet mechanizmów postępowania w razie opóźnień czy braków magazynowych.

Więcej o regulaminie sklepu internetowego, a także o błędach najczęściej popełnianych przy konstruowaniu takiego, przeczytacie w tym artykule Zachęcamy jednocześnie do zapoznania się z innymi materiałami opracowanymi przez Kancelarię w zakresie świadczonych usług dla branży e-commerce. Stosowne podstrony można znaleźć m.in. w treści niniejszego tekstu.

Marcin Staniszewski

Radca Prawny




5/5 - (2 votes)