Unijny ustawodawca, opracowując rozporządzenie w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego 2022/2554, postawił sobie za cel ujednolicenie zasad bezpieczeństwa rządzących szeregiem podmiotów, w tym zakładami ubezpieczeń. Co dokładnie DORA oznacza dla brany ubezpieczeniowej?
W tym artykule przeczytasz o:
- Zakresie podmiotowym obowiązywania DORA w branży ubezpieczeniowej.
- Wymaganiach dotyczących zarządzania ryzykiem ICT.
- Zapewnieniu bezpieczeństwa danych i zgodności z DORA.
Czy DORA dotyczy zakładów ubezpieczeń?
Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit n i o rozporządzenie DORA znajduje zastosowanie do:
- zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji oraz
- pośredników ubezpieczeniowych, pośredników reasekuracyjnych i pośredników oferujących ubezpieczenia uzupełniające.
Kto jest zwolniony z obowiązków DORA?
Nie wszystkie podmioty z tej branży sektora usług finansowych muszą dostosowywać się do nowych wymagań. Pierwszą grupą podmiotów zwolnionych z obowiązku stosowania DORA są „małe” zakłady ubezpieczeniowe, czyli podmioty określone w art. 4 ust. 1 dyrektywy 2009/138/WE, które spełniają łącznie następujące warunki:
- roczna składka przypisana brutto zakładu nie przekracza 15 000 000 EUR,
- łączne rezerwy technicznoubezpieczeniowe brutto zakładu, przed odliczeniem kwot należnych z umów reasekuracji i od spółek celowych nie przekraczają 50 000 000 EUR,
- jeżeli zakład należy do grupy, łączne rezerwy technicznoubezpieczeniowe grupy brutto, przed odliczeniem kwot należnych z umów reasekuracji i od spółek celowych, nie przekraczają 50 000 000 EUR,
- działalność zakładu nie obejmuje ubezpieczania lub reasekuracji oraz ryzyka kredytów i poręczeń, chyba że stanowią one ryzyka dodatkowe w rozumieniu art. 16 ust. 1,
- działalność zakładu w ramach reasekuracji czynnej nie przekracza 0,5 mln EUR składki przypisanej brutto, a dodatkowo:
- 2,5 mln EUR rezerw technicznoubezpieczeniowych brutto, przed odliczeniem kwot należnych z umów reasekuracji i od spółek celowych,
- składka przypisana brutto zakładu reasekuracji czynnej nie przekracza 10% składki przypisanej brutto ani 10% rezerw technicznoubezpieczeniowych brutto, przed odliczeniem kwot należnych z umów reasekuracji i od spółek celowych.
Drugą grupą podmiotów wyłączonych z obowiązku stosowania DORA są pośrednicy ubezpieczeniowi, pośrednicy reasekuracyjni i pośrednicy oferujący ubezpieczenia uzupełniające będący mikroprzedsiębiorstwami, małymi lub średnimi przedsiębiorstwami. W kontekście wielkości przedsiębiorstwa zgodnie z przepisami ustawy prawo przedsiębiorców należy uwzględnić:
- wolumen zatrudnienia – wymagane minimum 250 osób,
- roczny obrót powyżej 50 milionów euro,
- suma aktywów powyżej 43 milionów euro.
Prowadzisz działalność ubezpieczeniową i nie jesteś pewien, czy musisz wdrażać przepisy DORA? Zleć nam audyt swojej firmy: https://rpms.pl/uslugi-prawne/
W jaki sposób DORA wpływa na funkcjonowanie podmiotów z branży ubezpieczeniowej?
Wejście w życie DORA spowodowało uchylenie przez KNF dotychczasowych wytycznych w zakresie przetwarzania przez podmioty nadzorowane danych w chmurze obliczeniowej oraz zarządzania obszarami technologii informacyjnej i bezpieczeństwa środowiska teleinformatycznego w zakładach ubezpieczeń i zakładach reasekuracji. W zamian za obowiązujące wcześniej „soft laws”, podmioty rynku ubezpieczeniowego muszą dostosować swoją infrastrukturę cyfrową do wspólnotowych wymagań. Co dokładnie ulega zmianie i jak się na te zmiany przygotować?
Zarządzanie ryzykiem ICT
Zakłady ubezpieczeń są zobowiązane do wdrożenia wewnętrznych ram zarządzania i kontroli zatwierdzonych przez zarząd. W zakresie tych obowiązków trzeba pamiętać o:
- wprowadzeniu polityki, która ma zapewnić utrzymanie wysokich standardów dostępności, autentyczności, integralności i poufności danych,
- przydzieleniu ról i obowiązków związanych z ICT tak, aby komunikacja przebiegała skutecznie i terminowo,
- wprowadzeniu planów ciągłości działania, przywracania sprawności operacyjnej oraz zatwierdzeniu wewnętrznych audytów,
- utworzeniu kanałów zgłoszeń pozwalających na kontaktowanie się z zewnętrznymi dostawcami ICT oraz ocenę zmian na krytyczne i ważne funkcje podmiotu.
Wymagania DORA w zakresie narzędzi informatycznych
Ramy zarządzania ryzykiem ICT obejmują nie tylko ogólne polityki, ale również strategie operacyjne, polityki, procedury, protokoły i narzędzia informatyczne. Ustawodawca wymaga, aby te narzędzia były dobrane odpowiednio do skali prowadzonej działalności, a także zapewniały wiarygodne przetwarzanie danych w ilości właściwej dla szczytowego obciążenia systemu. Dodatkowo wymaga się ich sprawności pod względem technologicznym w skrajnych warunkach rynkowych lub w innych niekorzystnych sytuacjach.
W praktyce oznacza to solidnego zapoznania się z ofertami firm oferującymi odpowiednie rozwiązania informatyczne i świadomej oceny możliwości oprogramowania.
Ochrona na wypadek incydentów
Na potrzeby DORA zakłady ubezpieczeń monitorują i kontrolują bezpieczeństwo i funkcjonowanie systemów i narzędzi. Chodzi o zapewnienie ciągłości działania, odporności i dostępności na kilka sposobów:
- zapewnienie bezpieczeństwa przekazywanym danym (np. poprzez szyfrowane połączenie AES 256 bitów),
- minimalizowanie ryzyka uszkodzenia lub utraty danych (np. poprzez automatyczne wykrywanie prób włamań do systemu),
- zapobieganie brakowi dostępności, osłabianiu autentyczności i integralności, naruszeniom poufności i utracie danych (np. przez szyfrowanie danych 2FA),
- ochronę danych przed ryzykiem związanym z niewłaściwym administrowaniem, przetwarzaniem i błędem ludzkim (np. poprzez automatyczne weryfikowanie formularzy przez algorytmy sztucznej inteligencji),
- gromadzenie informacji na temat podatności oraz cyberzagrożeń, incydentów związanych z ICT.
Przepisy wymagają także regularnego testowania planów ciągłości działania i planów działań informacyjnych (co najmniej raz na rok oraz po wprowadzeniu istotnych zmian w systemach ICT). Zarządzanie ryzykiem powinno uwzględniać tworzenie kopii zapasowych, przy czym te systemy również powinny być testowane.
Ważne!
Warto pamiętać, że zapasowa lokalizacja przetwarzania danych musi znajdować się w lokalizacji zapewniającej posiadanie odmiennego profilu ryzyka i zapobiegającej oddziaływaniu na nią zdarzenia, które wpłynęło na główne miejsce przetwarzania danych. Może to być np. serwer ulokowany w innym państwie.
Zarządzanie incydentem zgodnie z DORA
Każdy podmiot finansowy musi wdrożyć proces zarządzania incydentami ICT. Powinien on uwzględniać m.in. monitorowanie i wczesne ostrzeganie o zagrożeniach, przydzielanie obowiązków, przekazywanie informacji kadrze kierowniczej i ustanowienie procedur reagowania.
W tym celu sporządza się matrycę zarządzania incydentami, która klasyfikuje zdarzenia ze względu na szereg kryteriów, w tym czas trwania incydentu, jego zasięg geograficzny, utratę danych, krytyczność usługi oraz liczbę osób, których dotknęły skutki incydentu. Dodatkowo incydenty poważne powinny zostać zgłoszone właściwemu organowi, a fakultatywnie także incydenty znaczące.
Wsparcie we wdrażaniu DORA w zakładach ubezpieczeń – sprawdź ofertę Kancelarii RPMS
Kancelaria RPMS wspiera cyberbezpieczeństwo od strony prawnej we wszystkich podmiotach zobowiązanych do wdrożenia DORA. Co możemy dla Ciebie zrobić?
- Analiza dokumentacji (polityk, procesów, procedur) – monitorujemy compliance z przepisami DORA.
- Przygotowania umów – zapewniamy bezpieczeństwo współpracy z dostawcami ICT, rozwiązań chmurowych, software house’ów świadczących usługi wdrożeniowe i z zakresu cyberbezpieczeństwa.
- Szkolenia DORA – przygotowujemy kadrę do świadomego stosowania przepisów.
- Bieżąca obsługa prawna – reprezentujemy firmę przed sądami i organami administracji, pomagamy w realizacji obowiązków raportowych, monitorujemy zmiany w przepisach.
FAQ – DORA w branży ubezpieczeniowej
Czy zarząd zakładu ubezpieczeń ma obowiązek dysponować wiedzą z zakresu cyberbezpieczeństwa?
Tak, zgodnie z art. 5 ust. 4 DORA członkowie organu zarządzającego podmiotu finansowego aktywnie aktualizują wiedzę i umiejętności wystarczające do zrozumienia i oceny ryzyka związanego z ICT i jego wpływu na operacje podmiotu finansowego, w tym poprzez regularny udział w specjalnych szkoleniach.
Czy wymagania DORA są takie same dla mikro, małych i średnich przedsiębiorców?
Nie, mikroprzedsiębiorcy korzystają z wielu ułatwień, m.in. w zakresie utrzymania nadmiarowych zdolności w zakresie ICT. Z uproszczonych procedur korzystają też małe i niepowiązane ze sobą wzajemnie firmy inwestycyjne i instytucje płatnicze (art. 16 DORA).
Czy instytucja płatnicza ma obowiązek raportowania incydentów ICT?
Tak, zgodnie z art. 23 DORA wymogi dotyczące raportowania incydentów stosuje się również do instytucji kredytowych, instytucji płatniczych, dostawców świadczących usługę dostępu do informacji o rachunku i instytucji pieniądza elektronicznego.
Jak powinna wyglądać kontrola ICT w zakładzie ubezpieczeń?
Testowanie systemów i narzędzi ICT może uwzględniać m.in. testy scenariuszowe, testy kompatybilności, testy wydajności, testy kompleksowe i testy penetracyjne. Dodatkowo stosuje się analizy otwartych źródeł informacji i bezpieczeństwa sieci, analizę luk, kontrole bezpieczeństwa fizycznego, przeglądy kodu źródłowego i inne strategie działania.




