CBAM od 2026 - obowiązki importera w praktyce

Do naszej kancelarii zgłaszają się firmy, które importują towary spoza Unii Europejskiej i dotąd nie musiały analizować ich pod kątem emisji CO2. W 2026 roku sytuacja się zmienia. Import przestaje być wyłącznie kwestią cła i VAT-u, a wiąże się z dodatkowymi obowiązkami, które bezpośrednio wpływają na koszt towaru i sposób prowadzenia działalności.

Wprowadzenie CBAM (Mechanizmu Dostosowywania Cen na Granicach z uwzględnieniem emisji CO2, czyli carbon border adjustment mechanism) to kluczowy element polityki klimatycznej UE, mający na celu ochronę środowiska, wyrównanie kosztów emisji CO2 między producentami z Unii Europejskiej a państwami trzecimi oraz zapobieganie ucieczce emisji gazów cieplarnianych.

Mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 obejmuje importowane towary objęte CBAM, szczególnie te powstałe w procesie produkcji z wykorzystaniem paliw kopalnych i charakteryzujące się największym ryzykiem ucieczki emisji. Wprowadzenie tego systemu ma przeciwdziałać przenoszeniu produkcji do krajów trzecich o mniej rygorystycznych normach klimatycznych, ograniczyć import z krajów o wysokiej intensywności węglowej oraz wpłynąć na ceny produktów wysokoemisyjnych na rynku unijnym.

CBAM stopniowo zastępuje darmowe uprawnienia do emisji CO2 w ramach EU ETS, zmuszając przemysł ciężki do inwestycji w technologie niskoemisyjne i premiując eksporterów inwestujących w zielone technologie, co może prowadzić do zmiany strategii zakupowych u dostawców spoza UE. Jest on częścią pakietu „Fit for 55”, którego celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej przez UE do 2050 roku i obejmuje towary objęte CBAM importowane spoza obszaru celnego UE.

Czym jest CBAM?

CBAM jest szeroko kojarzony z raportowaniem emisji. Do tej pory unijny mechanizm faktycznie skupiał się wyłącznie na tym, jednak od początku 2026 r. dołączył jeden ważny element, który zmienia zasady modelu. Chodzi o konieczność rozliczenia emisji w sposób, który wiąże się z zakupem certyfikatów.

W związku ze zmianami importer przestał być wyłącznie odbiorcą towaru. Wchodzi w rolę podmiotu, który musi rozumieć, jak powstaje ślad węglowy produktu i w jaki sposób ma go rozliczyć. Wszystko zaczynamy od sprawdzenia, czy dany model importu wymaga wdrożenia obowiązków CBAM i jak wpłynie to na koszty działalności.

Potrzebujesz porady prawnika?

Każda sytuacja jest inna.
Opisz swoją sprawę, a podpowiem, jakie kroki
warto podjąć w Twoim przypadku.

Wyślij zapytanie

Zmiany i obowiązki w systemie CBAM 

W mechanizmie CBAM pojawiła się nowa zasada: towar importowany ma kosztować emisyjnie tyle samo, co produkt wytworzony w Unii Europejskiej. Do tej pory różnica dotyczyła tego, że producenci unijni ponosili koszt emisji CO2 w ramach systemu EU ETS, a import tego nie uwzględniał. Mechanizm CBAM ma to wyrównać. 

Faza przejściowa trwa od października 2023 r. Importerzy raportują emisje zawarte w towarach, jednak od początku bieżącego roku obowiązki nie kończą się na wymogach dotyczących raportowania. Do tego dochodzi konieczność zakupu i umarzania certyfikatów CBAM odpowiadających emisjom. Import towarów objętych CBAM i rocznych deklaracji cbam jako mechanizm dostosowania cen i cena certyfikatów cbam jako graniczny podatek węglowy i rozporządzenie parlamentu europejskiego na okres przejściowy zakupu certyfikatów cbam przez pośrednich przedstawicieli celnych na towary przywożone do obliczania emisji wbudowanych. Co z tego wynika? Ślad węglowy produktu zaczyna mieć bezpośredni wpływ na jego cenę.

W roku 2026 nie trzeba zamykać rozliczeń w pełni. To moment przejścia z raportowania do systemu, w którym emisje zaczynają być przypisywane do konkretnych zobowiązań. Należy przygotować się do rozliczeń, które w kolejnych okresach będą miały już bezpośredni wymiar finansowy. Nasz zespół analizuje, jak zmiany przełożą się na konkretny model importu i czy wymagają dostosowania sposobu rozliczeń.

Chcesz lepiej zrozumieć, jak wygląda import i dystrybucja towarów z perspektywy przepisów? Opisaliśmy to szerzej w artykule: https://rpms.pl/import-w-ue-i-dystrybucja/.

Jakie towary, branże i importerzy towarów objętych CBAM są objęci regulacjami?

Mechanizm CBAM obejmuje sześć sektorów:

1. Stal i żelazo
2. Cement 
3. Aluminium
4. Nawozy
5. Energię elektryczną
6. Wodór.

Co ważne, nie musi dotyczyć samych gotowych produktów, ale półproduktów i komponentów wykorzystywanych dalej w produkcji. Znamy sytuacje, w których firma nie postrzega siebie jako importera surowców, a zaczyna podlegać pod CBAM, bo sprowadza elementy mieszczące się w katalogu objętym regulacją. Cały sęk tkwi w sprawdzeniu kodów CN i rzeczywistego charakteru towarów, a nie tylko ich nazwy i opisu handlowego.

Pamiętaj! Nie każdy import automatycznie oznacza wejście w CBAM. Mechanizm obejmuje dopiero przypadki, w których łączny wolumen importu przekracza określony próg. Przy mniejszej skali obowiązki mogą w ogóle nie powstać.

Nie wiesz, czy Twój import podlega pod CBAM i jak przygotować się do nowych obowiązków? Zadzwoń, a przejdziemy przez to razem -> +48 61 307 09 91.

Rejestracja w rejestru przejściowego CBAM jako autoryzowany deklarant

Do CBAM nie wchodzi się automatycznie. Importer musi mieć status autoryzowanego deklaranta, który uprawnia go do składania deklaracji i rozliczania emisji. Niezbędna jest więc rejestracja w rejestrze CBAM, stworzonym przez Komisję Europejską, i uzyskanie uprawnienia do działania w tym obszarze, bez którego import towarów objętych mechanizmem nie powinien być kontynuowany. 

Nasi prawnicy prowadzą klientów przez proces rejestracji i przygotowują do złożenia pierwszych deklaracji. Uwaga! Wniosek o autoryzację należy złożyć jeszcze przed dokonaniem lub najpóźniej równolegle z pierwszym importem.

Na początkowym okresie przewidziano możliwość działania równolegle z procesem uzyskiwania statusu. Nie zmienia to jednak faktu, że bez autoryzacji nie da się docelowo funkcjonować w tym modelu na szerszą skalę. 

Raportowanie i gromadzenie danych o ilości odpowiadającej emisji wbudowanej

W naszej kancelarii widzimy, że najwięcej problemów dotyczy próby ustalenia, ile emisji zawiera dany towar. Aby się tego dowiedzieć, importer musi pozyskać dane od producenta spoza UE. Mają one dotyczyć konkretnych wartości emisji związanych z produkcją. Wiąże się to z koniecznością współpracy z dostawcą na zupełnie innym poziomie niż dotychczas.

Nadrzędną rolę pełnią informacje o ewentualnych opłatach za emisję poniesionych w kraju pochodzenia. Jeśli producent pokrył koszty, może to mieć bezpośredni wpływ na wysokość obowiązków po stronie importera. Bez odpowiedniej dokumentacji nie ma możliwości uwzględnienia tych elementów. 

Znaczenie ma nie tylko sam producent, ale cały łańcuch dostaw. Dane o emisjach muszą odpowiadać rzeczywistemu pochodzeniu towaru i sposobowi jego wytworzenia.Wymaga to weryfikacji dokumentów i całej struktury dostaw – od producenta po dokumentację, którą nasz zespół weryfikuje pod kątem zgodności z CBAM.

Zobacz, jak wygląda u nas obsługa prawna handlu międzynarodowego -> https://rpms.pl/umowy-miedzynarodowe/.

Certyfikaty CBAM – zakup i umorzenia certyfikatów CBAM

Certyfikaty CBAM są niezbędne do tego, aby rozliczać przypisane do importowanych towarów emisje. Nie funkcjonują one przy samej odprawie. Mamy z nimi do czynienia dopiero na etapie rozliczenia, kiedy import trzeba powiązać z danymi o emisjach. 

Punktem wyjścia jest liczba emisji przypisana do konkretnych dostaw. Na tej podstawie ustalamy, ile certyfikatów należy zakupić i jak wpłynie to na koszt importu w danym okresie. Co ważne, im wyższa emisja, tym większą liczbę certyfikatów trzeba uzyskać. Cena certyfikatów nie jest stała. Odnosi się do cen uprawnień do emisji CO2 w systemie EU ETS. Zakup to tylko pierwszy krok. Certyfikat następnie trzeba umorzyć w ramach rozliczenia. Dopiero po tym możemy uznać, że emisje związane z importem zostały pokryte. 

Chcesz sprawdzić, jak CBAM wpłynie na koszty Twojego importu? Dowiedz się, jak pracujemy przy analizach podatkowych: https://rpms.pl/doradztwo-podatkowe/.

Całość nie zamyka się w jednej operacji i nie obejmuje każdej dostawy z osobna, a dotyczy całego okresu. Kończy się złożeniem deklaracji rocznej, która uwzględnia łączny import i przypisane do niego emisje.

Ważne! W trakcie roku trzeba utrzymać odpowiedni poziom certyfikatów w odniesieniu do skali importu. Rozliczenie nie ogranicza się do jednego momentu, a wymaga stałej kontroli.

Gdy dane są niepełne lub nie odpowiadają wymaganiom, rozliczenie odbywa się na mniej korzystnych zasadach, przez co zwiększa liczbę certyfikatów do zakupu i umorzenia.

Nie masz pewności, czy Twoi dostawcy będą w stanie przekazać dane wymagane do rozliczenia CBAM? Powiedz nam, jak wygląda Twój łańcuch dostaw, a wskażemy, gdzie mogą pojawić się problemy. Skontaktuj się z naszym prawnikiem -> kancelaria@rpms.pl.

Co się stanie, gdy nie spełnisz obowiązków?

W modelu CBAM brak podjęcia określonych działań nie oznacza neutralności. Wiąże się z ryzykiem. Jeżeli importer nie dokona rejestracji, nie dotrzyma obowiązku raportowania lub nie umorzy certyfikatów, może narazić się na sankcje. W skrajnych przypadkach problem nie kończy się na karze finansowej, a dodatkowo wpływa na ograniczenia w związku z dalszym wprowadzaniem towarów na rynek. W takich sytuacjach analizujemy, czy problem wynika z braku danych, błędnej kwalifikacji czy niewłaściwego modelu rozliczeń.

Jak widać, CBAM przestał być obowiązkiem sprawozdawczym, a zyskał nową twarz: mechanizmu, który jednoznacznie wpływa na ciągłość działalności. 

Jak nasza kancelaria pomaga we wdrożeniu CBAM?

Nie sposób nie twierdzić, że CBAM jest bardzo złożonym mechanizmem, który dotyczy jednocześnie kilku kwestii: modelu importowego, relacji z dostawcami, sposobu kalkulacji kosztów i organizacji danych. Dlatego wspieramy firmy na każdym etapie procesu przygotowania do nowych obowiązków.

1. Na początek weryfikujemy, czy import podlega pod CBAM. Sprawdzamy kody CN, strukturę dostaw i rzeczywisty charakter towarów. 
2. Następnie przygotowujemy firmę do wejścia w CBAM. Pomagamy w uzyskaniu statusu autoryzowanego deklaranta i wskazujemy, jak powinien wyglądać proces raportowania.
3. Spora część naszej pracy dotyczy danych. Analizujemy, czy informacje przekazywane przez producentów spełniają wymogi CBAM, wskazujemy braki i wspieramy w komunikacji z dostawcami.
4. Równolegle analizujemy wpływ CBAM na cenę importu, uwzględniając emisję, rozliczenie certyfikatów i ewentualne opłaty w kraju pochodzenia.
5. W sytuacjach problemowych szacujemy ryzyka związane z błędną kwalifikacją towarów, brakiem wymaganych danych czy nieprawidłowym rozliczeniem certyfikatów. Wskazujemy sposoby ich ograniczenia. 

Jeśli chcesz sprawdzić, jak CBAM wpłynie na Twój import i jak przygotować firmę do nowych obowiązków, skontaktuj się z nami -> +48 61 307 09 91. 

CBAM wprowadza nową warstwę obowiązków, która łączy w sobie elementy podatków, ceł i regulacji środowiskowych. Spora grupa firm musi całkowicie zmienić swoje podejście do importu, nie tylko na płaszczyźnie operacyjnej, ale też na poziomie analizy danych i relacji z dostawcami. Nie zmienia się sam fakt sprowadzania towarów, ale sposób, w jaki trzeba je rozumieć i rozliczać. Im wcześniej przeanalizujemy model, tym łatwiej można przejść przez moment, w którym raportowanie wiąże się z realnym kosztem.